मराठी

HSC Commerce (English Medium) इयत्ता १२ वी - Maharashtra State Board Question Bank Solutions

Advertisements
विषय
अध्याय
विषय
मुख्य विषय
अध्याय

Please select a subject first

Advertisements
Advertisements
< prev  4681 to 4700 of 8664  next > 

बातमी आणि वृत्तलेख यांतील फरक स्पष्ट करा.

[4.04] वृत्तलेख (फिचर रायटिंग)
Chapter: [4.04] वृत्तलेख (फिचर रायटिंग)
Concept: undefined >> undefined

वृत्तलेखाचे प्रकार लिहून, कोणत्याही एका प्रकाराविषयी सविस्तर लिहा.

[4.04] वृत्तलेख (फिचर रायटिंग)
Chapter: [4.04] वृत्तलेख (फिचर रायटिंग)
Concept: undefined >> undefined

Advertisements

वृत्तलेख लिहिताना विचारात घ्यावयाच्या बाबी लिहा.

[4.04] वृत्तलेख (फिचर रायटिंग)
Chapter: [4.04] वृत्तलेख (फिचर रायटिंग)
Concept: undefined >> undefined

थोडक्यात उत्तरे लिहा :
वृत्तलेखाची गरज.

[4.04] वृत्तलेख (फिचर रायटिंग)
Chapter: [4.04] वृत्तलेख (फिचर रायटिंग)
Concept: undefined >> undefined

थोडक्यात उत्तरे लिहा :
वृत्तलेखाचे स्रोत.

[4.04] वृत्तलेख (फिचर रायटिंग)
Chapter: [4.04] वृत्तलेख (फिचर रायटिंग)
Concept: undefined >> undefined

थोडक्यात उत्तरे लिहा :
वृत्तलेखाची भाषा

[4.04] वृत्तलेख (फिचर रायटिंग)
Chapter: [4.04] वृत्तलेख (फिचर रायटिंग)
Concept: undefined >> undefined

थोडक्यात उत्तरे लिहा :
वृत्तलेखाची वैशिष्ट्य.

[4.04] वृत्तलेख (फिचर रायटिंग)
Chapter: [4.04] वृत्तलेख (फिचर रायटिंग)
Concept: undefined >> undefined

वर्तमानपत्रातील एखादा वृत्तलेख मिळवा आणि त्यात आढळलेली वैशिष्ट्ये लिहा

[4.04] वृत्तलेख (फिचर रायटिंग)
Chapter: [4.04] वृत्तलेख (फिचर रायटिंग)
Concept: undefined >> undefined

बातमीवर आधारित वृत्तलेख लिहिताना करावयाची तयारी तुमच्या शब्दांत लिहा.

[4.04] वृत्तलेख (फिचर रायटिंग)
Chapter: [4.04] वृत्तलेख (फिचर रायटिंग)
Concept: undefined >> undefined

तुम्ही वाचलेली कथा थोडक्यात सादर करा.

[3] कथा-साहित्यप्रकार-परिचय
Chapter: [3] कथा-साहित्यप्रकार-परिचय
Concept: undefined >> undefined

'गढी’, ‘वान नदी’ आणि ‘वटवृक्ष’ या तीन प्रतीकांतून गावातील स्थित्यंतराचे दर्शन कशाप्रकारे घडवले आहे, ते प्रत्येकी एकेका उदाहरणाद्वारे स्पष्ट करा.

[3.02] गढी
Chapter: [3.02] गढी
Concept: undefined >> undefined

‘गढी’ पाठाच्या शीर्षकाची समर्पकता पटवून द्या.

[3.02] गढी
Chapter: [3.02] गढी
Concept: undefined >> undefined

‘गढी’ या कथेतील वैदर्भी बोलीचे तुम्हांला जाणवलेले वेगळेपण लिहा.

[3.02] गढी
Chapter: [3.02] गढी
Concept: undefined >> undefined

खालील उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा:

(१) (२)

दृक-श्राव्य दालनातील कारगिल
युद्धाच्या फिल्ममधील थरार म्हणजे
(य) _________
(र) _________

(२) (२)

कारगिल क्षेत्रातील विजयस्तंभा समोर
लेखिकेने घेतलेल्या शपथेनुसार
करावयाची कार्ये
(य) _________
(र) _________

 

मृत्यू समोर दिसत असतानाही त्याच्या जबड्यात हात घालून मृत्यूलाच आव्हान देणारी बावीस-तेवीस वर्षांची तेजोमय स्फुल्लिंगं होती ती! ज्यांना आशीर्वाद द्यायचे, त्यांच्यासमोर नतमस्तक होऊन सलामी देणं किती कष्टप्रद आहे, ह्याची जाणीव झाली. थरथरत्या हातांनी, डबडबलेल्या डोळ्यांनी त्या स्मारकाला सलाम केला.

