Question

उतारा वाचून सूचनेनुसार कृती करा.

१. आकृती पूर्ण करा. (२)

आनंदवनामध्ये बाबांनी कुष्ठरोग्यांना स्वाभिमानाने जगायला शिकवले, राहण्यासाठी झोपड्या बांधणे. अन्नधान्यासाठी शेती करणे यापासून अनेक पूरक उद्योग त्यांनी सुरू केले. अर्थात्‌ ही प्रक्रिया सोपी नव्हती अनेक अडचणी होत्या. पण त्यावर मात करत बाबांनी भंगलेल्या शरीरांना, खचलेल्या मनांना जगण्याची उभारी दिली. ताठ मनाने जगण्याची प्रेरणा दिली. आनंदवनात बाबांनी कुष्ठरोग्यांवर उपचार केले, त्यांना निवास उपलब्ध करून दिला. शिवाय त्यांना स्वतःच्या पायावर उभे राहण्यासाठी साधने उपलब्ध करून दिली त्यामुळे त्यांना कष्टाची भाकरी मिळवता आली. त्यांच्या कलागुणांना वाव दिला त्यामुळे दैवाने मोडतोड केलेल्या चेहऱ्यांवर हास्य उमलले. हे हास्य समाधानाचे, आत्मविश्वासाचे होते. बोटं झडलेल्या थिट्या हातांना कामाची सवय लागावी आणि स्वाभिमानाचा ताठ कणा. लाभावा यासाठी ‘आनंदवनाची’ धडपड असते. आनंदवन उभारताना बाबांनी आतोनात कष्ट घेतल त्यामुळेच गेली सहा दशके तिथे महारोगाने, अंधत्वाने, अपंगत्वाने झाकोळून गेलेली जीवने उजळून निघाली. जन्माला येतानाच उपेक्षा घेऊन आलेल्या जीवांमध्ये ‘सुंदर मी होणार’ यासोबत ‘सुंदर मी करणार’ हा मंत्र आनंदवनने जोपासला.

२. योग्य जोड्या लावा: (२)

‘अ’ गट	‘ब’ गट
(i) भंगलेली	(i) भाकर
(ii) खचलेली	(ii) जीवने
(iii) कष्टाने मिळवलेली	(iii) मने
(iv) झाकोळलेली	(iv) शरीरे

३. व्याकरण:

(i) खालील वाक्यांतील विशेषणे शोधून लिहा: (१)

(अ) त्यांना ताठ मनाने जगण्याची प्रेरणा मिळाली.

(ब) त्यांना स्वतःच्या पायावर उभे केले.

(ii) खालील सर्वनामांचा वाक्यात उपयोग करा: (१)

(अ) तू

(ब) तुझा

४. स्वमत: (२)

‘सुंदर मी करणार’ या आनंदवनाने जोपासलेल्या मंत्राचा तुम्हांला समजलेला अर्थ स्पष्ट करा.

Answer 1

१. बाबा आमटे यांनी कुष्ठरोग्यांसाठी केलेले कार्य:

1. कुष्ठरोग्यांना स्वाभिमानाने जगायला शिकविले.
2. कुष्ठरोग्यांवर उपचार केले.
3. त्यांना निवास उपलब्ध करून दिला.
4. स्वतःच्या पायावर उभे राहण्यांसाठी साधने उपलब्ध करून दिली.

२. 

‘अ’ गट	‘ब’ गट
(i) भंगलेली	(iv) शरीरे
(ii) खचलेली	(iii) मने
(iii) कष्टाने मिळवलेली	(i) भाकर
(iv) झाकोळलेली	(ii) जीवने

३. (i)

(अ) ताठ

(ब) स्वतःच्या

(ii)

(अ) तू - आई मधुराला, म्हणाली तू लवकर घरी ये.

(ब) तुझा - सदाशिव शिवरायाला म्हणाला तुझा मुलगा खूप हुशार आहे.

४. आनंदवनाची स्थापना बाबा आमटे यांनी केली. कुष्ठरोग्यांना समाजाने वाळीत टाकले त्यांची उपेक्षा केली. अशा या माणसांना माणसात आणण्याचे त्यांच्या मनात जगण्याची जिद्द निर्माण करण्याचे महान कार्य बाबा आमटे यांनी केल.

या माणसांना परावलंबी जिणे जगू दयायचे नाहीं दुसऱ्याच्या मदतीने नाही तर स्वतःच्या पायावर उभे राहण्याचे बळ निर्माण केले. आम्हीही काही करू शकतो, आम्ही सुंदर जीवन जगू शकतो अशी जिद्द निर्माण केली. अपंगत्व, अंधत्व, महारोगाने झाकोळून गेलेले जीवन उजळून टाकण्याचे कार्य बाबा आमटे करू शकले त्यांच्यात सुंदर मी करणार हा मंत्र बिंबवला.