Question

फरक स्पष्ट करा.

अल्पाधिकार आणि मक्तेदारी

Answer 1

अ. क्र.	फरकाचा आधार	अल्पाधिकार बाजार	मक्तेदारी बाजार
१.	अर्थ	ही अशी बाजारपेठ आहे जिथे मोजके विक्रेते मोठ्या संख्येने असलेल्या ग्राहकांना एकजिनसी किंवा वैविध्यपूर्ण वस्तूंची विक्री करतात.	ही अशी बाजारपेठ आहे जिथे एकच विक्रेता त्याच्या एकमेव वस्तूची मोठ्या संख्येने असलेल्या ग्राहकांना विक्री करतो.
२.	विक्री खर्च	अल्पाधिकारात विक्रेत्यांना मोठ्या प्रमाणावर विक्री खर्च (उदा. जाहिरात) करावा लागतो.	मक्तेदारीमध्ये विक्रेत्याला विक्रीवर अतिशय कमी खर्च करावा लागतो.
३.	प्रवेश	मोठ्या भांडवलाची गरज, पेटंट किंवा ब्रँडचे वर्चस्व यांसारख्या अडथळ्यांमुळे नवीन संस्थांना प्रवेश करणे कठीण असते.	कायदेशीर, आर्थिक किंवा संरचनात्मक अडथळ्यांमुळे नवीन संस्थांचा प्रवेश पूर्णपणे बंद असतो.
४.	किंमतीवर नियंत्रण	प्रत्येक संस्थेचे किंमतीवर काही प्रमाणात नियंत्रण असते, परंतु त्यांना प्रतिस्पर्ध्यांच्या प्रतिक्रियेचा विचार करावा लागतो (परस्परावलंबन).	मक्तेदाराचे किंमतीवर पूर्ण नियंत्रण असते, ज्यावर केवळ ग्राहकांच्या मागणीचेच मर्यादा असते.
५.	वस्तूंचे विभेदीकरण	बाजाराच्या प्रकारानुसार वस्तू एकतर वैविध्यपूर्ण (वेगळ्या) असतात किंवा एकजिनसी असतात.	मक्तेदारीत वस्तू अद्वितीय असते आणि तिला जवळचा कोणताही पर्याय उपलब्ध नसतो.