Question

फरक स्पष्ट करा:

बौद्ध धर्म आणि जैन धर्म

फरक स्पष्ट करा:

जैन धर्म आणि बौद्ध धर्म

Answer 1

अ.क्र.	बौद्ध धर्म	जैन धर्म
१.	बौद्ध धर्माने मानवाच्या नैतिक उत्थानाला मोठे महत्त्व दिले आणि लोकांना नैतिक जीवन जगण्याचे मार्गदर्शन केले. त्यांनी दान, आत्मत्याग, वासनांवर नियंत्रण आणि मन व कृतीतील अहिंसा यांसारख्या गुणांवर भर दिला.	जैन धर्माची शिकवण कर्माच्या सिद्धांतावर आधारित आहे, जी हिंदू धर्माच्या कर्म सिद्धांताशी साधर्म्य दर्शवते. मात्र, अहिंसा आणि तप हे जैन जीवनपद्धतीचे अविभाज्य आणि महत्त्वाचे घटक आहेत.
२.	बौद्ध धर्माचे पवित्र साहित्य (त्रिपिटक) हे सामान्य लोकांच्या भाषेत, म्हणजेच पाली भाषेत लिहिले गेले होते.	वर्धमान महावीरांची शिकवण सामान्य लोकांच्या भाषेत, म्हणजेच अर्धमागधी भाषेत होती.
३.	गौतम बुद्धांनी चार आर्यसत्ये आणि अष्टांगिक मार्गावर आधारित मध्यम मार्गाचा पुरस्कार केला.	जैन धर्माने कडक तपश्चर्येवर आधारित कठोर आणि शिस्तबद्ध जीवनशैलीचा पुरस्कार केला.
४.	कालांतराने बौद्ध धर्माचे हीनयान (छोटे वाहन) आणि महायान (मोठे वाहन) अशा पंथांमध्ये विभाजन झाले. ८ व्या शतकात वज्रयान पंथ अस्तित्वात आला.	कालांतराने जैन धर्माचे दिगंबर (आकाशाचे वस्त्र धारण करणारे) आणि श्वेतांबर (पांढरे वस्त्र परिधान करणारे) अशा दोन पंथांमध्ये विभाजन झाले.
५.	बौद्ध धर्मात नियम आणि अटी कमी कडक होत्या. त्यामुळे या धर्माचा प्रसार भारताबाहेरही मोठ्या प्रमाणावर झाला.	बौद्ध धर्माच्या तुलनेत जैन धर्माचे नियम आणि अटी अत्यंत कठोर होत्या.