मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी माध्यम) इयत्ता ९ वी

खालील शब्दाच्या अर्थातील फरक समजून घ्या व त्याचा स्वतंत्र वाक्यात उपयोग करा. कृतज्ञ-कृतघ्न

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

खालील शब्दाच्या अर्थातील फरक समजून घ्या व त्याचा स्वतंत्र वाक्यात उपयोग करा.

कृतज्ञ-कृतघ्न

टीपा लिहा
Advertisements

उत्तर

कृतज्ञ - उपकाराची जाणीव असणारा.

वाक्य - शिक्षकांच्या मार्गदर्शनामुळे रामने यश संपादन केले आणि त्यासाठी तो आपल्या शिक्षकांचा कृतज्ञ आहे.

कृतघ्न - केलेले उपकार विसरणारा.

वाक्य - राहुलने आपल्या सहकाऱ्यांच्या मदतीने प्रकल्प पूर्ण केला, परंतु त्यांचे योगदान दुर्लक्षित केले; ही त्याची कृतघ्नता होती.

shaalaa.com
व्याकरण
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 8: अभियंत्यांचे दैवत - डॉ. विश्वेश्वरय्य - स्वाध्याय [पृष्ठ ३३]

APPEARS IN

बालभारती Marathi Kumarbharati [Marathi] Standard 9 Maharashtra State Board
पाठ 8 अभियंत्यांचे दैवत - डॉ. विश्वेश्वरय्य
स्वाध्याय | Q ४. (आ) | पृष्ठ ३३

संबंधित प्रश्‍न

खालील विरामचिन्हांची नावे कंसातील यादीतून शोधून लिहा.
(अपूर्णविराम, संयोगचिन्ह, अर्धविराम, अपसारणचिन्ह, लोपचिन्ह)

विरामचिन्हे -

नावे

;

 

.......

 

 

:

 

-

 

खालील वाक्प्रचारांचा अर्थ लिहून वाक्यांत उपयोग करा.
डोळे लकाकणे -


खालील वाक्यात अधोरेखित शब्दाऐवजी पाठात आलेले योग्य वाक्प्रचार शोधून वाक्य पुन्हा लिहा.

वर्गातील विद्यार्थ्यांनी शिक्षकांचे शिकवणे लक्षपूर्वक ऐकले पाहिजे.


खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचे वचन बदलून वाक्य पुन्हा लिहा.

अमेरिकेच्या पोस्टखात्याने दिव्याचे चित्र असणारी तिकिटेही प्रसिद्ध केली.


खालील शब्दसमूहापासून सामासिक शब्द बनवा.

प्रत्येक गल्लीत- 


अधोरेखित शब्दाविषयी खालील माहिती भरून तक्ता पूर्ण करा.

मंडईत फळांच्या गाड्या आहेत.


खालील शब्दासाठी प्रमाणभाषेतील शब्द लिहा.

आसू - 


वाचा. सांगा. लिहा.

नादमय शब्द

उदा., छुमछुम, झुकझुक.


खालील वाक्प्रचाराचा वाक्यात उपयोग करा.

कडकडून भेटणे -


खालील शब्दाचे वचन बदला.

वह्या -


खालील वाक्याचे वचन बदलून वाक्ये पुन्हा लिहा.

उदा., भिंत कोसळली - भिंती कोसळल्या.

मला कविता आठवली.


खालील शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

दूरवर ×


उष्णगरम, थंडगार, पालापाचोळा या शब्दांतील दोन्ही शब्द एकाच अर्थाचे आहेत, असे शब्द शोधा व लिहा.


खालील शब्दाचा वाक्यात उपयोग करा.

अवांतर - 


खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द पर्यायातून शोधून लिहा.

बक्षीस - 


खाली दिलेल्या वाक्यातील 'नामे' ओळखा. त्यांखाली रेघ ओढा.

आजी, तुम्ही या जागेवर बसा.


खाली दिलेल्या शब्दाचा उपसर्ग बदलून विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

अनाथ ×


तक्ता पूर्ण करा.

उपमेय - आईचे प्रेम उपमान - सागर उपमेय - आंबा उपमान - साखर
उपमा आईचे प्रेम सागरासारखे असते.  
उत्प्रेक्षा आईचे प्रेम म्हणजे जणू सागरच.  
रूपक वात्सल्यसिंधू आई.  

खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचे लिंग बदलून वाक्य पुन्हा लिहा.

सवाई गंधर्व महोत्सव प्रसिद्ध गायकाच्या गायनाने रंगला.


खालील शब्द वाचा.

कुस्ती, मुक्काम, पुष्कळ, शिस्त, दुष्काळ, पुस्तक, चिठ्ठी, डुक्कर, बिल्ला, चिक्की.

वरील प्रत्येक उदाहरणात एक जोडाक्षर आहे. या जोडाक्षरयुक्त अक्षरापूर्वीच्या अक्षराचे नीट निरीक्षण करा. काय आढळले? या अक्षरांतील उकार, इकार हे ऱ्हस्व आहेत.
मराठी शब्दांत जोडाक्षर असल्यास जोडाक्षरापूर्वीचे इकार, उकार, सामान्यत: ऱ्हस्व असतात.
लक्षात ठेवा: तत्सम शब्दांतील जोडाक्षरापूर्वीचे इकार व उकार ऱ्हस्व व दीर्घ अशा दोन्ही प्रकारचे आढळतात.
उदा., पुण्य, तीक्ष्ण, पूज्य
वर दिलेल्या वर्णनानुसार किमान दहा शब्द लिहा.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×