मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएचएससी विज्ञान (सामान्य) इयत्ता ११ वी

अभिव्यक्ती. प्रस्तुत नाट्यउताऱ्यावरून पु. ल. देशपांडे यांच्या संवादलेखनाची वैशिष्ट्येलिहा.

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

अभिव्यक्ती.

प्रस्तुत नाट्यउताऱ्यावरून पु. ल. देशपांडे यांच्या संवादलेखनाची वैशिष्ट्येलिहा.

टीपा लिहा
Advertisements

उत्तर

पु. ल. देशपांडेलिखित 'सुंदर मी होणार' हे तत्कालीन संस्थानिकाचा एककल्लीपणा व कौटुंबिक संबंध यांच्या संघर्षावर उभारलेले नाटक आहे. प्रस्तुत उताऱ्यात पु. ल. देशपांडे यांच्या संवादलेखनाची काही वैशिष्टे ठळकपणे प्रतीत होतात.
त्या त्या व्यक्तिरेखेच्या स्वभावानुसार त्या त्या पात्राची स्वाभाविक भाषा लिहिणे, हे नाटककाराचे एक ठळक वैशिष्ट्य आहे. उदाहरणार्थ, बेबीच्या तोंडी असलेल्या संवादामधून तिचे निर्भीड व स्वातंत्र्य प्रेमी व्यक्तिमत्त्व डोळ्यांसमोर उभे राहते. 'दिदीचा प्रेमळ स्वभाव व शेवटी व्यक्त झालेला करारीपणा प्रभावी संवादात मांडला गेला आहे. डॉक्टरांच्या संवादातून त्यांचा सोशिक समंजसपणा व उदारमतवाद । तंतोतंत उतरला आहे. तर महाराजांच्या उद्दाम व हेकेखोर संवादातून त्यांचे व्यक्तिमत्त्व प्रकट झाले आहे.
अशा प्रकारे स्वभावरेखेतील सूक्ष्म निरीक्षणातून प्रकट झालेली । मार्मिक भाषा व कधी तरल, तर कधी आर्त भाषा ही संवादांची दोन वैशिष्ट्ये या नाट्यउताऱ्यात आपणांस सार्थपणे प्रतीत झाली आहेत.

shaalaa.com
वाड्मयप्रकार (11th Standard)
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 3.03: सुंदर मी होणार - कृती [पृष्ठ ८६]

APPEARS IN

बालभारती Marathi Yuvakbharati [English] Standard 11 Maharashtra State Board
पाठ 3.03 सुंदर मी होणार
कृती | Q (४) (इ) | पृष्ठ ८६

संबंधित प्रश्‍न

कृष्णराव हेरंबकर यांच्या मुंबईपर्यंतच्या प्रवासाचा ओघतक्ता तयार करा.

कृष्णराव अंबुर्डी गावाहून निघाल.
_____________
____________
पुण्याहून कर्जतपर्यंत आले.
____________

थोडक्यात वर्णन करा.

कृष्णराव यांनी कर्जतपर्यंत केलेला प्रवास.


थोडक्यात लिहा.

कृष्णराव यांच्या चाहत्याची प्रेमाची जबरदस्ती.


स्वमत.

प्रस्तुत नाट्यउताऱ्यावरून कृष्णरावांचे व्यक्तिचित्र रेखाटा.


स्वमत.

‘कंसातील मजकूर नाट्यउतारा समजण्यासाठी उपयुक्त ठरतो’, तुमचे मत लिहा.


स्वमत.

प्रस्तुत नाट्यउताऱ्यातील दिलीप प्रभावळकर यांच्या शाब्दिक विनोद निर्मितीची दोन वैशिष्ट्ये लिहा.


अभिव्यक्ती.

कृष्णरावांच्या संवादातून स्पष्ट झालेली त्यांच्या पत्नीची स्वभाववैशिष्ट्ये लिहा.


अभिव्यक्ती.

‘पायधूळ झाडा. त्याशिवाय मी तुमचे पाय सोडणार नाही’, या वाक्यांतील लक्ष्यार्थ स्पष्ट करा.


खालील कृती करा.


खालील कृती करा.


स्पष्ट करा.

सदा व शालूवहिनींच्या जगण्याचे जीवनसत्त्व म्हणजे मोहित.


उताऱ्यातील संवादामधील खालील विधानांचा अर्थ स्पष्ट करा.

नव्या जबाबदारीच्या ओझ्यानं वाकलो.


उताऱ्यातील संवादामधील खालील विधानांचा अर्थ स्पष्ट करा.

इच्छेला शरीर असायलाच हवं का?


स्वमत.

तुमच्या मते शालूचे वागणे योग्य वा अयोग्य ते सकारण स्पष्ट करा.


अभिव्यक्ती.

शालूला सदाने का साथ दिली असावी ते स्पष्ट करा.


अभिव्यक्ती.

नाट्यउताऱ्याच्या शेवटाबाबत तुमचे विचार लिहा.


खालील शब्दसमूहांचा तुम्हांला समजलेला अर्थ स्पष्ट करा.

पपांचा पांगुळगाडा.


खालील शब्दसमूहांचा तुम्हांला समजलेला अर्थ स्पष्ट करा.

मुलांचे चिमणे विश्व


खालील शब्दसमूहांचा तुम्हांला समजलेला अर्थ स्पष्ट करा.

ब्रेक तुटलेल्या गाडीसारखं आयुष्य.


थोडक्यात स्पष्ट करा.

‘जीवनाच्या त्या प्रकाशात न्हाऊन आता मला सुंदर व्हायचं आहे!’, या दिदीच्या विधानाचा अर्थ.


थोडक्यात स्पष्ट करा.

नाट्यउताऱ्यातील ‘डॉक्टर’ या पात्राची भूमिका.


स्वमत.

तुम्हांला समजलेली ‘ममी’ ही भूमिका नाट्यउताऱ्याच्या आधारे स्पष्ट करा.


स्वमत.

रंगसूचना कथानकातील दुवे कसे जोडतात ते स्पष्ट करा.


अभिव्यक्ती.

नाट्यउताऱ्याद्वारे तुम्हांला समजलेला ‘सुंदर’ या शब्दाचा अर्थ स्पष्ट करा.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×