Question

अन्नपदार्थातील भेसळ ओळखण्याची विविध उदाहरणे विज्ञान प्रदर्शनात सादर करा.

Answer 1

1. दुधातील भेसळ (पाण्याची भेसळ)
   • आवश्यक साहित्य:
     • ड्रॉपर
     • एक ग्लास दूध
     • पारदर्शक काचेची प्लेट
   • पद्धत:
     • एका काचेच्या प्लेटवर दुधाचा एक थेंब टाका आणि प्लेट तिरकी करा.
   • निरीक्षण:
     • शुद्ध दूध एक पांढरा शिडकावा (trail) सोडते.
     • जर दूध पटकन खाली वाहून गेले आणि कोणताही शिडकावा राहिला नाही, तर त्यामध्ये पाणी मिसळले आहे.
2. मिठातील भेसळ (खडू पावडर)
   • आवश्यक साहित्य:
     • थोडेसे मीठ
     • पाणी
     • पारदर्शक काचेचा ग्लास
   • पद्धत:
     
     • एका ग्लास पाण्यात एक चमचा मीठ विरघळा आणि काही मिनिटे स्थिर ठेवा.
   • निरीक्षण:
     
     • जर तळाशी पांढरट पदार्थ साठला असेल, तर मिठात खडूची भेसळ आहे.
3. साखरेतील भेसळ (वॉशिंग सोडा)
   • आवश्यक साहित्य:
     • साखर
     • पाणी
     • लिंबाचा रस किंवा चुन्याचा पाणी
   • पद्धत:
     • एका ग्लास पाण्यात थोडीशी साखर विरघळा.
       त्यामध्ये काही थेंब लिंबाचा रस टाका.
   • निरीक्षण:
     • जर फसफस तयार झाली आणि बुडबुडे निर्माण झाले, तर साखरेमध्ये वॉशिंग सोडा मिसळलेला आहे.
4. हळदीतील भेसळ (पिवळा कृत्रिम रंग)
   • आवश्यक साहित्य:
     • हळद पावडर
     • कोमट पाणी
     • चाचणी नळ्या (Test Tube)
   • पद्धत:
     • एका चाचणी नळीमध्ये हळदीचा चिमूटभर नमुना टाका.
       त्यामध्ये कोमट पाणी मिसळून ढवळा.
   • निरीक्षण:
     • शुद्ध हळद पिवळ्या रंगाचा डाग सोडत नाही.
     • जर पाणी जास्त गडद पिवळसर झाले आणि कंटेनरला डाग लागला, तर त्यात कृत्रिम पिवळ्या रंगाची भेसळ आहे.
5. चहा पानांतील भेसळ (लोखंडी कण)
   • आवश्यक साहित्य:
     • चहा पाने
     • चुंबक
     • पांढऱ्या रंगाचा कागद
   • पद्धत:
     • पांढऱ्या कागदावर चहा पाने टाका.
       त्यावर हलक्या हाताने चुंबक फिरवा.
   • निरीक्षण:
     • जर काही लहान काळे कण चुंबकाला चिकटले, तर त्यामध्ये लोखंडी भेसळ आहे.