Question

फरक स्पष्ट करा.

नाणे बाजार व भांडवल बाजार

Answer 1

	नाणे बाजार	भांडवल बाजार
१.	नाणे बाजार म्हणजे अल्पमुदती कर्ज देणे व घेणे होय.	भांडवल बाजार हा देशातील आणि देशाबाहेरील एकत्रित समभाग आणि कर्ज अशा दोन्ही दीर्घमुदतीच्या निधींची बाजारपेठ आहे.
२.	हा सदृश पैशांचा किंवा प्रतिपैशांचा बाजार आहे. म्हणजे अल्पकालीन साधने जसेव्यापारी हुंडी, सरकारी रोखे, वचनपत्रे इत्यादींचा यात समावेश होतो.	हा दीर्घमुदतीचा बाजार असून त्यात रोखे, ऋणपत्रे, समभाग, म्युच्युअल फंड इत्यादींचा समावेश होतो.
३.	नाणे बाजारात भारतीय रिझर्व्ह बँक, व्यापारी बँका, सहकारी बँका, विकास वित्तीय संस्था, भारतीय सवलत व वित्त गृह यांचा समावेश होतो.	यामध्ये सरकारी रोखे बाजार, औद्योगिक रोखे बाजार, विकास वित्तीय संस्था आणि वित्तीय मध्यस्थ यांचा समावेश असतो.
४.	नाणे बाजारात संघटित व असंघटित क्षेत्र अशी दुहेरी रचना, व्याजदरामध्ये समानतेचा अभाव, निधीची कमतरता, हंगामी चढउतार, वित्तीय समावेशनाचा अभाव, तंत्रज्ञान सुधारणेतील दिरंगाई इत्यादी समस्या आहेत.	भांडवल बाजारात वित्तीय घोटाळे, अंतस्थ माहीतगार आणि किंमत गैरफेरफार, कर्जाची अपुरी साधने, व्यापाराच्या प्रमाणातील घट, माहितीच्या कार्यक्षमतेचा अभाव या समस्या आहेत.

Answer 2

	मुद्दे	नाणे बाजार	भांडवल बाजार
1.	अर्थ	ज्या बाजारात अल्पकालीन निधी उधार घेतला व दिला जातो, त्या बाजाराला नाणे बाजार असे म्हणतात.	व्यवसाय उद्योगांना आवश्यक असलेले दीर्घकालीन भांडवल उधार घेणे व देणे ज्या बाजारात केले जाते, त्या बाजाराला भांडवली बाजार असे म्हणतात.
2.	वित्त कालावधी	ज्या बाजारात अल्पकालीन साधनांद्वारे निधी उपलब्ध करून दिला जातो आणि ज्यांची मुदत दिवस, आठवडे किंवा महिन्यांमध्ये मोजली जाते, तो नाणे बाजार होय.	ज्या बाजारात दीर्घकालीन साधनांची खरेदी-विक्री केली जाते आणि ज्यांची मुदत वर्षांमध्ये मोजली जाते, तो भांडवली बाजार होय.
3.	साधने	बाजारात व्यवहार होणारी साधने म्हणजे हुंडी, राजकोषपत्रे, बँकरची स्वीकृती इत्यादी.	या बाजारात व्यवहार होणारी साधने म्हणजे बंधपत्रे, कर्जरोखे, समहक्क भाग आणि भाग.
4.	कार्ये	नाणे बाजार हा तरलता समायोजनाची एक यंत्रणा म्हणून अस्तित्वात आहे, म्हणजेच ठेवीदार आणि कर्जदारांमधील दुवा.	भांडवल बाजार हे गुंतवणूकदार आणि उद्योजक यांच्यातील दुवा म्हणून काम करते.
5.	जोखीम	या साधनांच्या किमतीत चढ-उतार होत नाहीत आणि त्यांच्याकडे बाजारातील जोखीम खूप कमी असते.	ही साधने दीर्घकालीन आहेत आणि बाजारातील चढउतारांच्या अधीन आहेत आणि त्यामुळे त्यांच्यात खूप जास्त आर्थिक आणि बाजारातील जोखीम असते.
6.	सहभागी संस्था	व्यापारी बँका या नाणे बाजारातील महत्त्वाच्या संस्था आहेत.	भांडवली बाजारातील भाग बाजार ही एक महत्त्वाची संस्था आहे.
7.	तरलता	उच्च व्यापार खंड आणि कमी व्यवहार खर्चासह, नाणे बाजार साधने अत्यंत तरल असतात.	नाणे बाजाराच्या तुलनेत, भांडवली बाजारात सामान्यतः कमी तरलता असते.
8.	सुरक्षितता	त्यांच्या कमी मुदती आणि उत्कृष्ट क्रेडिट गुणवत्तेमुळे, मनी मार्केट साधनांना सामान्यतः सुरक्षित गुंतवणूक मानले जाते.	जारीकर्ता आणि प्रतिभूती प्रकारानुसार, भांडवली बाजारातील गुंतवणुकींमध्ये वेगवेगळ्या पातळीचे जोखीम असतात.