मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी सेमी-इंग्रजी) इयत्ता १० वी

खाली दिलेल्या सामासिक शब्दांचा विग्रह व समासाचे नाव लिहा. - Marathi [मराठी]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

खाली दिलेल्या सामासिक शब्दांचा विग्रह व समासाचे नाव लिहा.

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
१) इतरेतर द्वंद्व समास
बहिणभाऊ    
आईवडील    
नाकडोळे    
सुंठसाखर    
कृष्णार्जुन    
विटीदांडू    
कुलूपकिल्ली    
स्त्रीपुरुष    
२) वैकल्पिक द्वंद्व समास
बरेवाईट    
सत्यासत्य    
चारपाच    
तीनचार    
खरेखोटे    
३) समाहार द्वंद्व समास
अंथरूण पांघरूण    
भाजीपाला    
कपडालत्ता    
अन्नपाणी    
पालापाचोळा    
केरकचरा    
तक्ता
Advertisements

उत्तर

सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
१) इतरेतर द्वंद्व समास
बहिणभाऊ बहीण आणि भाऊ इतरेतर द्वंद्व समास
आईवडील आई आणि वडील इतरेतर द्वंद्व समास
नाकडोळे नाक आणि डोळे इतरेतर द्वंद्व समास
सुंठसाखर सुंठ आणि साखर इतरेतर द्वंद्व समास
कृष्णार्जुन कृष्ण आणि अर्जुन इतरेतर द्वंद्व समास
विटीदांडू विटी आणि दांडू इतरेतर द्वंद्व समास
कुलूपकिल्ली कुलूप आणि किल्ली इतरेतर द्वंद्व समास
स्त्रीपुरुष स्त्री आणि पुरुष इतरेतर द्वंद्व समास
२) वैकल्पिक द्वंद्व समास
बरेवाईट बरे किंवा वाईट वैकल्पिक द्वंद्व समास
सत्यासत्य सत्या किंवा सत्य वैकल्पिक द्वंद्व समास
चारपाच चार किंवा पाच वैकल्पिक द्वंद्व समास
तीनचार तीन किंवा चार वैकल्पिक द्वंद्व समास
खरेखोटे खरे किंवा खोटे वैकल्पिक द्वंद्व समास
३) समाहार द्वंद्व समास
अंथरूण पांघरूण अंथरूण, पांघरूण वगैरे समाहार द्वंद्व समास
भाजीपाला भाजी, पाला वगैरे समाहार द्वंद्व समास
कपडालत्ता कपडा, लत्ता वगैरे समाहार द्वंद्व समास
अन्नपाणी अन्न, पाणी वगैरे समाहार द्वंद्व समास
पालापाचोळा पाला, पाचोळा वगैरे समाहार द्वंद्व समास
केरकचरा केर, कचरा वगैरे समाहार द्वंद्व समास
shaalaa.com
समास
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 22: भाष्याभ्यास - अ) व्याकरण घटकांवर आधारित कृती

APPEARS IN

एससीईआरटी महाराष्ट्र Marathi 10 Standard SSC
पाठ 22 भाष्याभ्यास
अ) व्याकरण घटकांवर आधारित कृती | Q 1.3

संबंधित प्रश्‍न

कंसात समासांची नावे दिलेली आहेत. पुढे दिलेल्या सामासिक शब्दांसमोर त्यापैकी योग्य समासाचे नाव लिहा :
कमीअधिक- ____________.


कंसात समासांची नावे दिलेली आहेत. पुढे दिलेल्या सामासिक शब्दांसमोर त्यापैकी योग्य समासाचे नाव लिहा :
जलदुर्ग- ____________.


खालील सामासिक शब्दांचा विग्रह करून समास ओळखा.
दरडोई -


खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा.

सुप्रभाती तलावात नीलकमल उमललेले दिसले.


खालील उदाहरणे अभ्यासा व त्यातील सामासिक शब्द अधोरेखित करा.

काल रात्री आमच्या परिसरात नीरव शांतता होती.


खालील सामासिक शब्दांचा समास ओळखून तक्ता पूर्ण करा.

[यथामती, प्रतिदिन, आईवडील, चारपाच, त्रिभुवन, केरकचरा, भाजीपाला, चहापाणी, आजन्म, गैरशिस्त, विटीदांडू, पापपुण्य, स्त्रीपुरुष]

द्‌विगू अव्ययीभाव समास वैकल्पिक द्वंद्व समास इतरेतर द्वंद्व समास समाहार द्वंद्व समास
         

खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा व त्याचा विग्रह करा.

महाराष्ट्र राज्य समृद्ध आहे.


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

रक्तचंदन - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

घनश्याम - ______ 


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

काव्यामृत - ______


खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

नेत्रांच्या पंचारतींनी सैनिकांना ओवाळावे - ______ 


खालील वाक्य वाचा आणि त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

खरेखोटे समजल्याशिवाय अभिप्राय देऊ नये - ______


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

कृष्णार्जुन - ______ 


खालील वाक्य वाचा आणि त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

बरेवाईट प्रसंग सगळ्यांच्याच जीवनात येतात - ______ 


खालील वाक्य वाचा आणि त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.

कुठलीही गोष्ट स्वीकारण्यापूर्वी सत्यासत्याचा विचार करावा - ______ 


  ‘अ’ गट ‘ब’ गट
1 सूर्याचा उदय झाला. सूर्योदय झाला.
2 प्रत्येक दिवशी त्याची प्रतिष्ठा वाढत गेली. दिवसेंदिवस त्याची प्रतिष्ठा वाढत गेली.

बोलण्याच्या ओघात आपण शब्दातील परस्परसंबंध दाखवणारे विभक्ती प्रत्यय गाळून सुटसुटीत असे जोडशब्द बनवतो. शब्दांच्या अशा एकत्रीकरणाला ‘समास’ असे म्हणतात. शब्दांच्या अशा एकत्रीकरणाने जो जोडशब्द तयार होतो त्याला ‘सामासिक शब्द’ म्हणतात.

समास विग्रह - सामासिक शब्द कोणत्या शब्दांपासून तयार झाला, हे स्पष्ट करण्यासाठी आपण त्याची फोड करताे. या फोड करून दाखवण्याच्या पद्धतीला ‘विग्रह’ म्हणतात. वर ‘ब’ गटात सामासिक शब्द आहेत, तर ‘अ’ गटात विग्रह आहेत.


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

सामासिक शब्द विग्रह
यथाश ______

खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

सामासिक शब्द विग्रह
भाजीपाला ______

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×