SSC (Marathi Semi-English) 9th Standard [इयत्ता ९ वी] - Maharashtra State Board Question Bank Solutions for Geography [भूगोल]

कोल्हापूर जिल्ह्याच्या लोकसंख्या वितरणाचा नकाशा अभ्यासा व खालील प्रश्नांची उत्तरे द्या.

(अ) जिल्ह्यातील लोकसंख्येचे वितरण कोणत्या पद्धतीने दाखवले आहे?

(आ) दिशांच्या संदर्भात दाट ते विरळ लोकसंख्येचे वितरण स्पष्ट करा.

(इ) सर्वांत मोठा गोल असलेल्या ठिकाणी लोकसंख्या किती आहे? ते ठिकाण कोणते?

(ई) सर्वांत कमी लोकसंख्या असलेला तालुका कोणता?

आता आपण टिंब पद्‌धतीचा नकाशा तयार करूया. त्यासाठी खालील कृती करा.

आकृती मधील नंदुरबार जिल्ह्याचा नकाशा काळजीपूर्वक पहा. तो वेगळ्या कागदावर किंवा ट्रेसिंग पेपरवर तालुका व जिल्हा सीमांसह काढा.

आता नकाशासोबतचा लोकसंख्येचा तक्ता पहा. या तक्त्यातील सांख्यिकीय माहितीच्या आधारे कमीत कमी व जास्तीत जास्त मूल्य विचारात घेऊन टिंबांची संख्या ठरवा. उदा., १ टिंब = १०,००० लोक, म्हणजे एका उपविभागात किती टिंबे द्यायची ते ठरवता येईल.

टिंबे समान आकारात काढण्याकरिता एक बॉलपेनची रिफिल घ्या. या रिफिलची मागील बाजू कापसाने बंद करा. आता स्टँपपॅडवर ही बाजू दाबून नंतर नकाशामध्ये आवश्यक तेथे टिंबांचे ठसे उमटवा.

नकाशावर टिंबांचे ठसे उमटवताना आकृती मधील प्राकृतिक रचना, जलस्रोत, रस्ते, लोहमार्ग, तालुका व जिल्हा मुख्य ठिकाणे विचारात घ्या.

तुमचा तयार झालेला टिंब पद्‍धतीचा नकाशा इतर विद्यार्थ्यांच्या नकाशांसोबत पडताळून पहा व वर्गात चर्चा करा.

अंतरंगातील मंद भू-हालचाली कोणत्या घटकावर आधारित आहेत?

मंद हालचाली एकमेकींच्या विरुद्ध दिशेने कार्य करतात, तेव्हा काय निर्माण होतो?

भौगोलिक कारणे लिहा.

मेघालय पठार व दख्खन पठार यांच्या निर्मितीत फरक आहे.

अंतर्गत हालचाली ओळखा व नाव सांगा.

हिमालय हा वली पर्वताचे उदाहरण आहे.

अंतर्गत हालचाली ओळखा व नाव सांगा.

प्रस्तरभंगामुळे खचदरी निर्माण होते.

चूक की बरोबर ते लिहा. चुकीचे विधान दुरुस्त करा.

खडकांचा चुरा किंवा भुगा होणे म्हणजे विदारण होय.

खालील ओघतक्ता पूर्ण करा.

पुढील योग्य विधान ओळखून लिहा.

वाळवंटी प्रदेशात नदीचे कार्य इतर कारकांपेक्षा प्रभावी असते.

पुढील अयोग्य विधान ओळखून दुरुस्त करून लिहा.

मंद उतार, मंदावलेली गती व वाहून आणलेला गाळ यांमुळे नदीचे संचयनकार्य घडून येते.

चुकीची जोडी ओळखा.

खालील आकृतीमधील भूरूप कोणते, ते लिहा.

खालील आकृतीमधील भूरूप कोणते, ते लिहा.

खालील आकृतीमधील भूरूप कोणते, ते लिहा.

नदीच्या खननकार्यामुळे निर्माण होणारी भूरूपे कोणती?

नदीकाठी किंवा समुद्रकिनाऱ्यावर जाऊन खनन, वहन व संचयन या कार्यांचे प्रत्यक्ष निरीक्षण करा.

पुढील आकृती पहा व पावसाचा प्रकार अचूक ओळखा. असा पाऊस कोणत्या प्रदेशात पडतो ते लिहा.

पुढील आकृती पहा व पावसाचा प्रकार अचूक ओळखा. असा पाऊस कोणत्या प्रदेशात पडतो ते लिहा.

पुढील आकृती पहा व पावसाचा प्रकार अचूक ओळखा. असा पाऊस कोणत्या प्रदेशात पडतो ते लिहा.