मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएचएससी वाणिज्य (इंग्रजी माध्यम) इयत्ता १२ वी

खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा. शिक्षण प्रक्रियेत पालक, शिक्षक आणि विद्यार्थी हा आदर्श त्रिकोण असतो.

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा.

शिक्षण प्रक्रियेत पालक, शिक्षक आणि विद्यार्थी हा आदर्श त्रिकोण असतो.

एका वाक्यात उत्तर
Advertisements

उत्तर

शिक्षण प्रक्रियेत पालक, शिक्षक आणि विद्यार्थी हा आदर्श त्रिकोण असतो.

shaalaa.com
समास
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 5.01: व्याकरण-वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर, समास, प्रयोग, अलंकार - तत्पुरुष समास 1 [पृष्ठ ११८]

APPEARS IN

बालभारती Marathi Yuvakbharati [English] Standard 12 Maharashtra State Board
पाठ 5.01 व्याकरण-वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर, समास, प्रयोग, अलंकार
तत्पुरुष समास 1 | Q 3 | पृष्ठ ११८

संबंधित प्रश्‍न

कंसात समासांची नावे दिलेली आहेत. पुढे दिलेल्या सामासिक शब्दांसमोर त्यापैकी योग्य समासाचे नाव लिहा :
चौघडी - ____________.


खालील सामासिक शब्दांचा विग्रह करून समास ओळखा.

ताणतणाव -


खालील सामासिक शब्दांचा विग्रह करून समास ओळखा.
दरडोई -


व्याकरण.

खालील तक्ता पूर्ण करा.

सामासिक शब् समासाचा विग्रह समासाचे नाव
(१) पंचमहाभूत ____________ ____________
(२) परमेश्वर ____________ ____________
(३) शब्दप्रयोग ____________ ____________
(४) शेजारीपाजारी ____________ ____________
(५) विजयोन्माद ____________ ____________

खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा.

नागरिकांनी गरजू विद्यार्थ्यांना यथाशक्ती मदत केली.


खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा.

सुप्रभाती तलावात नीलकमल उमललेले दिसले.


पुढील उदाहरणांचा अभ्यास करून तक्ता पूर्ण करा.

अ. क्र.

सामासिक शब्द

विग्रह

विभक्ती प्रत्यय किंवा विभक्ती दर्शक अव्यय

(१)

लोकप्रिय

लोकांना प्रिय

____________

(२)

कष्टसाध्य

कष्टाने साध्य

____________

(३)

चोरभय

चोरापासून भय

____________

(४)

घरमालक

घराचा मालक

____________

(५)

नाट्यगृह

नाट्यासाठी गृह

____________

(६)

वनभोजन

वनातील भोजन

____________


तत्पुरुष समासाचे प्रकार ओळखून खालील तक्ता पूर्ण करा.

अ. क्र.
सामासिक शब्द

समासाचा विग्रह

समासाचे नाव

(१)

______

सहा मासांचा (महिन्यांचा) समूह

______

(२)

ग्रंथालय

____________

______

(३)

______

____________

कर्मधारय

(४)

त्रिदल

____________

______

(५)

______

बालकांसाठीचे मंदिर

______

(६)

नरश्रेष्ठ

____________

______

(७)

______

____________

विभक्ती तत्पुरुष


खालील उदाहरणे अभ्यासा व त्यातील सामासिक शब्द अधोरेखित करा.

रावणाला दशमुख असेही संबोधले जाते.


खालील सामासिक शब्दांचा समास ओळखून तक्ता पूर्ण करा.

[यथामती, प्रतिदिन, आईवडील, चारपाच, त्रिभुवन, केरकचरा, भाजीपाला, चहापाणी, आजन्म, गैरशिस्त, विटीदांडू, पापपुण्य, स्त्रीपुरुष]

द्‌विगू अव्ययीभाव समास वैकल्पिक द्वंद्व समास इतरेतर द्वंद्व समास समाहार द्वंद्व समास
         

खालील वाक्यातील सामासिक शब्द ओळखा व त्या शब्दाचा विग्रह करा.

