मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (इंग्रजी माध्यम) इयत्ता ९ वी

सामासिक शब्द कोणत्या शब्दांपासून तयार झाला, हे स्पष्ट करण्यासाठी आपण त्याची फोड करताे. या फोड करून दाखवण्याच्या पद्धतीला ‘विग्रह’ म्हणतात.

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

  ‘अ’ गट ‘ब’ गट
1 सूर्याचा उदय झाला. सूर्योदय झाला.
2 प्रत्येक दिवशी त्याची प्रतिष्ठा वाढत गेली. दिवसेंदिवस त्याची प्रतिष्ठा वाढत गेली.

बोलण्याच्या ओघात आपण शब्दातील परस्परसंबंध दाखवणारे विभक्ती प्रत्यय गाळून सुटसुटीत असे जोडशब्द बनवतो. शब्दांच्या अशा एकत्रीकरणाला ‘समास’ असे म्हणतात. शब्दांच्या अशा एकत्रीकरणाने जो जोडशब्द तयार होतो त्याला ‘सामासिक शब्द’ म्हणतात.

समास विग्रह - सामासिक शब्द कोणत्या शब्दांपासून तयार झाला, हे स्पष्ट करण्यासाठी आपण त्याची फोड करताे. या फोड करून दाखवण्याच्या पद्धतीला ‘विग्रह’ म्हणतात. वर ‘ब’ गटात सामासिक शब्द आहेत, तर ‘अ’ गटात विग्रह आहेत.

थोडक्यात उत्तर
Advertisements

उत्तर

  सामासिक शब्द विग्रह
1 सूर्योदय सूर्याचा उदय
2 दिवसेंदिवस दिवसांमागून दिवस
shaalaa.com
समास
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 5: अजिंठ्याची सहल - भाषाभ्यास [पृष्ठ १७]

APPEARS IN

बालभारती Marathi Antarbharati (Composite) Standard 9 Maharashtra State Board
पाठ 5 अजिंठ्याची सहल
भाषाभ्यास | Q 1 | पृष्ठ १७

संबंधित प्रश्‍न

कंसात समासांची नावे दिलेली आहेत. पुढे दिलेल्या सामासिक शब्दांसमोर त्यापैकी योग्य समासाचे नाव लिहा :
चहापाणी - ____________.


खालील सामासिक शब्दांचा विग्रह करून समास ओळखा.

यथाप्रमाण -


व्याकरण.

खालील तक्ता पूर्ण करा.

सामासिक शब् समासाचा विग्रह समासाचे नाव
(१) पंचमहाभूत ____________ ____________
(२) परमेश्वर ____________ ____________
(३) शब्दप्रयोग ____________ ____________
(४) शेजारीपाजारी ____________ ____________
(५) विजयोन्माद ____________ ____________

खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा.

शिक्षण प्रक्रियेत पालक, शिक्षक आणि विद्यार्थी हा आदर्श त्रिकोण असतो.


खालील तक्ता पूर्ण करा.

अ. क्र. सामासिक शब्द

विग्रह

(१)

______

निघून गेले आहेत प्राण ज्याचे असा तो

(२)

नीरज

________________________

(३)

______

प्रमाणासह आहे जे ते

(४)

गोपाल

________________________

(५)

______

माशासारखे आहेत डोळे जिचे अशी ती

(६)

षडानन

________________________


खालील वाक्यातील सामासिक शब्द ओळखा व त्या शब्दाचा विग्रह करा.

आज स्वच्छ सूर्यप्रकाश आहे.


खालील वाक्यातील सामासिक शब्द ओळखा व त्या शब्दाचा विग्रह करा.

पाठ्यपुस्तकातील सर्व कविता संकेतला तोंडपाठ आहेत.


खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा व त्याचा विग्रह करा.

या पुस्तकाचे भाषांतर चांगले झाले आहे - ______ 


खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा व त्याचा विग्रह करा.

आकाशात पांढराशुभ्र ढग तरंगत आहे - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

रक्तचंदन - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

काव्यामृत - ______


खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

असा माणूस त्रिभुवन शोधले तरी सापडायचा नाही - ______ 


खालील वाक्य वाचा आणि त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

ती दोघे बहीणभाऊ आहेत - ______ 


तक्ता पूर्ण करा.

सामासिक शब्द   विग्रह समासाचे नाव
पालापाचोळा ______ ______
केरकचरा ______ ______
तीनचार ______ ______
खरेखोटे ______ ______
कुलूपकिल्ली ______ ______
स्त्रीपुरुष ______ ______

खाली दिलेल्या सामासिक शब्दांचा विग्रह व समासाचे नाव लिहा.

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
पंचारती    
त्रिभुवन    
नवरात्र    
सप्ताह    
अष्टाध्यायी    
पंचपाळे    
द्विदल    
बारभाई    
त्रैलोक्य    

योग्य जोड्या लावा.

सामासिक शब्द समासाचे नाव
काव्यामृत अ. इतरेतर द्वंद्व समास
पंचारती ब. कर्मधारय समास
  इ. द्विगू समास

खालील तक्ता पूर्ण करा.

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
______ उत्तम असा पुरुष ______
बरेवाईट ______ ______

खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

सामासिक शब्द विग्रह
भाजीपाला ...........

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×