मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएचएससी वाणिज्य (इंग्रजी माध्यम) इयत्ता १२ वी

खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा. शिक्षण प्रक्रियेत पालक, शिक्षक आणि विद्यार्थी हा आदर्श त्रिकोण असतो.

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा.

शिक्षण प्रक्रियेत पालक, शिक्षक आणि विद्यार्थी हा आदर्श त्रिकोण असतो.

एका वाक्यात उत्तर
Advertisements

उत्तर

शिक्षण प्रक्रियेत पालक, शिक्षक आणि विद्यार्थी हा आदर्श त्रिकोण असतो.

shaalaa.com
समास
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 5.01: व्याकरण-वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर, समास, प्रयोग, अलंकार - तत्पुरुष समास 1 [पृष्ठ ११८]

APPEARS IN

बालभारती Marathi Yuvakbharati [English] Standard 12 Maharashtra State Board
पाठ 5.01 व्याकरण-वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर, समास, प्रयोग, अलंकार
तत्पुरुष समास 1 | Q 3 | पृष्ठ ११८

संबंधित प्रश्‍न

कंसात समासांची नावे दिलेली आहेत. पुढे दिलेल्या सामासिक शब्दांसमोर त्यापैकी योग्य समासाचे नाव लिहा :
चहापाणी - ____________.


कंसात समासांची नावे दिलेली आहेत. पुढे दिलेल्या सामासिक शब्दांसमोर त्यापैकी योग्य समासाचे नाव लिहा :
कमीअधिक- ____________.


खालील सामासिक शब्दांचा विग्रह करून समास ओळखा.
दरडोई -


खालील तक्ता पूर्ण करा.

क्र.

सामासिक शब्द

विग्रह

समासाचे नाव

(१)

झुणका भाकर

 

 

(२)

 

सूर्याचा अस्त

 

(३)

 

अक्षर असा आनंद

 

(४)

प्रतिक्षण

 

 


व्याकरण.

खालील तक्ता पूर्ण करा.

सामासिक शब्द

समासाचा विग्रह

समासाचे नाव

(१) पांढराशुभ्र

 

 

(२) वृक्षवेली

 

 

(३) गप्पागोष्टी

 

 

(४) सुखदुःख

 

 

व्याकरण.

खालील तक्ता पूर्ण करा.

सामासिक शब् समासाचा विग्रह समासाचे नाव
(१) पंचमहाभूत ____________ ____________
(२) परमेश्वर ____________ ____________
(३) शब्दप्रयोग ____________ ____________
(४) शेजारीपाजारी ____________ ____________
(५) विजयोन्माद ____________ ____________

खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा.

वैभव वर्गातील कोणत्याही तासाला गैरहजर राहत नाही.


खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा.

नागरिकांनी गरजू विद्यार्थ्यांना यथाशक्ती मदत केली.


खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा.

रस्त्याने चालताना जाहिरातींचे फलक सध्या पावलोपावली दिसतात.


खालील तक्ता पूर्ण करा.

अ. क्र. सामासिक शब्द विग्रह
(१) ______ जन्मापासून
(२) प्रतिदिन ______
(३) ______ कंठापर्यंत
(४) व्यक्तिगणिक ______
(५) ______ प्रत्येक दारी

खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा.

मेट्रो रेल्वेचा लोकार्पण सोहळा थाटामाटात पार पडला.


खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा.

सुप्रभाती तलावात नीलकमल उमललेले दिसले.


खालील तक्ता पूर्ण करा.

अ. क्र. समासाचा विग्रह

सामासिक शब्द

(१)

राजाची आज्ञा

____________

(२)

आठ अंगांचा समूह

____________

(३)

उत्तम असा पुरुष

____________


खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून दिलेला तक्ता पूर्ण करा.

(१) सूर्याच्या सोनेरी किरणांनी दशदिशा उजळून निघाल्यात.
(२) नवरात्रात ठिकठिकाणी गरबा नृत्याचे कार्यक्रम चालतात.
(३) सुरेखाला वन्यजीव सप्ताहानिमित्त झालेल्या वक्तृत्व स्पर्धेत प्रथम क्रमांक प्राप्त झाला.

अ. क्र. सामासिक शब्द

विग्रह

(१)

____________

दहा दिशांचा समूह

(२)

नवरात्र

____________

(३)

____________

सात आहांचा (दिवसांचा समूह)


खालील उदाहरणे अभ्यासा व त्यातील सामासिक शब्द अधोरेखित करा.

काल रात्री आमच्या परिसरात नीरव शांतता होती.


