Advertisements
Advertisements
प्रश्न
Differentiate \[\sqrt{\frac{a^2 - x^2}{a^2 + x^2}}\] ?
Advertisements
उत्तर
\[\text{ Let } y = \sqrt{\frac{a^2 - x^2}{a^2 + x^2}}\]
\[ \Rightarrow y = \left( \frac{a^2 - x^2}{a^2 + x^2} \right)^\frac{1}{2} \]
\[\text{Differentiate it with respect to x we get}, \]
\[\frac{d y}{d x} = \frac{d}{dx} \left( \frac{a^2 - x^2}{a^2 + x^2} \right)^\frac{1}{2} \]
\[ = \frac{1}{2} \left( \frac{a^2 - x^2}{a^2 + x^2} \right)^{\frac{1}{2} - 1} \times \frac{d}{dx}\left( \frac{a^2 - x^2}{a^2 + x^2} \right) \left[ \text{Using chain rule} \right]\]
\[ = \frac{1}{2} \left( \frac{a^2 - x^2}{a^2 + x^2} \right)^\frac{- 1}{2} \times \left\{ \frac{\left( a^2 + x^2 \right)\frac{d}{dx}\left( a^2 - x^2 \right) - \left( a^2 - x^2 \right)\frac{d}{dx}\left( a^2 + x^2 \right)}{\left( a^2 + x^2 \right)^2} \right\} \]
\[ = \frac{1}{2} \left( \frac{a^2 + x^2}{a^2 - x^2} \right)^\frac{1}{2} \left\{ \frac{- 2x\left( a^2 + x^2 \right) - 2x\left( a^2 - x^2 \right)}{\left( a^2 + x^2 \right)^2} \right\}\]
\[ = \frac{1}{2} \left( \frac{a^2 + x^2}{a^2 - x^2} \right)^\frac{1}{2} \left\{ \frac{- 2x a^2 - 2 x^3 - 2x a^2 + 2 x^3}{\left( a^2 + x^2 \right)^2} \right\}\]
\[ = \frac{1}{2} \left( \frac{a^2 + x^2}{a^2 - x^2} \right)^\frac{1}{2} \left\{ \frac{- 4x a^2}{\left( a^2 + x^2 \right)^2} \right\}\]
\[ = \frac{- 2x a^2}{\sqrt{a^2 - x^2} \left( a^2 + x^2 \right)^\frac{3}{2}}\]
\[So, \frac{d}{dx}\left( \sqrt{\frac{a^2 - x^2}{a^2 + x^2}} \right) = \frac{- 2 a^2 x}{\sqrt{a^2 - x^2} \left( a^2 + x^2 \right)^\frac{3}{2}}\]
