Question

परिसरात असलेल्या एकाच वनस्पतीवर जगणाऱ्या वेगवेगळ्या परपोषींबद्दल माहिती घ्या. या परपोषींचा अन्न म्हणून वापर करणाऱ्या इतर सजीवांची निरीक्षणे करून नोंदी घ्या.

Answer 1

1. डोडर (Cuscuta): वनस्पती परपोषी
   1. वनस्पतीवरील अस्तित्व:
      • डोडर ही एक अपूर्ण परपोषी (Obligate Parasite) वनस्पती आहे.
      • ती स्वतः अन्न तयार करू शकत नाही, त्यामुळे ती होस्ट वनस्पतीच्या खोडाभोवती वेटोळे घालून वाढते.
      • ती झाडाच्या वाहिन्यांमधून अन्नरस शोषून घेते.
   2. वनस्पतीवरील परिणाम:
      • झाड अशक्त होते आणि त्याची वाढ खुंटते.
      • काहीवेळा झाड पूर्णतः सुकते आणि मरते.
   3. डोडरचा इतर सजीवांकडून वापर:
      • काही कीटक आणि बुरशी डोडरचा अन्न म्हणून वापर करतात.
      • उदा. डोडरवर काही विशिष्ट प्रकारचे किडे राहतात, जे त्याचा उपभोग घेतात.
2. अळ्या (Aphids): कीटक परपोषी
   1. वनस्पतीवरील अस्तित्व:
      • अळ्या पानांच्या खालच्या बाजूस आढळतात आणि वनस्पतीचा रस शोषतात.
      • त्या खूप लहान असून झुडुपे, फळझाडे आणि फुलझाडांवर मोठ्या संख्येने दिसतात.
   2. वनस्पतीवरील परिणाम:
      • झाडाची पाने वाळतात आणि पिवळी पडतात.
      • झाडाची नैसर्गिक रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होते.
   3. अळ्यांचा इतर सजीवांकडून वापर:
      • लेडीबर्ड (Ladybird Beetle) ही कीटक प्रजाती अळ्यांवर उपजीविका करते.
      • काही पक्षी, उदा. चिमण्या आणि फुलपाखरे, अळ्या खातात.
3. तांबेरा (Rust Fungus): बुरशी परपोषी
   1. वनस्पतीवरील अस्तित्व:
      • तांबेरा हा एक फंगल परपोषी आहे, जो झाडाच्या पानांवर, खोडावर आणि फळांवर वाढतो.
      • तो झाडाच्या पेशींमध्ये शिरून पोषण शोषून घेतो.
   2. वनस्पतीवरील परिणाम:
      • झाडाच्या पानांवर तांबड्या किंवा तपकिरी डाग पडतात.
      • झाड हळूहळू अशक्त होत जाते आणि उत्पादन क्षमतेत घट होते.
   3. तांबेराचा इतर सजीवांकडून वापर:
      • काही प्रकारचे बुरशी खाणारे सूक्ष्मजीव आणि कीटक तांबेरावर उपजीविका करतात.
      • काही विशिष्ट सूक्ष्मजीव (Bacteria and Fungi) तांबेरावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी उपयुक्त ठरतात.