पाठ्यपुस्तकातील सर्व कविता संकेतला तोंडपाठ आहेत.


खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा व त्याचा विग्रह करा.

तलावातील नीलकमल किती शोभून दिसते आहे! 


खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

असा माणूस त्रिभुवन शोधले तरी सापडायचा नाही - ______ 


खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

शाळेत आता हिंदी सप्ताह चालू आहे - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

द्‌विदल - ______


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

बारभाई - ______ 


खालील वाक्य वाचा आणि त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

ती दोघे बहीणभाऊ आहेत - ______ 


खालील वाक्य वाचा आणि त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

कष्टाची मीठभाकर आयत्या पक्वानापेक्षा गोड लागते - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

कृष्णार्जुन - ______ 


खालील वाक्य वाचा आणि त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

बरेवाईट प्रसंग सगळ्यांच्याच जीवनात येतात - ______ 


तक्ता पूर्ण करा.

सामासिक शब्द   विग्रह समासाचे नाव
पालापाचोळा ______ ______
केरकचरा ______ ______
तीनचार ______ ______
खरेखोटे ______ ______
कुलूपकिल्ली ______ ______
स्त्रीपुरुष ______ ______

खाली दिलेल्या सामासिक शब्दांचा आपण विग्रह व समासाचे नाव असा अभ्यास करावा.

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
नीलकमल    
महाराष्ट्र    
भाषांतर    
पांढराशुभ्र    
घननीळ    
शामसुंदर    
कमलनयन    
नरसिंह    
विद्याधन    
रक्तचंदन    
घनश्याम    
काव्यामृत    
पुरुषोत्तम    
महादेव    

खाली दिलेल्या सामासिक शब्दांचा विग्रह व समासाचे नाव लिहा.

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
पंचारती    
त्रिभुवन    
नवरात्र    
सप्ताह    
अष्टाध्यायी    
पंचपाळे    
द्विदल    
बारभाई    
त्रैलोक्य    

योग्य जोड्या लावा.

सामासिक शब्द समासाचे नाव
1) भाजीपाला अ. कर्मधारय समास
2) पुरुषोत्तम ब. इतरेतर द्वंद्व समास
  क. समाहार द्वंद्व समास

खालील तक्ता पूर्ण करा.

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
नरसिंह    
तीनचार    

खालील तक्ता पूर्ण करा.

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
______ उत्तम असा पुरुष ______
बरेवाईट ______ ______

योग्य जोड्या जुळवा.

क्र. सामासिक शब्द समासाचे नाव
i. विटीदांडू द्विगू
ii. नीलकमल समाहार द्वंद्व
iii. पंचपाळे इतरेतर द्वंद्व
iv. भाजीपाला कर्मधारय

पुढील सामासिक शब्दांचा विग्रह करून समासाचे नाव लिहा.

लोकप्रिय


पुढील सामासिक शब्दांसमोर समासाचे नाव लिहा.

सद्गुरू


पुढील सामासिक शब्दांसमोर समासाचे नाव लिहा.

सुईदोरा


पुढील सामासिक शब्दांसमोर समासाचे नाव लिहा.

जलदुर्ग


योग्य जोड्या लावा.

सामासिक शब्द समासाचे नाव
(i) भाजीपाला द्विगू समास
(ii) कमलनयन समाहार द्वंद्व समास
  कर्मधारय समास

‘पतिपत्नी’ या सामासिक शब्दातील समास ओळखून लिहा.


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

सामासिक शब्द विग्रह
यथाश ...........

खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

सामासिक शब्द विग्रह
भाजीपाला ...........

योग्य जोड्या लावा:

क्र. सामासिक शब्द समासाचे नाव
i. त्रिभुवन कर्मधारय समास
ii. पुरुषोत्तम द्विगू समास
    इतरेतर द्वंद्व समास

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×