Advertisements
Advertisements
प्रश्न
खालील वाक्य वाचा. अधोरेखित केलेल्या शब्दांबाबत माहिती भरून तक्ता पूर्ण करा. एखाद्या शब्दाला खालील मुद्दे लागू नसतील तर तिथे − हे चिन्ह लिहा. उदा., ‘व’ यासाठी लिंग, वचन, विभक्ती सगळीकडे − हे चिन्ह येईल.
पुरुषांसाठी व स्त्रियांसाठी वेगवेगळे सामने होतात.
| अ. क्र. | शब्द | मूळ शब्द | शब्दजात | प्रकार | लिंग | वचन | विभक्ती |
| (१) | पुरुषांसाठी | ||||||
| (२) | व | ||||||
| (३) | स्त्रियांसाठी | ||||||
| (४) | वेगवेगळे | ||||||
| (५) | सामने | ||||||
| (६) | होतात |
Advertisements
उत्तर
| अ. क्र. | शब्द | मूळ शब्द | शब्दजात | प्रकार | लिंग | वचन | विभक्ती |
| (१) | पुरुषांसाठी | पुरुष | नाम | सामान्यनाम | पुल्लिंग | अनेकवचन | चतुर्थी |
| (२) | व | व | उभयान्वयी अव्यय | समुच्चयबोधक उभयान्वयी अव्यय | − | − | − |
| (३) | स्त्रियांसाठी | स्त्री | नाम | सामान्यनाम | स्त्रीलिंग | अनेकवचन | चतुर्थी |
| (४) | वेगवेगळे | वेगवेगळा | विशेषण | संख्याविशेषण | − | अनेकवचन | − |
| (५) | सामने | सामना | नाम | सामान्यनाम | पुल्लिंग | अनेकवचन | प्रथमा |
| (६) | होतात | होणे | क्रियापद | अकर्मक क्रियापद | − | − | − |
संबंधित प्रश्न
खालील वाक्प्रचाराचा अर्थ लिहून वाक्यांत उपयोग करा.
काळजात क्रंदन होणे.
खालील वाक्यातील उपमेय, उपमान, साधर्म्यवाचक शब्द, साधर्म्य ओळखा.
आभाळागत माया तुझी आम्हांवरी राहू दे!
खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचे वचन बदलून वाक्य पुन्हा लिहा.
कार्बनचा तुकडा जोडून प्रकाश तयार करण्याचे काम खर्चीक होते.
खालील वाक्यातील शब्दयोगी अव्यये ओळखा.
जिगरबाज भटक्यांसाठी कावळ्या किल्ला सज्ज आहे.
गटात न बसणारा शब्द ओळखा व लिहा. तो शब्द गटात का बसत नाही ते सांगा.
खालील शब्दाचा वापर करून प्रत्येकी एक वाक्य तयार करा.
रौद्र रूप
‘बे’ हा उपसर्गलावून खालील शब्द तयार करा व लिहा.
शिस्त-
खालील आकृतीत नाम, सर्वनाम, विशेषण व क्रियापद यांची उदाहरणे दिली आहेत. त्यांचा उपयोग करून अर्थपूर्ण वाक्ये तयार करा.
उदा.,
- तुषार गुणी आहे.
- तो पिवळा चेंडू खेळतो.
- तुषारला मिठाई आवडते.
खालील वाक्प्रचाराचा वाक्यात उपयोग करा.
कडकडून भेटणे -
खालील दिलेले शब्द योग्य ठिकाणी भरून वाक्य पूर्ण करा.
सचिन तेंडुलकरच्या यशस्वी फलंदाजीचे अनेक ______ साक्षीदार आहेत.
खालील शब्दाचे वचन बदला.
गाय -
खालील वाक्यातील रिकाम्या जागी पर्यायातील योग्य सर्वनाम लिहा.
आईने ______ डबा भरून दिला.
खालील शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
शूर ×
खालील वाक्यातील काळ ओळखा.
मी पोहायला शिकणार आहे.
खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द लिहा.
आई −
खालील शब्दाचे अनेकवचन लिहा.
झाड -
खालील वाक्यात (? ! ‘-’ ‘‘-’’ . ,) घालून वाक्य पुन्हा लिहा.
तुला लाडू आवडतो का
खालील शब्दांना तो, ती, ते शब्द लावून लिंग ओळखा.
(अ) दरी -
(आ) पान -
(इ) माठ -
(ई) लाडू -
(उ) पुस्तक -
(ऊ) वही -
दिलेल्या सूचनाप्रमाणे खालील वाक्यात बदल करा.
चंदाने लाडू खाऊन संपवला. (वाक्य वर्तमानकाळी करा.)
खालील शब्दाला मराठी भाषेतील पर्यायी शब्द लिहा.
पेशंट -
खालील वाक्यातील शब्दयोगी अव्यय अधोरेखित करा.
