English

(आ) खालील उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा: (१) प्रथेप्रमाणे लेखकाचे झालेले स्वागत - (य) .......... (र) .......... (२) चित्रकार लेखकाला नारळाकडे बघून दिसलेले दृश्य - (य) .......... (र) .......... - Marathi

Advertisements
Advertisements

Question

खालील उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा:

(१) प्रथेप्रमाणे लेखकाचे झालेले स्वागत -    (२)

(य) ..........

(र) ..........

(२) चित्रकार लेखकाला नारळाकडे बघून दिसलेले दृश्य -    (२)

(य) ..........

(र) ..........

मी बऱ्याच कार्यक्रमांना जात असतो. तिथेही या चित्रांचे स्त्रोत मला सापडतात. असले कार्यक्रम हे कच्चा माल पुरवणारे मार्ग आहेत माझे. प्रयत्न केला तर किती चांगले धागे हातात येतात याचं प्रत्यंतर देणारा एक प्रसंग एका अतिशय साध्याशा कार्यक्रमात घडला. प्रथेप्रमाणे त्या लोकांनी मला पुष्पगुच्छ आणि नारळ दिला. तो घेऊन मी टेबलावर ठेवला आणि शांतपणे खुर्चीत बसलो होतो. बोलणारा माझी कुठून कुठून जमवलेली माहिती उपस्थितांना सांगत होता. मला त्यात स्वारस्य नव्हतं. मी टेबलावरच्या नारळाकडे बघत होतो. बघता बघता मला ती नारळाची शेंडी, नारळाचा तो लहानसा आकार पाचसात वर्षांच्या मुलीच्या डोक्यासारखा वाटायला लागला. नारळाची शेंडी तिच्या पोनीटेलसारखी बांधलेली! हे स्मरणात घिरट्या घालायला लागलं. कार्यक्रम संपला. घरी आलो. बाकी सगळी कामं नेहमीसारखी सुरू होती. रात्री दहानंतर मी समोर ड्रॉईंगपेपर घेऊन बसलो होतो. त्यावर चित्र चितारत गेलो ते अशा क्रमानं. देवळासमोर दगडावर आपटून नारळ फोडतात. नारळ फोडणारा तो पुरुषी हात मी चितारला. तो नारळ नसून ते चिमुरड्या मुलीचं डोकं आहे हे सूचित व्हावं म्हणून त्या नारळाला बारीकसा कानातला डूल दाखवला. त्यानं तो नारळ दगडावर आपटण्यासाठी वर उगारलाय आणि त्याच बरोबर मी दुसरा एक हात दाखवलाय ज्या हातानं तो नारळ उगारलेला पुरुषी हात धरून ठेवलाय. स्त्रीभ्रूण हत्येबद्दलचं एक पोस्टर त्यातून तयार झालं.

(३) स्वमत अभिव्यक्ती -    (४)

लेखकाने चित्रातून स्त्रीभ्रूण हत्ये विरोधी दिलेला संदेश तुमच्या शब्दांत लिहा.

किंवा

‘समाजातील अनिष्ट रूढी’ याविषयी तुमचे विचार स्पष्ट करा.

Comprehension
Advertisements

Solution

(१) प्रथेप्रमाणे लेखकाचे झालेले स्वागत -

(य) पुष्पगुच्छ दिला गेला.

(र) नारळ दिला गेला.

(२) चित्रकार लेखकाला नारळाकडे बघून दिसलेले दृश्य -

(य) नारळाची शेंडी पाचसात वर्षांच्या मुलीच्या डोक्यासारखी वाटली.

(र) नारळाची शेंडी मुलीच्या पोनीटेलसारखी बांधलेली दिसली.

(३) लेखकाने चित्राद्वारे स्त्रीभ्रूण हत्येच्या विरोधात एक महत्त्वपूर्ण संदेश दिला आहे. स्त्रीभ्रूण हत्या ही एक गंभीर सामाजिक समस्या आहे ज्यामुळे समाजातील स्त्रियांचे स्थान आणि मूल्य कमी होते. चित्रातून हे स्पष्ट होते की प्रत्येक मुलगी ही जीवनात समान हक्कांची पात्र आहे आणि तिचा जन्म होणे हे आनंदाचे कारण असावे. स्त्रीभ्रूण हत्येचा निषेध करताना लेखकाने सांगितले आहे की, मुलींचे जीवन वाचवणे आणि त्यांना योग्य संधी देणे हे समाजाची जबाबदारी आहे. या प्रकारच्या कृत्यांमुळे समाजात असंतुलन निर्माण होते आणि नैतिक मूल्ये धोक्यात येतात. म्हणूनच, स्त्रीभ्रूण हत्येचा पूर्णपणे निषेध करणे आणि मुलींचे संरक्षण करणे आवश्यक आहे.

किंवा

‘समाजातील अनिष्ट रूढी’ म्हणजे अशा प्रथा आणि सवयी ज्या समाजाच्या प्रगतीस अडथळा आणतात आणि व्यक्तींच्या स्वातंत्र्याला बाधा देतात. या रूढी अनेकदा चुकीच्या समजुतींवर आधारित असतात आणि त्यांचा समाजातील अनेक लोकांवर वाईट परिणाम होतो. उदाहरणार्थ, स्त्रीभ्रूण हत्या, बालविवाह, जातीभेद, आणि शिक्षणावरील बंधने या अनिष्ट रूढींपैकी काही आहेत. या रूढी समाजातील व्यक्तींच्या विकासाला अडथळा आणतात आणि त्यांना त्यांच्या अधिकारांपासून वंचित करतात. या रूढींचा नाश करण्यासाठी शिक्षण, जागरूकता आणि कायद्याची अंमलबजावणी आवश्यक आहे. समाजाने या रूढींचा विरोध करून एक समतावादी आणि प्रगतिशील वातावरण निर्माण करावे.

shaalaa.com
  Is there an error in this question or solution?
2025-2026 (March) Official Question Paper
Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×