SSC (English Medium)
SSC (Hindi Medium)
SSC (Marathi Medium)
SSC (Marathi Semi-English)
Academic Year: 2019-2020
Date & Time: 7th March 2020, 3:00 pm
Duration: 2h
Advertisements
सूचना:
- सूचनानुसारेण आकृतयः आरेखितव्याः।
- आकृतीनाम् आरेखनं मसीलेखन्या कर्तव्यम्।
- सर्वासु कृतिषु वाक्यानां पुनर्लेखनम् आवश्यकम्।
- लेखनं सुवाच्यं, स्पष्ट लेखननियमानुसारं च भवेत्।
चित्रं दृष्टवा नामानि लिखत।
Chapter: [0] सुगमसंस्कृतम् :।
चित्रं दृष्ट्वा नामानि लिखत।
Chapter: [0] सुगमसंस्कृतम् :।
समय-स्तम्भमेलनं कुरुत।
| ‘अ’ | ‘आ’ |
| विंशत्यधिक-दशवादनम् | ५.५० |
| पादोन-अष्टवादनम् | १०.२० |
| ७.४५ |
Chapter:
गद्यांशं पठित्वा निर्दिष्टा: कृती: कुरुत। (४)
| भारतस्य दक्षिणदिशि केरलप्रदेशे आलुवा नगरस्य समीपं ‘कालडि’ नाम ग्रामः। सः ग्रामः पूर्णानदीतीरे वर्तते। तत्र जगद्गुरोः शङ्कराचार्यस्य जन्म ख्रिस्ताब्दे अष्टमे शतके अभवत्। तस्य पिता शिवगुरुः माता आर्याम्बा चास्ताम्। बाल्ये एव तस्य पिता शिवगुरुः दिवङ्गतः। तस्माद् मातैव पुत्रस्य पालनम् अकरोत् पञ्चमे वयसि उपनीतः सः पठनार्थं गुरुमुपागच्छत्। तत्र वेद-वेदाङ्गानि, विविधशास्त्राणि च असाधारणवेगेन बालकोऽयम् अधीतवान्। पठनादिकं समाप्य शङ्करः गृहं प्रत्यागतवान्। गृहं प्राप्य मातृसेवाम् आरभत च। माता आर्याम्बा पुत्रस्य विवाहविषये सदैव चिन्तयति स्म। परन्तु मनसा वचसा कर्मणाच विरक्तः शङ्करः संन्यासार्थम् अनुमतिं प्रार्थयत। शङ्करस्य ऐहिकविषयेषु अरुचिं दृष्टवा आर्याम्बा चिन्तामग्ना जाता। |
(१) अवबोधनम्। (३ तः २) (२)
(क) उचितं कारणं चित्वा वाक्यं पुनर्लिखत। (१)
शङ्करस्यः मातैव पुत्रस्य पालनम् अकरोत् यतः ______।
१. शङ्कराय केवलं माता अरोचत।
२. बाल्ये एव तस्य पिता शिवगुरुः दिवङ्गतः।
(ख) वाक्यं पुनर्लिखित्वा सत्यम्/असत्यम् इति लिखत। (१)
पश्चमे वयसि उपनीतः शङ्करः पठनार्थं गुरुमुपागच्छत्।
(ग) एषः गद्यांशः कस्मात् पाठात् उद्धृतः? (१)
(२) शब्दज्ञानम्। (३ तः २) (२)
(क) गद्यांशात् 2 पूर्वकालवाचक-धातुसाधित-ल्यबन्त-अव्यये चित्वा लिखत। (१)
(ख) गद्यांशात् विशेषण-विशेष्ययो मेलनं कुरुत। (१)
| ‘अ’ | ‘आ’ |
| १. शिवगुरूः | चिन्तामग्ना |
| २. आर्याम्बा | दिवङ्गतः |
| विरक्तः |
(ग) पूर्वपदं /उत्तरपदं लिखत। (१)
१. चास्ताम् = ______ + आस्ताम्।
२. बालकोऽयम् = बालकः + ______।
Chapter:
गद्यांशं पठित्वा निर्दिष्टा: कृती: कुरुत। (४)
