मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी माध्यम) इयत्ता ९ वी

एका आयताची लांबी 5 एककाने कमी केली व रुंदी 3 एककाने वाढवली तर त्याचे क्षेत्रफळ 9 चौरस एककाने कमी होते. जर लांबी 3 एककाने कमी केली व रुंदी 2 एककाने वाढवली - Mathematics 1 - Algebra [गणित १ - बीजगणित]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

एका आयताची लांबी 5 एककाने कमी केली व रुंदी 3 एककाने वाढवली तर त्याचे क्षेत्रफळ 9 चौरस एककाने कमी होते. जर लांबी 3 एककाने कमी केली व रुंदी 2 एककाने वाढवली तर त्याचे क्षेत्रफळ 67 चौरस एककाने वाढते, तर आयताची लांबी व रुंदी काढा.

बेरीज
Advertisements

उत्तर

आयताची लांबी x एकक व रुंदी y एकक मानू.

∴ आयताचे क्षेत्रफळ = xy चौ. एकक

आयताची लांबी 5 एककाने कमी केली आहे.

∴ लांबी = x – 5

आयताची रुंदी 3 एककांनी वाढवली आहे.

∴ रुंदी = y + 3

आयताचे क्षेत्रफळ 9 चौरस एककांनी कमी होते.

∴ आयताचे क्षेत्रफळ = xy – 9

दिलेल्या पहिल्या अटीनुसार,

(x – 5) (y + 3) = xy – 9

∴ xy + 3x – 5y – 15 = xy – 9

∴ 3x – 5y = -9 + 15

∴ 3x – 5y = 6 ...(i)

आयताची लांबी 3 एककांनी कमी केली.

∴ लांबी = x – 3

आयताची रुंदी 2 एककांनी वाढवली.

∴ रुंदी = y + 2

आयताचे क्षेत्रफळ 67 चौरस एककने वाढले.

∴ आयताचे क्षेत्रफळ = xy + 61

दिलेल्या दुसऱ्या अटीनुसार,

(x – 3) (y + 2) = xy + 67

∴ xy + 2x – 3y – 6 = xy + 67

∴ 2x – 3y = 67 + 6

∴ 2x – 3y = 73 ...(ii)

समीकरण (i) ला 3 ने गुणू.

9x – 15y = 18 ...(iii)

समीकरण (ii) ला 5 ने गुणू.

10x – 15y = 365 ...(iv)

समीकरण (iii) मधून समीकरण (iv) वजा करून,

10x – 15y = 365
9x – 15y  = 18
–    +       –      
–x =      –347

∴ x = 347

x = 347 ही किंमत समीकरण (ii) मध्ये ठेवू,

2x – 3y = 73

∴ 2(347) – 3y = 73

∴ 694 – 73 = 3y

∴ 621 = 3y

∴ y = `621/3`

∴ y = 207

∴ आयताची लांबी व रुंदी अनुक्रमे 347 एकक व 207 एकक आहेत.

shaalaa.com
एकसामयिक समीकरणांवरील शाब्दिक उदाहरणे
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 5: दोन चलांतील रेषीय समीकरण - संकीर्ण प्रश्नसंग्रह 5 [पृष्ठ ९२]

APPEARS IN

बालभारती Ganit 1 [Marathi] Standard 9 Maharashtra State Board
पाठ 5 दोन चलांतील रेषीय समीकरण
संकीर्ण प्रश्नसंग्रह 5 | Q (8) | पृष्ठ ९२

संबंधित प्रश्‍न

एका पाकिटात काही 5 रुपयांच्या व काही 10 रुपयांच्या नोटा आहेत.नोटांची एकूण किंमत 350 रु. आहे. 5 रुपयांच्या नोटांची संख्या 10 रुपयांच्या नोटांच्या संख्येच्या दुपटीपेक्षा 10 ने कमी आहे, तर पाकिटात 5 रुपयांच्या व 10 रुपयांच्या किती नोटा आहेत?


एका अपूर्णांकाचा छेद अंशाच्या दुपटीपेक्षा 1 ने कमी आहे. अंश व छेद यांत प्रत्येकी 1 मिळवल्यास अंशाचे छेदाशी असलेले गुणोत्तर 3 : 5 होते, तर तो अपूर्णांक काढा.


प्रियांका व दीपिका यांच्या वयांची बेरीज 34 वर्षे आहे. प्रियांका दीपिकापेक्षा 6 वर्षांनी मोठी आहे, तर त्यांची वये काढा


एका प्राणिसंग्रहालयात सिंह आणि मोर यांची एकूण संख्या 50 आहे. त्यांच्या पायांची एकूण संख्या 140 आहे, तर प्राणिसंग्रहालयातील सिंहांची व मोरांची संख्या काढा.


संजयला नोकरीमध्ये काही मासिक पगार मिळतो. दरवर्षी त्याच्या पगारामध्ये निश्चित रकमेची वाढ होते. जर चार वर्षांनी त्याचा मासिक पगार 4,500 रुपये झाला व 10 वर्षांनी मासिक पगार 5,400 रुपये झाला, तर त्याचा सुरुवातीचा पगार व वार्षिक वाढीची रक्कम काढा.


ΔABC मध्ये कोन A चे माप हे ∠B व ∠C या कोनांच्या मापांच्या बेरजेएवढे आहे. तसेच ∠B व ∠C यांच्या मापांचे गुणोत्तर 4:5 आहे. तर त्या त्रिकोणाच्या कोनांची मापे काढा.


एक दोन अंकी संख्या, त्या संख्येतील अंकांच्या बेरजेच्या चौपटीपेक्षा 3 ने मोठी आहे. जर त्या संख्येमध्ये 18 मिळवले तर येणारी बेरीज ही मूळ संख्येतील अंकांची अदलाबदल करून येणारी संख्या मिळते, तर ती संख्या काढा.


दोन व्यक्तींच्या उत्पन्नांचे गुणोत्तर 9 : 7 आहे व त्यांच्या खर्चांचे गुणोत्तर 4 : 3 आहे. प्रत्येकाची बचत 200 रुपये असेल तर प्रत्येकाचे उत्पन्न काढा.


एका रस्त्यावरील A व B या दोन ठिकाणांमधील अंतर 70 किमी आहे. एक कार A ठिकाणाहून व दुसरी कार B या ठिकाणाहून निघते. जर त्या एकाच दिशेने निघाल्या तर एकमेकींना 7 तासात भेटतात व विरुद्ध दिशेने निघाल्यास 1 तासात भेटतात, तर त्यांचे वेग काढा.


एक दोन अंकी संख्या व त्या संख्येतील अंकांची अदलाबदल करून येणारी संख्या यांची बेरीज 99 आहे, तर ती संख्या काढा.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×