आमचा कुत्रा मला नेहमी मित्राप्रमाणे भासतो.
खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द "मुक्या प्राण्यांची कैफियत" या पाठातून शोधून लिहा.
आठवण -
खालील शब्दाचे लिंग बदला.
चिमणी -
खालील शब्दाचे लिंग बदला.
नाग -
खालील चौकोनांतील अक्षरांमध्ये शब्दयोगी अव्यये लपलेली आहेत. उभ्या, आडव्या, तिरप्या पद्धतीने अक्षरे घेऊन शब्दयोगी अव्यये बनवा व दिलेल्या जागेत लिहा.
विरामचिन्हांचा वापर करून परिच्छेद सुवाच्य अक्षरांत पुन्हा लिहा.
| मुलांनो शाळेत तुम्हांला अनेक मित्र असतात तुमची काळजी घेणारे तुमचे आरोग्य जपणारे असे अनेक मित्र तुमच्या सभोवती आहेत कोण बरे आहेत हे मित्र असा प्रश्न तुम्हांला निश्चितच पडेल आपल्याला फळे फुले सावली देणारे वृक्ष आपल्याला पिण्यासाठी पाणी देणाऱ्या नद्या श्वसनासाठी ऑक्सिजन देणारी हवा आपण ज्यावर निवांतपणे राहतो अशी जमीन अर्थातच आपल्या सभोवतालचा निसर्ग हाच आपला खरा मित्र आहे |
खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द पर्यायातून शोधून लिहा.
आवड -
खालील शब्दात लपलेले शब्द शोधा.
उदा., गारवा - गार, रवा, वार, गावा, वागा.
आराखडा -
खालील शब्दात लपलेले शब्द शोधा.
उदा., गारवा - गार, रवा, वार, गावा, वागा.
सुधारक -
खाली दिलेल्या शब्दाचे पहिले अक्षर बदलून कंसात दिलेल्या अर्थाचा शब्द बनवा.
उदा., खजूर (कामगार) - मजूर
गाजर (पाळीव प्राणी) - ......
खाली दिलेल्या शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
स्वच्छ ×
रिकाम्या जागी योग्य क्रियापद लिहा.
सुधीर गोष्ट ______ .
खालील शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
आवड × ______
खालील उदाहरणे वाचा व अभ्यासा.
- मुलांनी आईवडिलांची आज्ञा पाळावी.
- आई गावाहून चार पाच दिवसांत परत येईल.
- दूरच्या प्रवासात सोबत अंथरूण पांघरूण घ्यावे.
(१) अधोरेखित शब्दांत किती पदे आहेत?
(२) दोन्ही पदे महत्त्वाची वाटतात काय?
दोन्ही पदे महत्त्वाची - द्वंद्व समास वैशिष्ट्ये - समासाचा विग्रह आणि, व, अथवा, किंवा या समुच्चयबोधक उभयान्वयी अव्ययांनी नाहीतर वा, किंवा, अथवा या विकल्पबोधक उभयान्वयी अव्ययांनी करतात.
| (१) इतरेतर द्वंद्व | (२) वैकल्पिक द्वंद्व | (३) समाहार द्वंद्व |
| दोन्ही पदे महत्त्वाची. विग्रह - आणि, व या समुच्च्यबोधक उभयान्वयी अव्ययांनी करावा. |
दोन्ही पदे महत्त्वाची. विग्रह वा, किंवा, अथवा अशा विकल्प बोधक उभयान्वयी अव्ययांनी करावा. |
दोन्ही पदे महत्त्वाची. दोन्ही पदांसोबत त्याच प्रकारच्या इतर पदांचा समावेश (समाहार) गृहीत धरलेला असतो. |
| उदा., कृष्णार्जुन कृष्ण आणि अर्जुन |
उदा., खरेखोटे खरे किंवा खोटे |
उदा., भाजीपाला भाजी व इतर गोष्टी |
पर-सवर्णाने लिहा.
मंदिर - ______
पर-सवर्णाने लिहा.
चंपा - ______
खाली दिलेल्या शब्दाला (क्रियापदाला) ‘ईव’ प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार करा व त्याच्यासाठी समर्पक विशेष्य शोधून लिहा.
उदा., आखणे - आखीव - आखीव कागद.
रेखणे
खाली दिलेले उदाहरण वाचा. त्यातील भाव समजून घ्या व त्यातील रसाचे नाव लिहा.
‘‘ओढ्यांत भालु ओरडती
वाऱ्यात भुते बडबडती
डोहात सावल्या पडती’’
खालील शब्दाच्या अर्थातील फरक समजून घ्या व त्याचा स्वतंत्र वाक्यात उपयोग करा.
आव्हान-आवाहन
खालील शब्दाच्या अर्थातील फरक समजून घ्या व त्याचा स्वतंत्र वाक्यात उपयोग करा.
आभार-अभिनंदन