| अस्ति एकं चम्पकं नाम अरण्यम्। अरण्ये चित्राङ्गो नाम मृगः एकाक्षो नाम काकश्च स्नेहेन निवसतः स्म। एकदा चित्राङ्गः वने भ्रमन् केनापि शृगालेन अवलोकितः। क्षुद्रबुद्धिः नाम सः शृगालः स्वार्थहेतुना मृगेण सह मित्रताम् ऐच्छत्। अस्तङ्गते सवितरि क्षुद्रबद्धिः मृगेण सह मृगस्य निवासस्थानं गतः। मृगशृगालौ दृष्ट्वा काकोऽवदत्, “सखे चित्राङ्ग! कोऽयं द्वितीयः?” मृगः अब्रूत, “जम्बूकोऽयम्। अस्मत्सख्यम् इच्छति।” काकः उपादिशत् “अकस्मादागन्तुना सह मित्रता न युक्ता।” तदाकर्ण्य जम्बूकः सकोपम् आह, “मृगस्य प्रथमदर्शने भवानपि अपरिचितः एव आसीत्। यथायं मृगः मम बन्धुः तथा भवानपि।” मृगः अब्रवीत्, “अलं विवादेन। वयं सर्वे आनन्देन एकत्र निवसामः।” काकेनोक्तम्, “एवमस्तु।” |
(१) अवबोधनम्। (३ तः २) (२)
(क) उचितं कारणं चित्वा वाक्यं पुनर्लिखत। (१)
शृगालः मृगेण सह सख्यम् इच्छति यतः ______।
(१) शृगालः मृगमांसं खादितुम् इच्छति।
(२) शृगालः मृगे स्निहयति।
(ख) कः कं वदति? (१)
“अस्मत्सख्यम् इच्छति।”
(ग) अमरकोषात् शब्दं योजयित्वा वाक्यं पुनर्लिखित। (१)
मृगशृगालौ दृष्ट्वा काकः अवदत्।
(२) गद्यांश पठित्वा जालरेखाचिन्नं पूरयत। (२)
Chapter:
गद्यांशं पठित्वा सरलार्थं लिखत।
| शक्रः | (कर्णमुपगम्य) भो: कर्ण, महत्तरां भिक्षां याचे। |
| कर्णः | दृढं प्रीताऽस्मि भगवन्। एषोऽहं नमस्करोमि। |
| शक्र: | (आत्मगतम्) किं नु खल्वहं वदामि? यदि दीर्घायुर्भवेति वदेयम् दीर्घायुर्भवेत्। यदि न वदेयम्, मूढ इति मां परिभवति। तस्माद् उभयं परिहृत्य किं नु खलु भाषे? भवतु, दृष्टम्। |
Chapter:
गद्यांशं पठित्वा सरलार्थं लिखत।
| नदी (विपाट्): | किम्? एषः मर्त्यः माम् माता इति सम्बोधयति? |
| नदी (शुतुद्री): | कथं माता न करोति साहाय्यं स्वपुत्रस्य? साधु मानवश्रेष्ठ साधु! किन्तु, कच्चित् तव वंशजाः मनुजाः तवेदं वचनं विस्मरिष्यन्ति? |
| विश्वामित्रः | न हि मातः, नैतत् शक्यम्। |
Chapter:
Advertisements
माध्यमभाषया उत्तरं लिखत।
धरित्र्याः उपदेशं मनसि निधाय पृथुवैन्यः किं किम् अकरोत्?
Chapter: [1] आद्यकृषकः पृथुवैन्यः।(गद्यम्)
माध्यमभाषया उत्तरं लिखत।
दुष्यन्तस्य कानि स्वभाववैशिष्ट्यानि ज्ञायन्ते?
Chapter: [6] संस्कृतनाट्ययुग्मम्।(संवादः)
पद्यांशं पठित्वा निर्दिष्टाः कृतीः कुरुत।
|
यथैव सकला नद्यः प्रविशन्ति महोदधिम्। तथा मानवताधर्मं सर्वे धर्माः समाश्रिताः।।१।। षड्जमूला यथा सर्वे सङ्गीते विविधाः स्वराः। तथा मानवताधर्मं सर्वे धर्माः समाश्रिताः।।२।। यथा चतुर्भिः कनकं परीक्ष्यते निघर्षणच्छेदनतापताडनैः। तथा चतुर्भिः पुरुषः परीक्ष्यते श्रुतेन शीलेन गुणेन कर्मणा।।३।। अयं न भक्तो न च पूजको वा घण्टां स्वयं नादयते तथापि। धनं जनेभ्यः किल याचतेऽयम् न याचको वा न च निर्धनो वा।।४।। |
(क) पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत। (१)
कनकपरीक्षा कथं भवति?
