मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएचएससी वाणिज्य (इंग्रजी माध्यम) इयत्ता १२ वी

खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा. शिक्षण प्रक्रियेत पालक, शिक्षक आणि विद्यार्थी हा आदर्श त्रिकोण असतो.

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा.

शिक्षण प्रक्रियेत पालक, शिक्षक आणि विद्यार्थी हा आदर्श त्रिकोण असतो.

एका वाक्यात उत्तर
Advertisements

उत्तर

शिक्षण प्रक्रियेत पालक, शिक्षक आणि विद्यार्थी हा आदर्श त्रिकोण असतो.

shaalaa.com
समास
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 5.01: व्याकरण-वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर, समास, प्रयोग, अलंकार - तत्पुरुष समास 1 [पृष्ठ ११८]

APPEARS IN

बालभारती Marathi Yuvakbharati [English] Standard 12 Maharashtra State Board
पाठ 5.01 व्याकरण-वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर, समास, प्रयोग, अलंकार
तत्पुरुष समास 1 | Q 3 | पृष्ठ ११८

संबंधित प्रश्‍न

कंसात समासांची नावे दिलेली आहेत. पुढे दिलेल्या सामासिक शब्दांसमोर त्यापैकी योग्य समासाचे नाव लिहा :
कमीअधिक- ____________.


कंसात समासांची नावे दिलेली आहेत. पुढे दिलेल्या सामासिक शब्दांसमोर त्यापैकी योग्य समासाचे नाव लिहा :
जलदुर्ग- ____________.


खालील सामासिक शब्दांचा विग्रह करून समास ओळखा.

यथाप्रमाण -


व्याकरण.

खालील तक्ता पूर्ण करा.

सामासिक शब् समासाचा विग्रह समासाचे नाव
(१) पंचमहाभूत ____________ ____________
(२) परमेश्वर ____________ ____________
(३) शब्दप्रयोग ____________ ____________
(४) शेजारीपाजारी ____________ ____________
(५) विजयोन्माद ____________ ____________

खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा.

रस्त्याने चालताना जाहिरातींचे फलक सध्या पावलोपावली दिसतात.


पुढील उदाहरणांचा अभ्यास करून तक्ता पूर्ण करा.

अ. क्र.

सामासिक शब्द

विग्रह

विभक्ती प्रत्यय किंवा विभक्ती दर्शक अव्यय

(१)

लोकप्रिय

लोकांना प्रिय

____________

(२)

कष्टसाध्य

कष्टाने साध्य

____________

(३)

चोरभय

चोरापासून भय

____________

(४)

घरमालक

घराचा मालक

____________

(५)

नाट्यगृह

नाट्यासाठी गृह

____________

(६)

वनभोजन

वनातील भोजन

____________


खालील तक्ता पूर्ण करा.

अ. क. सामासिक शब्द

विग्रह

(१)

____________

पती आणि पत्नी

(२)

____________

____________

(३)

गप्पागोष्टी

____________


खालील तक्ता पूर्ण करा.

अ. क्र. सामासिक शब्द

समासाचा विग्रह

समासाचे नाव

(१)

____________

माय आणि लेकरे

____________

(२)

इष्टानिष्ट

____________

____________

(३)

____________

____________

समाहार द्वंद्व

(४)

____________

लहान किंवा मोठे

____________

(५)

घरदार

____________

____________

(६)

____________

____________

इतरेतर द्वंद्व

(७)

भलेबुरे

____________

____________

(८)

कुलूपकिल्ली

____________

____________


खालील उदाहरणे अभ्यासा व त्यातील सामासिक शब्द अधोरेखित करा.

कृष्णा हा माझा सहाध्यायी आहे.


खालील उदाहरणे अभ्यासा व त्यातील सामासिक शब्द अधोरेखित करा.

रावणाला दशमुख असेही संबोधले जाते.


खालील तक्ता पूर्ण करा.

अ. क्र. सामासिक शब्द

विग्रह

(१)

______

निघून गेले आहेत प्राण ज्याचे असा तो

(२)

नीरज

________________________

(३)

______

प्रमाणासह आहे जे ते

(४)

गोपाल

________________________

(५)

______

माशासारखे आहेत डोळे जिचे अशी ती

(६)

षडानन

________________________


खालील सामासिक शब्दांचा समास ओळखून तक्ता पूर्ण करा.

