मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी माध्यम) इयत्ता १० वी

उदाहरण देऊन पुढील संज्ञा स्पष्ट करा. क्रियात्मक गट - Science and Technology 1 [विज्ञान आणि तंत्रज्ञान १]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

उदाहरण देऊन पुढील संज्ञा स्पष्ट करा.

क्रियात्मक गट

टीपा लिहा
Advertisements

उत्तर

संयुगातील कार्बन साखळीची लांबी व स्वरूप काही असले तरी विषम अणूंमुळे व विषम अणूंनी युक्त अशा अणुगटांमुळे त्या संयुगाला विशिष्ट रासायनिक गुणधर्म प्राप्त होतात; म्हणून या विषम अणू किंवा विषम अणूंनी युक्त अणुगटांना क्रियात्मक गट म्हणतात. उदा., मीथिल अल्कोहोल, अँसेटिक आम्ल.

 मीथेन (CH4) या हायड्रोकार्बन मधील एक हायड्रोजन – OH गटाने विस्थापित केला असता, मिथिल अल्कोहोल (CH3OH) हे संयुग मिळते.

यातील –OH गट हा अल्कोहोलिक क्रियात्मक गट आहे. त्याचप्रमाणे मीथेन (CH4) या हायड्रोकार्बनमधील एक हायड्रोजन – COOH गटाने विस्थापित केला असता, ॲसेटिक आम्ल (CH3COOH) हे संयुग मिळते. यातील –COOH गट हा कार्बोक्सिलिक आम्ल क्रियात्मक गट आहे.

shaalaa.com
कार्बनी संयुगांमधील क्रियात्मक गट (Functional groups in carbon compounds)
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 9: कार्बनी संयुगे - स्वाध्याय [पृष्ठ १३३]

APPEARS IN

बालभारती Vigyan aur Tantragyan 1 [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board
पाठ 9 कार्बनी संयुगे
स्वाध्याय | Q ४. ई. | पृष्ठ १३३

संबंधित प्रश्‍न

ऑक्सीजन हा विषम अणू असलेले कोणतेही चार क्रियात्मक गट सांगून प्रत्येकी एका उदाहरणाचे नाव व रचनासूत्र लिहा.


तीन वेगवेगळे विषम अणू असलेले तीन क्रियात्मक गट सांगून प्रत्येकी एका उदाहरणाचे नाव व रचनासूत्र लिहा.


कार्बनी संयुगांच्या खाली दिलेल्या रासायनिक अभिक्रियाचे प्रकार लिहा.

\[\ce{CH3 – CH3 + Cl2 → CH3 – CH2Cl + HCl}\]


गटात न बसणारा शब्द ठरवा व त्याचे स्पष्टीकरण लिहा.


गटात न बसणारा शब्द ठरवा व त्याचे स्पष्टीकरण लिहा.


पुढील संयुगांची रचना सूत्र लिहा.

सोडिअम इथेनॉइट


पुढील संयुगांची रचना सूत्र लिहा.

सोडिअम ईथॉक्साइड


पुढील संयुगांची रचना सूत्र लिहा.

स्टीअरिक ॲसिड


जोड्या जुळवा.

क्र. 'अ' गट   'ब' गट
1) सरळ शृंखला हायड्रोकार्बन अ) बेंझीन
2) शाखीय शृंखला हायड्रोकार्बन ब) प्रॉपाइन
3) वलयांकित हायड्रोकार्बन क) आयसोब्युटीलीन

एल. पी. जी. मध्ये ब्युटेन हा एक ज्वलनशील घटक असतो.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×