Advertisements
Advertisements
प्रश्न
मञ्जूषातः पर्यायद्वयं चित्वा पदानां समक्षं लिखत -
| शिवः, शिष्टाचारः, शशिः, चन्द्रशेखरः, सुतः, इदानीम्, अधुना, पुत्रः, सूर्यः, सदाचारः, निशाकरः, भानुः |
| (क) | हिमकरः | ....... | ....... |
| (ख) | सम्प्रति | ....... | ....... |
| (ग) | समुदाचारः | ....... | ....... |
| (घ) | पशुपतिः | ....... | ....... |
| (ङ) | तनयः | ....... | ....... |
| (च) | सहस्रदीधितिः | ....... | ....... |
Advertisements
उत्तर
| (क) | हिमकरः | शशिः | निशाकरः |
| (ख) | सम्प्रति | इदानीम् | अधुना |
| (ग) | समुदाचारः | शिष्टाचारः | सदाचारः |
| (घ) | पशुपतिः | शिवः | चन्द्रशेखरः |
| (ड) | तनयः | पुत्रः | सुतः |
| (च) | सहस्रदीधितिः | सूर्यः | भानुः |
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
एकपदेन उत्तरं लिखत -
वयोऽनुरोधात् कः लालनीयः भवति?
एकपदेन उत्तरं लिखत -
केन सम्बन्धेन वाल्मीकिः लवकुशयोः गुरुः?
रामाय कुशलवयोः कण्ठाश्लेषस्य स्पर्शः कीदृशः आसीत्?
रामः लवकुशौ कुत्र उपवेशयितुम् कथयति?
बालभावात् हिमकरः कुत्र विराजते?
कुशलवयोः वंशस्य कर्ता कः?
कुशलवयोः मातरं वाल्मीकिः केन नाम्ना आह्वयति?
यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘जानाम्यहं तस्य नामधेयम्’ अस्मिन् वाक्ये कर्तृपदं किम्?
यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘तस्मादङ्क-व्यवहितम् अध्यास्यताम् सिंहासनम्’- अत्र क्रियापदं किम्?
यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘वयसस्तु न किञ्चिदन्तरम्’-अत्र ‘आयुषः’ इत्यर्थे किं पदं प्रयुक्तम्?
अधोलिखितानि वाक्यानि कः कं प्रति कथयति -
| कः | कम् | |
| जानाम्यहं तस्य नामधेयम्। | ...... | ...... |
अधोलिखितानि वाक्यानि कः कं प्रति कथयति -
| कः | कम् | |
| तस्या द्वे नाम्नी। | ...... | ...... |
अधोलिखितानि वाक्यानि कः कं प्रति कथयति -
| कः | कम् | |
| वयस्य! अपूर्व खलु नामधेयम्। | ....... | ....... |
विशेषण-विशेष्यपदानि योजयत -
| विशेषण पदानि | विशेष्य पदानि | ||
| यथा- श्लाघ्या | कथा | ||
| (1) | उदात्तरम्यः | (क) | समुदाचारः |
| (2) | अतिदीर्घः | (ख) | स्पर्शः |
| (3) | समरूपः | (ग) | कुशलवयोः |
| (4) | हृदयग्राही | (घ) | प्रवासः |
| (5) | कुमारयोः | (ङ) | कुटुम्बवृत्तान्तः |
अधोलिखितपद सन्धि कुरुत -
कः + अत्र – .......
अधोलिखितपद विच्छेदं कुरुत -
वयोऽनुरोधात् – ........
अधोलिखितं नाट्यांश पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतेन लिखत।
|
रामः |
अहो! उदात्तरम्यः समुदाचारः। किं नामधेयो भवतोर्गुरुः? |
|
लवः |
ननु भगवान् वाल्मीकिः। |
|
रामः |
केन सम्बन्धेन? |
|
लवः |
उपनयनोपदेशेन। |
|
रामः |
अहमत्रभवतो: जनकं नामतो वेदितुमिच्छामि। |
|
लवः |
न हि जानाम्यस्य नामधेयम्। न कश्चिदस्मिन् तपोवने तस्य नाम व्यवहरति। |
|
रामः |
अहो माहात्म्यम्। |
|
कुशः |
जानाम्यहं तस्य नामधेयम्। |
|
रामः |
कथ्यताम्। |
|
कुशः |
निरनुक्रोशो नाम। |
|
रामः |
वयस्य, अपूर्वं खलु नामधेयम्। |
|
विदूषकः |
(विचिन्त्य) एवं तावत् पृच्छामि। निरनुक्रोश इति क एवं भणति? |
|
कुशः |
अम्बा। |
(i) एकपदेन उत्तरत। (केवलं प्रश्नद्वयम्) 1
(क) लवस्य गुरोः नाम किम्?
(ख) लवकुशयो: गुरो: नाम कः पृच्छति?
(ग) लवस्य पितु: नाम क: जानाति?
(ii) पूर्णवाक्येन उत्तरत। (केवलं प्रश्नद्वयम्) 2
(क) वाल्मीकि: केन सम्बन्धेन लवकुशयो: गुरु: अस्ति?
(ख) कुशः स्वपितु: नाम किम् ज्ञापयति?
(ग) क: लवकुशयो: जनकस्य नाम वेदितुम् इच्छति?
(iii) निर्देशानुसारम् उत्तरत। (केवलं प्रश्नद्वयम्) 2
(क) 'वाल्मीकि:' इति पदस्य विशेषणपदं किम्?
(ख) 'जानामि' इति पदस्य कर्तृपदं किम्?
(ग) 'माता' इति पदस्य पर्यायपदं किं प्रयुक्तम्?
