Question

फरक स्पष्ट करा:

प्रादेशिक विविधता आणि धार्मिक विविधता

Answer 1

अ.क्र.	धार्मिक विविधता	प्रादेशिक विविधता
१.	विविध धर्मांच्या विशिष्ट श्रद्धा, सिद्धांत आणि विश्वासांमुळे हे भेद निर्माण होतात.	प्रत्येक प्रदेशाचा आगळावेगळा इतिहास, भौतिक पर्यावरण आणि सामाजिक-आर्थिक परिस्थितीमुळे हे भेद निर्माण होतात.
२.	यामध्ये हिंदू, जैन, बौद्ध, इस्लाम, ख्रिश्चन, शीख, पारशी (झोरोस्ट्रियन धर्म) आणि त्यांच्या सिद्धांतांचा समावेश होतो.	यामध्ये नैसर्गिक वैशिष्ट्ये (नद्या, मृदा, जंगले, खनिजे), आर्थिक क्रियाकलाप, राजकीय वातावरण आणि स्थानिक संस्कृतीचा समावेश होतो.
३.	एकाच धर्मातही अनेक अर्थ लावले जातात, तसेच विविध पंथ आणि पोट-विभाग असू शकतात.	अंतर्गत विविधता: एका प्रदेशातील लोक वंश, वांशिकता, भाषा, बोलीभाषा, अन्न, चालीरीती आणि पद्धतींनुसार भिन्न असू शकतात.
४.	विधी, प्रार्थना स्थळे आणि धार्मिक सणांमधून ही विविधता दिसून येते, ज्यामुळे विविध धर्म वेगळे ओळखले जातात (आणि कधीकधी विविध गटांना एकत्रही आणतात).	प्रादेशिक सण, खाद्यसंस्कृती, पेहराव आणि स्थानिक चालीरीतींमधून प्रादेशिक वेगळेपण आणि सामायिक इतिहास दिसून येतो.
५.	धर्म सामाजिक श्रेणीरचना, चळवळींना आकार देतो आणि एकता (सामायिक मूल्ये) तसेच जातीय तणाव या दोन्ही गोष्टींना कारणीभूत ठरू शकतो.	प्रादेशिक अस्मिता स्थानिक एकता आणि विकासाच्या प्राधान्यांना प्रोत्साहन देते, परंतु यामुळे प्रादेशिकवाद आणि आंतर-प्रादेशिक स्पर्धा देखील निर्माण होऊ शकते.
६.	सिद्धांत, पवित्र ग्रंथ, विधी, धार्मिक संस्था आणि उत्सवांचे वेळापत्रक (कॅलेंडर).	भूगोल, नैसर्गिक संसाधने, भाषेचे वितरण, आर्थिक स्तर आणि प्रदेशाचे ऐतिहासिक अनुभव.