Advertisements
Advertisements
प्रश्न
हात व हस्त हे एकाच अर्थाचे शब्द आहेत. खालील शब्द वाचा व त्यांचे अर्थ शिक्षकांच्या मदतीने समजून घ्या.
हस्तकला, हस्ताक्षर, हस्तांदोलन, हातकंकण, हातखंडा, हातमोजे, हस्तक्षेप.
Advertisements
उत्तर
| हस्तकला | हाताने कलात्मक वस्तू बनवण्याची कला. (hand craft) |
| हस्ताक्षर | स्वत:चे अक्षर. (hand writing) |
| हस्तांदोलन | हाताने अभिवादन करणे. (shake hand) |
| हातकंकण | हातात घालायची बांगडी. (bangle) |
| हातखंडा | एखादी गोष्ट अचूकपणे करण्याची हातोटी. (expertise) |
| हातमोजे | हातात घालायचे मोजे. (hand gloves) |
| हस्तक्षेप | एखाद्या गोष्टीत ढवळाढवळ करणे. (interference) |
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
सुचनेनुसार सोडवा.
'चवदार' सारखे शब्द लिहा.
खालील वाक्यात अधोरेखित शब्दाऐवजी पाठात आलेले योग्य वाक्प्रचार शोधून वाक्य पुन्हा लिहा.
वर्गातील विद्यार्थ्यांनी शिक्षकांचे शिकवणे लक्षपूर्वक ऐकले पाहिजे.
खालील शब्दासाठी कवितेत आलेले समान अर्थाचे शब्द शोधा.
फुले -
समूहदर्शक शब्दाची यादी करा.
उदा. धान्याची रास
पक्ष्यांचा -
‘बे’ हा उपसर्गलावून खालील शब्द तयार करा व लिहा.
शिस्त-
कवितेतील यमक जुळणाऱ्या शब्दाच्या जोड्या शोधून लिहा.
हळूवार-
दिलेल्या शब्दापुढे पर्यायातील विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
मऊमऊ × ______
खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द लिहा.
शेत -
खालील शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
शूर ×
खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द लिहा.
मातृभूमी -
खालील आकृतीत दिलेल्या शब्दास विशेषणे लावा.
खालील वाक्यातील शब्दयोगी अव्यय अधोरेखित करा.
देशाला देण्यासाठी तुमच्याकडे दहा मिनिटे वेळ आहे का?
खालील चौकटी वाचा. त्याप्रमाणे उरलेल्या चौकटी पूर्ण करा.
खाली दिलेल्या शब्दाचे पहिले अक्षर बदलून कंसात दिलेल्या अर्थाचा शब्द बनवा.
उदा., खजूर (कामगार) - मजूर
पुस्तक (डोके) - ......
मराठी विलोमपद म्हणजे असे वाक्य जे उलटे वाचले तरी अगदी तसेच असते.
उदा.,
- टेप आणा आपटे.
- तो कवी ईशाला शाई विकतो.
- ती होडी जाडी होती.
- हाच तो चहा.
- सर जाताना प्या ताजा रस.
- काका, वाचवा, काका.
तुम्हीही अशा प्रकारची वाक्ये तयार करून लिहा. पाहा कशी गंमत येते.
रिकाम्या जागी योग्य नाम लिहा. वाक्यातील क्रियापद ओळखा.
ते ______ सुंदर आहे.
खाली दिलेल्या शब्दाला (क्रियापदाला) ‘ईव’ प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार करा व त्याच्यासाठी समर्पक विशेष्य शोधून लिहा.
उदा., आखणे - आखीव - आखीव कागद.
कोरणे
खाली दिलेल्या शब्दाला (क्रियापदाला) ‘ईव’ प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार करा व त्याच्यासाठी समर्पक विशेष्य शोधून लिहा.
उदा., आखणे - आखीव - आखीव कागद.
राखणे
कंसांत दिलेल्या सूचनेप्रमाणे वाक्याचे रूपांतर करा.
नेहमी खरे बोलावे. (नकारार्थी करा.)
खालील शब्द वाचा.
कुस्ती, मुक्काम, पुष्कळ, शिस्त, दुष्काळ, पुस्तक, चिठ्ठी, डुक्कर, बिल्ला, चिक्की.
वरील प्रत्येक उदाहरणात एक जोडाक्षर आहे. या जोडाक्षरयुक्त अक्षरापूर्वीच्या अक्षराचे नीट निरीक्षण करा. काय आढळले? या अक्षरांतील उकार, इकार हे ऱ्हस्व आहेत.
मराठी शब्दांत जोडाक्षर असल्यास जोडाक्षरापूर्वीचे इकार, उकार, सामान्यत: ऱ्हस्व असतात.
लक्षात ठेवा: तत्सम शब्दांतील जोडाक्षरापूर्वीचे इकार व उकार ऱ्हस्व व दीर्घ अशा दोन्ही प्रकारचे आढळतात.
उदा., पुण्य, तीक्ष्ण, पूज्य
वर दिलेल्या वर्णनानुसार किमान दहा शब्द लिहा.