खालील तक्ता पूर्ण करा.

अ. क्र. सामासिक शब्द

विग्रह

(१)

______

निघून गेले आहेत प्राण ज्याचे असा तो

(२)

नीरज

________________________

(३)

______

प्रमाणासह आहे जे ते

(४)

गोपाल

________________________

(५)

______

माशासारखे आहेत डोळे जिचे अशी ती

(६)

षडानन

________________________


खालील तत्पुरुष समासातील सामासिक शब्दांच्या विग्रहाचा अभ्यास करून त्यांतील विभक्ती ओळखा.

सामासिक शब्द   विग्रह विभक्ती
(अ) सभागृह सभेसाठी गृह ______
(आ) कलाकुशल कलेत कुशल ______
(इ) ग्रंथालय ग्रंथांचे आलय ______
(ई) कष्टसाध्य कष्टाने साध्य ______
(उ) रोगमुक्त रोगापासून मुक्त ______

खालील वाक्यातील सामासिक शब्द ओळखा व त्या शब्दाचा विग्रह करा.

पाठ्यपुस्तकातील सर्व कविता संकेतला तोंडपाठ आहेत.


खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा व त्याचा विग्रह करा.

तलावातील नीलकमल किती शोभून दिसते आहे! 


खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा व त्याचा विग्रह करा.

आकाशात पांढराशुभ्र ढग तरंगत आहे - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

रक्तचंदन - ______ 


खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

असा माणूस त्रिभुवन शोधले तरी सापडायचा नाही - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

अष्टाध्यायी - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

पंचपाळे - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

त्रैलोक्य - ______ 


खालील वाक्य वाचा आणि त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

ती दोघे बहीणभाऊ आहेत - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

कृष्णार्जुन - ______ 


खालील वाक्य वाचा आणि त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

बरेवाईट प्रसंग सगळ्यांच्याच जीवनात येतात - ______ 


खालील वाक्य वाचा आणि त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

सभेला चारपाच माणसेच उपस्थित होती - ______ 


खालील वाक्य वाचा व त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

गरिबास कपडालत्ता द्यावा, अन्नपाणी द्यावे - ______ ______


तक्ता पूर्ण करा.

सामासिक शब्द   विग्रह समासाचे नाव
पालापाचोळा ______ ______
केरकचरा ______ ______
तीनचार ______ ______
खरेखोटे ______ ______
कुलूपकिल्ली ______ ______
स्त्रीपुरुष ______ ______

खाली दिलेल्या सामासिक शब्दांचा विग्रह व समासाचे नाव लिहा.

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
१) इतरेतर द्वंद्व समास
बहिणभाऊ    
आईवडील    
नाकडोळे    
सुंठसाखर    
कृष्णार्जुन    
विटीदांडू    
कुलूपकिल्ली    
स्त्रीपुरुष    
२) वैकल्पिक द्वंद्व समास
बरेवाईट    
सत्यासत्य    
चारपाच    
तीनचार    
खरेखोटे    
३) समाहार द्वंद्व समास
अंथरूण पांघरूण    
भाजीपाला    
कपडालत्ता    
अन्नपाणी    
पालापाचोळा    
केरकचरा    

योग्य जोड्या लावा.

सामासिक शब्द समासाचे नाव
1) भाजीपाला अ. कर्मधारय समास
2) पुरुषोत्तम ब. इतरेतर द्वंद्व समास
  क. समाहार द्वंद्व समास

पुढील विग्रहावरून सामासिक शब्द व समास ओळखा:

विग्रह सामासिक शब्द समासाचे नाव
नफा किंवा तोटा    

पुढील विग्रहावरून सामासिक शब्द व समास ओळखा:

विग्रह सामासिक शब्द समासाचे नाव
प्रत्येक घरी    

पुढील सामासिक शब्दांसमोर समासाचे नाव लिहा.

सुईदोरा


पुढील तक्ता पूर्ण करा.

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
यथायोग्य ______ ______

पुढील तक्ता पूर्ण करा.

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
______ राष्ट्रासाठी अर्पण ______

योग्य जोड्या लावा.

सामासिक शब्द समासाचे नाव
(i) भाजीपाला द्विगू समास
(ii) कमलनयन समाहार द्वंद्व समास
  कर्मधारय समास

‘पतिपत्नी’ या सामासिक शब्दातील समास ओळखून लिहा.


‘नीलकंठ’ या सामासिक शब्दातील समासाचे नाव लिहा.


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

सामासिक शब्द विग्रह
प्रतिदिन ..........

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×