तेवढ्यात एक तरुण लष्करी अधिकारी तिथे आले. त्यांनी आम्हांला कारगिल-युद्धाची फिल्म बघायला तेथील दृक-श्राव्य दालनात नेलं. तो सगळा थरार म्हणजे दुर्दम्य आशावाद, असामान्य कर्तृत्व, प्रखर राष्ट्रनिष्ठा आणि अदम्य साहस ह्या शब्दांना मूर्तपणे सार्थ करणारं कर्तृत्व होतं. सरतेशेवटी एका शहीद झालेल्या वीराच्या आईनं जे म्हटलं, ते ऐकून एक जबरदस्त चपराक बसल्यासारखं झालं. त्या म्हणाल्या, “जिस देश पर मैंने अपना बच्चा कुर्बान किया है, उस देश से थोडासा प्यार तो करो!” चाबकानं शंभर फटके मारले असते, तर ज्या वेदना झाल्या असत्या; त्यापेक्षाही कितीतरी पटीनं अधिक वेदना मनाला झाल्या. आणि त्या विव्हळ अवस्थेत विजयस्तंभासमोर शपथ घेतली -

“शिस्त, निष्ठा, समर्पण आणि त्याग ह्या माझ्या मध्यमवर्गीय शब्दकोशात सपकपणे वापरल्या जाणाऱ्या शब्दांना यथोचित न्याय देईन. केवळ शब्द नाहीत, तर तशी वृत्ती बनलेल्या सैन्यदलातील त्या वीरांचे भाट होऊन त्यांची कवनं गाईन आणि निदान पुढील पाच वर्ष नागरिकांना सोबत घेऊन ह्या भूमीवर येऊन सर्व वीरांना सलामी देईन.”

(३) स्वमत अभिव्यक्ति - (४)

शहीद वीराच्या आईचे शब्द ऐकून लेखिकेवर झालेला परिणाम तुमच्या शब्दांत लिहा.

किंवा

सैनिकी जीवन व सामान्य नागरिकांचे जीवन यांची तुलना तुमच्या शब्दांत लिहा.

[1.05] वीरांना सलामी
Chapter: [1.05] वीरांना सलामी
Concept: undefined >> undefined

खालील उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा:

(१) ज्यावर बसून पाखरे कुजबुजतात ती झाडे (२)

(य) ______

(र) ______

(२) लेखकाचा पहाट अनुभवण्याचा अनुभव (२)

(य) ______

(र) ______

          सर्वांत आधी जाग येते ती आमच्या बागेतल्या पाखरांना. मी पहिला चहा करून घेऊन त्याचे घोट घेत घेत ‘काय लिहावं?’ याचा विचार करत काहीसा संभ्रमात असतो, त्या वेळी ही इवली इवली पाखरं गुलमोहोराच्या घरट्यांतून, जॅक्रांडाच्या फांद्यांवरून हळूहळू डोळे किलकिले करून पाहतात. पहाटेच्या प्रकाशकिरणांना खुणावतात. आपापसात हलकेच कुजबुजू लागतात. ‘पहाट झालीय काय?’ असं विचारू लागतात. खरं तर पहाटच त्यांना विचारत असते, की ‘मी येऊ का तुम्हांला भेटायला?’  पहाटेचं नि या इवल्या इवल्या पाखरांचंदेखील असंच काहीसं जवळकीचं नातं आहे. त्यांनी पंख फडफडल्याशिवाय पहाटदेखील आकाशात येत नाही. त्यांच्या पंखांची फडफड ऐकली, की पहाटेलादेखील राहावत नाही. मग ती आकाशात हलकेच पाऊल टाकते. इतकं हळुवार, की तुम्हांला त्याची गंधवार्तादेखील लागू नये! पहाट कशी होते, हे देखील पाहण्याजोगं आहे. पाहण्याजोगंच नाही तर अनुभवण्याजोगं आहे. मला तर तो नेहमीच एक अनोखा, लोभसवाणा, नाजूक, तरल अनुभव वाटला आहे. तुम्ही केव्हा तरी असेच उठून बघा म्हणजे तुम्हांलाही त्यातला आल्हाद जाणवेल. त्यातली तरलता जाणवेल. त्यातली नजाकत जाणवेल.

