Question

आपले मत नोंदवा.

आंतरराष्ट्रीय राजकारणातील प्रादेशिकतावाद.

Answer 1

१९९० च्या दशकात आंतरराष्ट्रीय राजकारणातील अमेरिकेच्या आधिपत्यास प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्षरीत्या आव्हान देण्याचा संघटित प्रयत्न अन्य देशांनी केला आहे. एक्रुवीय आंतरराष्ट्रीय व्यवस्थेवर नियंत्रण प्रस्थापित करणे गरजेचे आहे. याच जाणिवेतून युरोपियन युनियनची स्थापना झाली. त्याचप्रमाणे रशिया, चीन, भारत, ब्राझील आणि दक्षिण आफ्रिका या देशांच्या BRICS या संघटनेची स्थापना झाली. आंतरराष्ट्रीय राजकारणातील प्रादेशिकतावादाद्वारा सत्ता संतुलन जोपासले जाईल आणि अमेरिका सारखी महासत्ता आपली मनमानी करू शकणार नाही.

भौगोलिक समीपता असलेल्या देशांमध्ये सामायिक राजकीय, वैचारिक, आर्थिक, आणि पायाभूत सुविधांवर आधारित प्रादेशिक संघटना तयार केल्या जातात किंवा त्यात सहभागी होतात. काही देश व्यापार आणि आर्थिक सहकार्याविषयी विशेष करार करतात. हे व्यापार खंड म्हणून ओळखले जाते.

युरोपियन युनियन (ईयू) हे 1992 मध्ये मास्ट्रिच्ट कराराने निर्माण केले गेले. याने युरोपियन राष्ट्रांमध्ये सहकार्याच्या क्षेत्रांमध्ये वाढ झाली, जसे की विदेश व्यवहार, संरक्षण, व्यापार, आणि युरो हे सामायिक चलन म्हणून निर्माण करणे. शेंगेन क्षेत्राची निर्मिती ही ईयूची एक यशस्वी उपलब्धी आहे कारण शेंगेन व्हिसा पात्र व्यक्तींना शेंगेन क्षेत्रातील 26 राष्ट्रांमध्ये मोकळ्या प्रवासाची परवानगी देते.

आसियान हे 1967 मध्ये जकार्ता येथे मुख्यालय असून ब्रुनेई, इंडोनेशिया, मलेशिया, सिंगापूर इत्यादी 10 दक्षिण-पूर्व आशियाई देशांच्या समावेशाने निर्मित केले गेले आहे. त्याचे उद्दिष्ट सदस्य देशांमध्ये राजकीय आर्थिक आणि सुरक्षा सहकार्य प्रोत्साहन देणे आहे.