मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी माध्यम) इयत्ता ९ वी

जर दोन रोध एकसर जोडणीने जोडले तर त्यांचा परिणामी रोध 80 Ω होतो. जर तेच रोध समांतर जोडणीने जोडले तर त्यांचा परिणामी रोध 20 Ω होतो. तर त्या रोधांच्या किंमती काढा.

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

जर दोन रोध एकसर जोडणीने जोडले तर त्यांचा परिणामी रोध 80 Ω होतो. जर तेच रोध समांतर जोडणीने जोडले तर त्यांचा परिणामी रोध 20 Ω होतो. तर त्या रोधांच्या किंमती काढा.

बेरीज
Advertisements

उत्तर

दिलेले:

परिणामी एकसर रोध, RS = 80 Ω

परिणामी समांतर रोध, RP = 20 Ω

शोधा: रोध (R1 व R2)

सूत्र:

  1. RS = R1 + R2
  2. `1/"R"_"P" = 1/"R"_1 + 1/"R"_2`

आकडेमोड:

सूत्र (i) नुसार,

80 = R1 + R2

सूत्र (ii) नुसार,

`1/20 = 1/"R"_1 + 1/"R"_2`

`1/20 = ("R"_2 + "R"_1)/("R"_1 xx "R"_2)`

∵ R1 + R2 = 80

∴ `1/20 = 80/("R"_1 xx "R"_2)`

∴ R1 × R2 = 1600

∴ R1 = `1600/"R"_2`

ही किंमत सूत्र (i) मध्ये ठेवून,

`1600/"R"_2 + "R"_2 = 80`

∴ `1600 + "R"_2^2 = 80  "R"_2`

∴ `"R"_2^2 - 80"R"_2 + 1600 = 0`

∴ `"R"_2^2 - 40"R"_2 - 40"R"_2 + 1600 = 0`

∴ `"R"_2("R"_2 - 40) - 40("R"_2 - 40) = 0`

(R2 − 40) (R2 − 40) = 0

∴ R2 = 40 Ω

∴ R1 + 40 = 80

∴ R1 = 40 Ω

दोन रोधांच्या किमती 40 Ω आणि 40 Ω आहेत.

shaalaa.com
रोधांची जोडणी आणि परिणामी रोध
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 3: धाराविद्युत - स्वाध्याय [पृष्ठ ४५]

APPEARS IN

बालभारती Vigyan and Tantragyan [Marathi] Standard 9 Maharashtra State Board
पाठ 3 धाराविद्युत
स्वाध्याय | Q 9. आ. | पृष्ठ ४५

संबंधित प्रश्‍न

x1, x2, x3 परिमाणाचे तीन रोध विद्युत परिपथामध्ये वेगवेगळ्या पद्धतीने जोडल्यास आढळणाऱ्या गुणधर्मांची यादी खाली दिली आहे. ते कोणकोणत्या जोडणीत जोडले गेले आहेत ते लिहा. (I - विद्युतधारा, V - विभवांतर, x - परिणामी रोध).

अ. x1, x2, x3 मधून I एवढी विद्युतधारा वाहते.

आ. x हा x1, x2, x3 पेक्षा मोठा असतो.

इ. x हा x1, x2, x3 पेक्षा लहान असतो.

ई. x1, x2, x3 यांच्या दरम्यानचे विभवांतर V सारखेच आहे.

उ. x = x1 + x2 + x

ऊ. x = `1/(1/"x"_1 + 1/"x"_2 + 1/"x"_3)`


उमेशकडे 15 Ω व 30 Ω रोध असणारे दोन बल्ब आहेत. त्याला ते बल्ब विद्युत परिपथामध्ये जोडायचे आहेत. परंतु त्याने ते बल्ब एक, एक असे स्वतंत्र जोडले तर ते बल्ब जातात. तर

अ. त्याला बल्ब जोडत असताना कोणत्या पद्धतीने जोडावे लागतील?

आ. वरील प्रश्नाच्या उत्तरानुसार बल्ब जोडण्याच्या पद्धतीचे गुणधर्म सांगा.

इ. वरील पद्धतीने बल्ब जोडल्यास परिपथाचा परिणामी रोध किती असेल?


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×