Question

खालील विधानाशी आपण सहमत आहात की नाही ते सकारण स्पष्ट करा.

घटत्या सीमांत उपयोगिता सिद्धांताला कोणतेही खरे अपवाद नाहीत.

Answer 1

या विधानाशी मी सहमत आहे.

कारणे:

1. छंद: दुर्मिळ नाणी किंवा तिकिटे गोळा करणे यांसारख्या विशिष्ट छंदांमध्ये, प्रत्येक नवीन वस्तू गोळा केल्यावर उपयोगिता वाढत असल्याचे मानले जाते. तसेच, ज्यांना संगीताची आवड आहे, त्यांना प्रत्येक वेळी गाणे ऐकल्याने जास्त फायदा होतो, असे म्हटले जाते. तसेच, पुस्तके वाचण्याचा आनंद घेणाऱ्यांना प्रत्येक वाचनातून जास्त फायदा होतो असे मानले जाते. मात्र, जर एखाद्याला तीच तिकिटे गोळा करायला, तेच गाणे ऐकायला, किंवा तेच पुस्तक पुन्हा पुन्हा वाचायला सांगितले, तर सीमांत उपयोगिता कमी होईल आणि एकजिनसीपणा व सातत्य या नियमांच्या गृहितकांनुसार हा नियम लागू होईल.
2. कंजूष व्यक्ती: कंजूष व्यक्तीसाठी पैशाच्या साठ्यात होणारी प्रत्येक वाढ पैशाची सीमांत उपयोगिता वाढवते असे मानले जाते. तथापि, कंजूष व्यक्तीची कृती तर्कहीन आहे. अशा प्रकारे तो 'विवेकशीलता' या नियमाच्या गृहितकाचे उल्लंघन करतो. परिणामी, कंजूष व्यक्ती हा नियमाचा खरा अपवाद नाही.
3. व्यसन: मद्यपी व्यक्तीला मद्याचा प्रत्येक अतिरिक्त घटक अधिक सीमांत उपयोगिता देतो असे मानले जाते. तथापि, मद्यपीची कृती तर्कहीन वाटते. अशा प्रकारे तो विवेकशीलतेच्या गृहितकाचे उल्लंघन करतो. परिणामी, नशेत असलेले लोक खऱ्या अर्थाने या नियमातून वगळले जात नाहीत.