Advertisements
Advertisements
प्रश्न
खालील विधानाचे भौगोलिक कारणे लिहा.
लोकसंख्येतील साक्षरतेचे प्रमाण हे देशाच्या आर्थिक व सामाजिक विकासाचे द्योतक असते.
Advertisements
उत्तर
साक्षरता दर हा देशाच्या आर्थिक आणि सामाजिक विकासाचे द्योतक आहे कारण:
- आर्थिक वाढ: उच्च साक्षरता दरामुळे कुशल आणि सुशिक्षित कर्मचारी वर्ग निर्माण होते, ज्यामुळे चांगल्या नोकरीच्या संधी, उच्च उत्पन्न आणि एकूण आर्थिक विकास होतो.
- सुधारित राहणीमान: शिक्षित व्यक्तींना चांगली आरोग्यसेवा, रोजगार आणि राहणीमान मिळू शकते, त्यांचे जीवनमान सुधारते.
- सामाजिक जागरूकता: साक्षरता आरोग्य, स्वच्छता आणि सामाजिक हक्कांबद्दल जागरूकता निर्माण करते, विषमतेत घट करते आणि सामाजिक न्याय मिळवून देते.
- तांत्रिक प्रगती: साक्षर लोकसंख्या नवीन तंत्रज्ञान, संशोधन आणि नाविन्यपूर्ण बदलांमध्ये (innovation) योगदान देते, जे विकासासाठी आवश्यक आहे.
- उत्तम प्रशासन: साक्षर नागरिक लोकशाहीमध्ये सक्रियपणे सहभागी होऊ शकतात, धोरणे समजून घेऊ शकतात आणि माहितीपूर्ण निर्णय घेऊ शकतात, ज्यामुळे चांगले प्रशासन आणि विकास होतो.
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
विधान (A): लोकसंख्येच्या मनोऱ्यात रुंद तळ बालकांची संख्या अधिक असल्याचे दाखवते.
कारण (R): लोकसंख्या मनोऱ्याचे रुंद शीर्ष वृद्धांची संख्या अधिक असल्याचे द्योतक आहे.
लोकसंख्या वाढ व स्थलांतर
लोकसंख्या मनोरा व लिंग गुणोत्तर.
लोकसंख्येची व्यावसायिक संरचना.
विकसित राष्ट्रांमध्ये शेती व्यवसायात गुंतलेल्या लोकांची संख्या कमी आहे.
जेव्हा कार्यशील लोकसंख्येत वाढ होते, तेव्हा लोकसंख्या लाभांशातही वाढ होते.
लोकसंख्या मनोऱ्याचे लोकसंख्या अभ्यासातील महत्त्व स्पष्ट करा.
लोकसंख्येची ग्रामीण व शहरी रचना स्पष्ट करा.
आकृती काढून नावे द्या.
अविकसित देशाचा लोकसंख्येचा मनोरा.
दिलेल्या आलेखाचे वाचन करून त्यावरील प्रश्नांची उत्तरे लिहा.

- कोणत्या देशाचा स्त्री प्रौढ साक्षरता दर खूप कमी आहे?
- दिलेल्या तीन प्रदेशात प्रौढ साक्षरता दरात पुरुषांची टक्केवारी अधिक असण्याचे कारण काय असावे?
- २०१६ मधील सहारा बाळवंटी प्रदेशातील स्त्री-पुरुष साक्षरता दरातील टक्केवारी कमी असण्याचे कारण म्हणजे स्त्री शिक्षणाला अनुत्तम प्राधान्य आणि सामाजिक-आर्थिक अडचणी.
- आलेखातील स्त्री प्रौढ साक्षरता दराविषयी स्वमत लिहा.
- आलेखातील कोणता देश सामाजिक दृष्ट्या प्रगत असेल?
