Advertisements
Chapters
Advertisements
Solutions for Chapter 2: नास्ति त्यागसमं सुखम्
Below listed, you can find solutions for Chapter 2 of CBSE CBSE for संस्कृत मणिका इयत्ता १०.
CBSE solutions for संस्कृत मणिका इयत्ता १० 2 नास्ति त्यागसमं सुखम् अभ्यासः [Pages 21 - 25]
एकपदेन उत्तरत -
भगवान् बोधिसत्त्वः कथं शिवीनां राजा अभवत्?
एकपदेन उत्तरत -
सकलं ब्रह्माण्डं कीदृशं सज्जातम्?
एकपदेन उत्तरत -
के सौभाग्यशालिनः, यान् याचकाः शरीरस्य अङ्गानि याचन्ते?
एकपदेन उत्तरत -
राजा वैद्योक्तविधिना नीलोत्पलम् इव किम् अक्षतम् उदपाटयत्?
एकपदेन उत्तरत -
राजा कस्य समीपे विहरति स्म?
एकपदेन उत्तरत -
राज्ञः काम् आकर्ण्य देशान्तरेभ्योऽपि जनाः आयान्ति स्म?
एकपदेन उत्तरत -
भूयः प्रीतः शक्रः किम् अयच्छत्?
पूर्णवाक्येन उत्तरत -
बोधिसत्त्वः शैशवात् एव कीदृशः आसीत्?
शिवेः राज्ये याचकाः किं लब्ध्वा सन्तुष्टाः अभवन्?
नेत्रहीनयाचकस्य रूपं धृत्वा शक्रः बोधिसत्त्वं किम् अवदत्?
सकलं ब्रह्माण्डं किं ज्ञात्वा व्याकुलं जातम्?
राजा प्रीत्या याचकाय किं समर्पितवान्?
शक्रः किं वरम् अयच्छत्?
अधोलिखित-कथनेषु स्थूलपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं क्रियताम् -
अभीष्टवस्तूनि प्राप्य याचकाः सन्तुष्टाः आसन्।
अधोलिखित-कथनेषु स्थूलपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं क्रियताम् -
दानशालासु विचरन् राजा अचिन्तयत्।
अधोलिखित-कथन स्थूलपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं क्रियताम् -
राजा पुत्रवत् प्रजाः पालयति स्म।
अधोलिखित-कथन स्थूलपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं क्रियताम् -
स राजा तान् अकथयत्।
अधोलिखित-कथन स्थूलपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं क्रियताम् -
राजा याचकेभ्यः दानं ददाति स्म।
अधोलिखित-प्रश्नान् यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘शक्रः तत्रैव अन्तर्हितः अभवत्।’ अस्मिन् वाक्ये विशेषणपदं किम्?
अधोलिखित-प्रश्नान् यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘सत्यबलेन तस्य चक्षुः प्रतिष्ठितम् अभवत्।’ अस्मिन् वाक्ये कर्तृपदं किम्?
अधोलिखित-प्रश्नान् यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘जनाः तं देशम् आयान्ति स्म।’ अस्मिन् वाक्ये विशेष्यपदं किम्?
अधोलिखित-प्रश्नान् यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘अर्थिनः तु धनलाभमात्रेण सन्तोषं भजन्ते।’ अत्र ‘परितोषः’ अस्मिन् अर्थे किं पदं प्रयुक्तम्?
अधोलिखित-प्रश्नान् यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘शतयोजनपर्यन्तं शैलानां पारं च द्रष्टुं समर्थः भव।’ अत्र ‘असमर्थः’ अस्य विलोमपदं किं प्रयुक्तम्?
अधोलिखित-प्रश्नान् यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘बोधिसत्त्वः शिवीनां राजा अभवत्।’ अत्र क्रियापदं किम्?