          हा आल्हाद व्यक्त करण्यासाठीच जणू आमच्या बागेतील जॅक्रांडावरची नि गुलमोहोरावरची पाखरं आपापसात कुजबुजू लागतात. त्यांचा चिवचिवाट पहिल्यांदा किती मंद मंद असतो; पण जसजशी पहाट उजाडते, तसतसा तो वाढत जातो.

(३) स्वमत अभिव्यक्ति: (४)

पहाट आणि पाखरे यांचे लेखकाने वर्णन केलेले नाते तुमच्या शब्दांत लिहा.

किंवा

‘तुम्ही अनुभवलेली पहाट’ तुमच्या शब्दांत वर्णन करा.

[2.08] रेशीमबंध
Chapter: [2.08] रेशीमबंध
Concept: undefined >> undefined

खालील कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृति करा:

(१) कामक्रोधरूपी विंचू-इंगळी उतरवण्याचे उपाय: (२)

(य) ______

(र) ______

(२) योग्य पर्याय निवडून विधान पूर्ण करा - (२)

(य) सत्त्व उतारा देऊन, म्हणजे ______.

(अ) जीवनसत्त्व देऊन
(आ) सत्त्वगुणांना आश्रय घेऊन
(इ) सात्त्विक आहार देऊन
(ई) सत्त्वाचे महत्त्व सांगून

(र) ‘विंचू चावला वृश्चिक चावला’, या शब्दांच्या द्विरुक्तीमुळे - ______

(अ) भारूड उत्तम गाता येते.
(आ) वेदनांचा असह्यपणा तीव्रतेने जाणवतो.
(इ) भारुडाला अर्थ प्राप्त होतो.
(ई) भारुड अधिक रंजक बनते.

विंचू चावला वृश्चिक चावला।
कामक्रोध विंचू चावला।
तम घाम अंगासी आला ॥धृ.॥

पंचप्राण व्याकुळ झाला।
त्याने माझा प्राण चालिला।
सर्वांगाचा दाह झाला ॥१॥

मनुष्य इंगळी अति दारुण।
मज नांगा मारिला तिनें।
सर्वांगी वेदना जाण।
त्या इंगळीची ॥२॥

ह्या विंचवाला उतारा।
तमोगुण मागें सारा।
सत्त्वगुण लावा अंगारा।
विंचू इंगळी उतरे झरझरां ॥3॥

सत्त्व उतारा देऊन।
अवघा सारिला तमोगुण।
किंचित् राहिली फुणफुण।
शांत केली जनार्दनें ॥४॥

(३) अभिव्यक्ति: (४)

सद्गुण अंगी बाणविण्यासाठी तुम्ही काय कराल ते लिहा.

[2.07] विंचू चावला... (भारूड)
Chapter: [2.07] विंचू चावला... (भारूड)
Concept: undefined >> undefined

खालील ओळींचा अर्थ लिहा:

सरी-वाफ्यात, कांदं लावते
बाई लावते
नाही कांदं ग, जीव लावते
बाई लावते

काळ्या आईला, हिरवं गोंदते
बाई गोंदते
रोज मातीत, मी ग नांदते
बाई नांदते

[1.02] रोज मातीत (कविता)
Chapter: [1.02] रोज मातीत (कविता)
Concept: undefined >> undefined

रसग्रहण:

सांगती ‘तात्पर्य’ माझें सारख्या खोट्या दिशा:
“चालणारा पांगळा अन्‌ पाहणारा आंधळा !”
माणसांच्या मध्यरात्रीं हिंडणारा सूर्य मी:
माझियासाठी न माझा पेटण्याचा सोहळा !

वरील ओळींचे रसग्रहण करा.

[1.06] रंग माझा वेगळा (कविता)
Chapter: [1.06] रंग माझा वेगळा (कविता)
Concept: undefined >> undefined

सूचनेप्रमाणे सोडवा:

जगात सर्व सुखी असा कोणी नाही. (प्रश्नार्थी करा)

[5.01] व्याकरण - वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर, समास, प्रयोग, अलंकार
Chapter: [5.01] व्याकरण - वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर, समास, प्रयोग, अलंकार
Concept: undefined >> undefined

‘विसर्ग देणे’ या वाक्प्रचाराचा अर्थ खालील पर्यायांतून ओळखून लिहा.

[6] अतिरिक्त व्याकरण
Chapter: [6] अतिरिक्त व्याकरण
Concept: undefined >> undefined
< prev  4681 to 4700 of 8664  next > 
Advertisements
Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×