(ख) विशेषण-विशेष्ययोः मेलनं कुरुत। (१)
| ‘अ’ | ‘आ’ |
| १. सकलाः | स्वराः |
| २. षड्जमूलाः | धर्माः |
| नद्यः |
(ग) जालरेखाचित्रं पूरयत्। (१)
(घ) पद्यांशात् 2 प्रथमा-विभक्त्यन्तपदे लिखत। (१)
(च) पूर्वपदं/उत्तरपदं लिखत। (१)
(१) यथैव = यथा + ______।
(२) याचतेऽयम् = ______ + अयम्।
Chapter:
पद्य शुद्धे पूर्णे च लिखत।
वैद्यराज ______ धनानि च॥
Chapter: [10] चित्रकाव्यम्।(पद्यम्)
पद्य शुद्धे पूर्णे च लिखत।
घटं भिन्द्यात् ______ भवेत्॥
Chapter: [3] सूक्तिसुधा।(पद्यम्)
पद्य शुद्धे पूर्णे च लिखत।
उत्तमो ______ प्रजायते॥
Chapter: [5] युग्ममाला।(पद्यम्)
माध्यमभाषया सरलार्थं लिखत।
वृथाभ्रमणकुक्रीडापरपीडापभाषणैः।
कालक्षेपो न कर्तव्यो विद्यार्थी वाचनं श्रयेत्॥
Chapter: [7] वाचनप्रशंसा।(पद्यम्)
माध्यमभाषया सरलार्थं लिखत।
एकीभूय यथा सर्वे वर्णा गच्छन्ति शुक्लताम्।
तथा सम्भूय शंसन्ति धर्मा मानवतागुणम्।।
Chapter: [11] मानवताधर्मः। (पद्यम्)
मञ्जूषातः नामानि सर्वनामानि च पृथ्ककुरुत।
| नाम | सर्वनाम |
(मञ्जूषा - राजा, अहम्, सर्वे, कर्षकः, भिक्षाम्)
Chapter:
मञ्जूषातः क्रियापदानि धातुसाधित-विशेषणानि च पृथक्कुरुत।
| क्रियापदम् | धातुसाधित-विशेषणम् |
(मञ्जूषा - मन्यते, सेवमानः, गमनीयः, कथयति, पतिता)
Chapter:
Advertisements
______ महिलाः जलम् आहर्तुं गच्छन्ति।
तिस्रः
त्रीणि
Chapter:
समासविग्रहाणां समासनामभिः सह मेलनं कुरुत।
| समासविग्रहः | समासनाम |
| १. परागस्य कणाः। | इतरेतर-द्वन्द्वः। |
| २. न योग्यम्। | षष्ठी-तत्पुरुषः। |
| ३. मृगः च शृगालः च। | कर्मधारयः। |
| ४. परमः अणुः। | उपपद-तत्पुरुषः। |
| ५. कुम्भं करोति इति। | बहुव्रीहिः। |
| ६. महान् भागः यस्य सः। | नञ्-तत्पुरुषः। |
Chapter:
समानार्थकशब्दान् लिखत।
कनकम् = ......।
निन्दा
वित्तम्
सुवर्णम्
मुक्तः
Chapter:
विरुद्धार्थकशब्दं लिखत।
स्तुतिः × .....।
निन्दा
वित्तम्
सुवर्णम्
मुक्तः
Chapter:
समानार्थकशब्दान् लिखत।
धनम् = ......।
निन्दा
वित्तम्
सुवर्णम्
मुक्तः
Chapter:
विरुद्धार्थकशब्दं लिखत।
बद्धः × .....।
निन्दा
वित्तम्
सुवर्णम्
मुक्तः
Chapter:
पृथुभूपेन धनुः सज्जीकृतम्।
कर्तृवाच्यम्
कर्मवाच्यम्
Chapter: [3] सूक्तिसुधा।(पद्यम्)
त्वं नक्रात् ______।
त्रायस्व
त्रायताम्
Chapter: [9.1] अभ्यासपत्रम् - ३।
प्रजाः अतीव ______ आसन्।
कृशा
सुदृढा:
कृशः
Chapter: [3.1] अभ्यासपत्रम् - १।
विशिष्ट-विभक्तेः उपयोगं कृत्वा वाक्यनिर्माणं कुरुत।
गम्-गच्छ् (१ प. प.)
Chapter:
विशिष्ट-विभक्ते: उपयोगं कृत्वा वाक्यनिर्माणं कुरुत।
नमः
Chapter: [11.4] व्याकरणवीथि।
विशिष्टविभक्तेः उपयोगं कृत्वा वाक्यनिर्माण कुरुत।
अलम्
Chapter: [11.4] व्याकरणवीथि।
विशिष्ट-विभक्तेः उपयोगं कृत्वा वाक्यनिर्माणं कुरुत।
दा-यच्छ् (१ प.प.)
Chapter:
Other Solutions
Submit Question Paper
Help us maintain new question papers on Shaalaa.com, so we can continue to help studentsonly jpg, png and pdf files
Maharashtra State Board previous year question papers 10th Standard Sanskrit - Composite [संस्कृत - संयुक्त (द्वितीय भाषा)] with solutions 2019 - 2020
Previous year Question paper for Maharashtra State Board 10th Standard -2020 is solved by experts. Solved question papers gives you the chance to check yourself after your mock test.
By referring the question paper Solutions for Sanskrit - Composite [संस्कृत - संयुक्त (द्वितीय भाषा)], you can scale your preparation level and work on your weak areas. It will also help the candidates in developing the time-management skills. Practice makes perfect, and there is no better way to practice than to attempt previous year question paper solutions of Maharashtra State Board 10th Standard.
How Maharashtra State Board 10th Standard Question Paper solutions Help Students ?
• Question paper solutions for Sanskrit - Composite [संस्कृत - संयुक्त (द्वितीय भाषा)] will helps students to prepare for exam.
• Question paper with answer will boost students confidence in exam time and also give you an idea About the important questions and topics to be prepared for the board exam.
• For finding solution of question papers no need to refer so multiple sources like textbook or guides.