समुचितम् अर्थं मेलयत -
| (क) शैलानाम् | ....... | नेत्रम् |
| (ख) शक्र: | ....... | स्वस्य |
| (ग) आत्मन: | ....... | पर्वतानाम् |
| (घ) चक्षु: | ....... | इन्द्र: |
| (ङ) उत्पाट्य | ....... | भूपति: |
| (ङ) महीपाल: | ....... | निष्कास्य |
अधोलिखितानि वाक्यानि कथाक्रमानुसारं लिखत -
(क) स बाल्यात् एव वृद्धोपसेवी, विनयशील: शास्त्रपारङ्गंतः च आसीत्।
(ख) राज्ञ: दानशीलताम् आकर्ण्य देशान्तरेभ्योऽपि जना: तं देशम् आयान्ति स्म।
(ग) कारुण्य-औदार्यादिसद्गुणोपेतः स नगरस्य समन्ततः धन-धान्यसमृद्धाः दानशालाः अकारयत्।
(घ) मम अर्थिन: तु धनलाभमात्रेण सन्तोषं भजन्ते।
(ङ) अथ कदाचित् दानशालासु विचरन् स राजा बहुधनलाभेन सन्तुष्टानाम् अर्थिनां विरलसड्ख्यां विलोक्य अचिन्तयत्।
(च) जनकल्याणकर्मसु रतः असौ पुत्रवत् प्रजा: पालयति स्म।
(छ) तत्र अर्थिनां समूहः अन्न-पान-वसन-रजत-सुवर्णादिकानि अभीष्टानि वस्तूनि प्राप्य सन्तुष्टः अभवत्।
(ज) अथ एकदा भगवान् बोधिसत्त्व: बहुजन्मार्जितपुण्यफलै: शिवीनां राजा अभवत्।
प्रसङ्गनुसारम् अर्थं चिनुत -
राज्ञः दानशीलताम् आकर्ण्य जना: तं देशम् आयान्ति स्म।
श्रुत्वा
मत्वा
प्राप्य
प्रसङ्गनुसारम् अर्थं चिनुत -
राज्ञः दानशीलताम् आकर्ण्य जना: तं देशम् आयान्ति स्म।
श्रुत्वा
मत्वा
प्राप्य
प्रसङ्गनुसारम् अर्थं चिनुत -
यदि भवान् प्रीतः, तदा त्वत्तः एकस्य चक्षुष: दानम् इच्छामि।
श्रोत्रस्य
गात्रस्य
नेत्रस्य
प्रसङ्गनुसारम् अर्थं चिनुत -
एकदा राजा सरोवरस्य समीपे विहरति।
तडागस्य
नगरस्य
नद्या:
प्रसङ्गनुसारम् अर्थं चिनुत -
न अयं चिरं परिक्लेशम् अनुभवितुम् अर्हति।
एष:
स:
तत्
प्रसङ्गनुसारम् अर्थं चिनुत -
सकलं ब्रह्माण्डं व्याकुलं सञ्जातम्।
सम्पूर्णम्
परिपूर्णम्
गभीरम्
अधः केचन विग्रहाः दत्ताः। कोष्ठकात् चित्वा क्रमानुसारं समस्तपदानि लिखत-
| समास-विग्रहाः | समस्तपदानि | |
| (क) निर्गता बाधा यस्याः सा | .................. | वृद्धोपसेवी |
| (ख) धान्येन समृद्धाः | .................. | विनयशीलः |
| (ग) विनयः शीलं यस्य सः | .................. | धान्यसमृद्धाः |
| (घ) वृद्धान् उपसेवितुं शीलं यस्य सः | .................. | निर्बाधा |
| (ङ) शक्रस्य प्रभावेण | .................. | शक्रप्रभावेण |
| (च) शास्त्रेषु पारङ्गतः यः सः | .................. | शास्त्रपारङ्गतः |
अधोलिखितानां सूक्तीनाम् अध: सम्बद्धा: पाठान्तर्गतपड्क्तय: लिख्यन्ताम् -
न त्वहं कामये राज्यं न स्वर्गं नापुनर्भवम्।
अधोलिखितानां सूक्तीनाम् अध: सम्बद्धा: पाठान्तर्गतपड्क्तय: लिख्यन्ताम् -
हुतं च दत्तं च सदैव तिष्ठति।
अधोलिखितानां सूक्तीनाम् अध: सम्बद्धा: पाठान्तर्गतपड्क्तय: लिख्यन्ताम् -
क्षयम् आयाति सञ्चयात्।
अधोलिखितानां वाक्यानां सम्मुखे दत्तेषु भावेषु उचित-भावस्य सम्मेलनं क्रियताम् -
| वाक्यानि | भावः |
| (क) असौ पुत्रवत् प्रजाः पालयति स्म। | दानवीरता |
| (ख) सः नगरस्य समन्ततः दानशालाः अकारयत्। | दुःखम् |
| (ग) ममार्थिनस्तु धनलाभमात्रेण सन्तोषं लभन्ते। | स्नेहः |
| (घ) राज्ञः नेत्रदाननिश्चयं ज्ञात्वा अमात्याः विषण्णाः जाताः। | उदारता |
| (ङ) अहं भवते चक्षुर्द्वयमेव प्रयच्छामि। | निराशा |
Solutions for 2: नास्ति त्यागसमं सुखम्
CBSE solutions for संस्कृत मणिका इयत्ता १० chapter 2 - नास्ति त्यागसमं सुखम्
Shaalaa.com has the CBSE Mathematics संस्कृत मणिका इयत्ता १० CBSE solutions in a manner that help students grasp basic concepts better and faster. The detailed, step-by-step solutions will help you understand the concepts better and clarify any confusion. CBSE solutions for Mathematics संस्कृत मणिका इयत्ता १० CBSE 2 (नास्ति त्यागसमं सुखम्) include all questions with answers and detailed explanations. This will clear students' doubts about questions and improve their application skills while preparing for board exams.
Further, we at Shaalaa.com provide such solutions so students can prepare for written exams. CBSE textbook solutions can be a core help for self-study and provide excellent self-help guidance for students.
Concepts covered in संस्कृत मणिका इयत्ता १० chapter 2 नास्ति त्यागसमं सुखम् are .
Using CBSE संस्कृत मणिका इयत्ता १० solutions नास्ति त्यागसमं सुखम् exercise by students is an easy way to prepare for the exams, as they involve solutions arranged chapter-wise and also page-wise. The questions involved in CBSE Solutions are essential questions that can be asked in the final exam. Maximum CBSE संस्कृत मणिका इयत्ता १० students prefer CBSE Textbook Solutions to score more in exams.
Get the free view of Chapter 2, नास्ति त्यागसमं सुखम् संस्कृत मणिका इयत्ता १० additional questions for Mathematics संस्कृत मणिका इयत्ता १० CBSE, and you can use Shaalaa.com to keep it handy for your exam preparation.
