मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएचएससी विज्ञान (सामान्य) इयत्ता ११ वी

खालील ओळींतील भावसौंदर्य स्पष्ट करा. ‘कां ग वाकुडेपणा हा, कां ग अशी पाठमोरी? ये ग ये ग प्राणसई वाऱ्यावरून भरारी’ - Marathi

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

खालील ओळींतील भावसौंदर्य स्पष्ट करा.

‘कां ग वाकुडेपणा हा, 
कां ग अशी पाठमोरी?
ये ग ये ग प्राणसई
वाऱ्यावरून भरारी’

दीर्घउत्तर
Advertisements

उत्तर

‘प्राणसई’ या कवितेमध्ये कवयित्रीने प्राणसई घनावळ मैत्रिणीच्या नात्याने बरसण्याची विनंती केली आहे. कडक उन्हाळ्याचा दाह सगळे शेतकरी सहन करत आहेत. पाण्याअभावी विहिरी आटल्या आहेत. उन्हाच्या झळा लागून बाळाचे चेहरे कोमेजले आहेत. घरातील मंडळींची मने उदास झाली आहेत. शेते उजाड झाली आहेत व शेतकरी हवालदिल झाले आहेत. अशा अवर्षणाच्या वेळी कवयित्री पावसाळी ढगांची विनवणी करताना म्हणते की, हे प्राणप्रिय सखी, तू अशी विपरीत का वागत आहेस? आमच्याकडे तू पाठ का फिरवली आहेस? वाऱ्यावरून झेप घेत तू लगबगीने खाली ये आणि थेंबांची बरसात कर. भावपूर्ण शब्दांत काळजाची व्यथा या ओळींमधून प्रकर्षाने व प्रत्ययकारी रितीने व्यक्त झाली आहे.

shaalaa.com
प्राणसई
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 1.02: प्राणसई - कृती [पृष्ठ १०]

APPEARS IN

बालभारती Marathi Yuvakbharati [English] Standard 11 Maharashtra State Board
पाठ 1.02 प्राणसई
कृती | Q (३) (अ) (१) | पृष्ठ १०

संबंधित प्रश्‍न

चौकटी पूर्ण करा.

कवयित्रीने जिला विनंती केली ती - _________


चौकटी पूर्ण करा.

कडाडत्या उन्हाला दिलेली उपमा - _________


चौकटी पूर्ण करा.

कवयित्रीच्या मैत्रिणीला सांगावा पोहोचवणारी - _________.


चौकटी पूर्ण करा.

शेतात रमणारी व्यक्ती - _________.


कारण लिहा.

बैलांचे मालक बेचैन झाले आहेत; कारण ..........


कृती करा.

कवयित्रीने प्राणसईच्या आगमनानंतर व्यक्त केलेल्या अपेक्षा :


पुढील काव्यपंक्तीचा अर्थ स्पष्ट करा:

ये ग दौडत धावत आधी माझ्या शेतावर


पुढील काव्यपंक्तीचा अर्थ स्पष्ट करा :

तशी झुलत झुलत ये ग माझिया घराशीं


पुढील काव्यपंक्तीचा अर्थ स्पष्ट करा :

विहिरीच्या तळीं खोल दिसूं लागलें ग भिंग


खालील तक्त्यात  सुचवल्यानुसार कवितेच्या ओळी लिहा.

प्राणसईला कवयित्री विनंती करते त्या ओळी प्राणसई न आल्याने कवयित्रीच्या अस्वस्थ मनाचे वर्णन करणाऱ्या ओळी प्राणसई हीच कवयित्रीची मैत्रीण आहे हे दर्शवणाऱ्या ओळी मालकाच्या स्वप्नपूर्तीसाठी आवाहन करणाऱ्या ओळी
       

खालील ओळींतील भावसौंदर्य स्पष्ट करा.

'शेला हिरवा पांघर
मालकांच्या स्वप्नांवर'


'कवयित्री आणि प्राणसई यांच्यातील नाते जिव्हाळ्याचे आहे,' हे स्पष्ट करा.


अभिव्यक्ती

तुमच्या परिसरातील पावसाळ्यापूर्वीच्या स्थितीचे वर्णन करा.


अभिव्यक्ती.

पावसानंतर तुमच्या परिसरात होणाऱ्या बदलाचे वर्णन करा.


अभिव्यक्ती.

पावसानंतर कोणाकोणाला कसाकसा आनंद होतो, ते लिहा.


प्राणसई’ या कवितेचे रसग्रहण करा.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×