[यथामती, प्रतिदिन, आईवडील, चारपाच, त्रिभुवन, केरकचरा, भाजीपाला, चहापाणी, आजन्म, गैरशिस्त, विटीदांडू, पापपुण्य, स्त्रीपुरुष]

द्‌विगू अव्ययीभाव समास वैकल्पिक द्वंद्व समास इतरेतर द्वंद्व समास समाहार द्वंद्व समास
         

खालील वाक्यातील सामासिक शब्द ओळखा व त्या शब्दाचा विग्रह करा.

आज स्वच्छ सूर्यप्रकाश आहे.


खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा व त्याचा विग्रह करा.

महाराष्ट्र राज्य समृद्ध आहे.


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

घनश्याम - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

काव्यामृत - ______


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

पुरुषोत्तम - ______


खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

असा माणूस त्रिभुवन शोधले तरी सापडायचा नाही - ______ 


खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

नवरात्रात ठिकठिकाणी गरबा नृत्य चालते - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

पंचपाळे - ______ 


खालील वाक्य वाचा आणि त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

ती दोघे बहीणभाऊ आहेत - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

आईवडील - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

सुंठसाखर - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

विटीदांडू - ______


खालील वाक्य वाचा आणि त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

बरेवाईट प्रसंग सगळ्यांच्याच जीवनात येतात - ______ 


खालील वाक्य वाचा आणि त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

कुठलीही गोष्ट स्वीकारण्यापूर्वी सत्यासत्याचा विचार करावा - ______ 


खालील वाक्य वाचा व त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

कोपऱ्यावरच्या मंडईत भाजीपाला चांगला मिळतो - ______ 


खाली दिलेल्या सामासिक शब्दांचा आपण विग्रह व समासाचे नाव असा अभ्यास करावा.

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
नीलकमल    
महाराष्ट्र    
भाषांतर    
पांढराशुभ्र    
घननीळ    
शामसुंदर    
कमलनयन    
नरसिंह    
विद्याधन    
रक्तचंदन    
घनश्याम    
काव्यामृत    
पुरुषोत्तम    
महादेव    

खाली दिलेल्या सामासिक शब्दांचा विग्रह व समासाचे नाव लिहा.

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
पंचारती    
त्रिभुवन    
नवरात्र    
सप्ताह    
अष्टाध्यायी    
पंचपाळे    
द्विदल    
बारभाई    
त्रैलोक्य    

खालील तक्ता पूर्ण करा.

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
नरसिंह    
तीनचार    

योग्य जोड्या लावा.

सामासिक शब्द समासाचे नाव
काव्यामृत अ. इतरेतर द्वंद्व समास
पंचारती ब. कर्मधारय समास
  इ. द्विगू समास

खालील तक्ता पूर्ण करा.

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
______ उत्तम असा पुरुष ______
बरेवाईट ______ ______

पुढील विग्रहावरून सामासिक शब्द व समास ओळखा:

विग्रह सामासिक शब्द समासाचे नाव
नफा किंवा तोटा    

योग्य पर्याय निवडा:

‘प्रतिक्षण’ या सामासिक शब्दातील समासाचे नाव लिहा.


‘दशदिशा’ या सामासिक शब्दातील समासाचे नाव लिहा.


योग्य जोड्या जुळवा.

क्र. सामासिक शब्द समासाचे नाव
i. विटीदांडू द्विगू
ii. नीलकमल समाहार द्वंद्व
iii. पंचपाळे इतरेतर द्वंद्व
iv. भाजीपाला कर्मधारय

पुढील सामासिक शब्दांचा विग्रह करून समासाचे नाव लिहा.

विनाकारण


पुढील सामासिक शब्दांसमोर समासाचे नाव लिहा.

जलदुर्ग


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

सामासिक शब्द विग्रह
यथाश ...........

खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

सामासिक शब्द विग्रह
भाजीपाला ...........

योग्य जोड्या लावा:

क्र. सामासिक शब्द समासाचे नाव
i. त्रिभुवन कर्मधारय समास
ii. पुरुषोत्तम द्विगू समास
    इतरेतर द्वंद्व समास

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×