Question

फरक स्पष्ट करा.

जलवाहतूक व हवाई वाहतूक.

पुढील फरक स्पष्ट करा:

जलवाहतूक व हवाई वाहतूक.

Answer 1

अ. क्र.	जलवाहतूक	हवाई वाहतूक
(१)	जलवाहतूक हा एक सर्वाधिक महत्त्वाचा तृतीयक व्यवसाय आहे.	वाहतुकीचा सर्वाधिक वेग हा हवाई वाहतुकीचा एक महत्त्वाचा गुणधर्म आहे.
(२)	जलवाहतुकीची वहनक्षमता खूप जास्त असते.	मूल्यवान तसेच नाशिवंत मालाच्या वाहतुकीसाठी हवाई वाहतुकीचा पर्याय वापरला जातो.
(३)	जलवाहतूक ही एकमेव वाहतूक अशी आहे, जी स्थानिक पातळीपासून आंतरराष्ट्रीय पातळीपर्यंत कार्यरत होऊ शकते.	फळे, फुले, दागदागिने, हिरे, जीवनावश्यक औषधे आणि उच्च दर्जाचे स्पेअरपार्ट यांची वाहतूक हवाई माध्यमातून केली जाते.
(४)	नदीत, तलावात होणारी अंतर्गत जलवाहतूक, सागर किनारी होणारी वाहतूक आणि विशाल महासागराद्वारे होणारी आंतरराष्ट्रीय जलवाहतूक हे जलवाहतुकीचे तीन मार्ग आहेत.	खूप उंच पर्वतीय प्रदेश, वेगवान वाऱ्यांचे प्रदेश किंवा ढगाळ वातावरण हवाई वाहतुकीवर मर्यादा आणतात.
(५)	आजच्या घडीला देशांतर्गत तसेच आंतरराष्ट्रीय व्यापार हा पूर्णपणे जलवाहतुकीवरच अवलंबून आहे.	हवाई वाहतुकीचे प्रमाण आता वाढत आहे.
(६)	जलवाहतुकीचा खर्च खूप कमी आहे. म्हणजेच ही वाहतूक खूप स्वस्त आहे.	हवाई वाहतूक इतर वाहतूक मार्गापेक्षा खर्चीक असते.
(७)	अवजड परंतु टिकाऊ वस्तूंच्या वाहतुकीसाठी जलवाहतुकीला पर्याय नाही.	हवाई वाहतुकीचा विकास अनेक भौगोलिक घटकांवर अवलंबून असतो.
(८)	विविध खनिजे, अवजड यंत्रसामग्री, खनिजतेल, कोळसा, धान्य, लाकूड यांच्या वाहतुकीसाठी जलवाहतुकीचा पर्याय वापरला जातो.	आर्थिक विकास व हवाई वाहतुकीचा विकास यांचा थेट सहसंबंध आहे.

Answer 2

अ. क्र.	जलवाहतूक	हवाई वाहतूक
१.	देशांतर्गत किंवा महासागरी मार्ग वापरून प्रवासी किंवा मालाची ने-आण करणारी वाहतूक व्यवस्था ही जलवाहतूक म्हणून ओळखली जाते.	देशांतर्गत हवाई मार्ग आणि आंतरराष्ट्रीय हवाई मार्ग वापरून प्रवासी किंवा मालाची ने-आण करणारी वाहतूक व्यवस्था हवाई वाहतूक म्हणून ओळखली जाते.
२.	बोटी, मोठी जहाजे, छोटी जहाजे, टँकर इत्यादी जलवाहतुकीची काही साधने आहेत.	विमान, हेलिकॉप्टर, जेट विमान इत्यादी हवाई वाहतुकीची साधने आहेत.
३.	जलवाहतुकीची वैशिष्ट्ये: (१) वाहतुकीचा सर्वांत जुना प्रकार (२) वाहतुकीचा खर्च सर्वांत कमी (३) वाहतुकीचा सर्वांत मंद मार्ग (४) माल वाहतुकीची क्षमता प्रचंड (५) नाशवंत नसणाऱ्या वस्तू वाहून नेण्यासाठी योग्य (६) तुलनेने अधिक पर्यावरणस्नेही वाहतूक	हवाई वाहतुकीची वैशिष्ट्ये: (१) वाहतुकीचे नवीनतम साधन (२) वाहतुकीचा सर्वांत खर्चीक मार्ग (३) वाहतुकीचा सर्वांत वेगवान मार्ग (४) माल वाहतुकीची क्षमता मर्यादित (५) नाशवंत माल वाहून नेण्यासाठी योग्य (६) तुलनेने कमी पर्यावरणस्नेही वाहतूक