मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी माध्यम) इयत्ता ९ वी

एका आयताची लांबी 5 एककाने कमी केली व रुंदी 3 एककाने वाढवली तर त्याचे क्षेत्रफळ 9 चौरस एककाने कमी होते. जर लांबी 3 एककाने कमी केली व रुंदी 2 एककाने वाढवली - Mathematics 1 - Algebra [गणित १ - बीजगणित]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

एका आयताची लांबी 5 एककाने कमी केली व रुंदी 3 एककाने वाढवली तर त्याचे क्षेत्रफळ 9 चौरस एककाने कमी होते. जर लांबी 3 एककाने कमी केली व रुंदी 2 एककाने वाढवली तर त्याचे क्षेत्रफळ 67 चौरस एककाने वाढते, तर आयताची लांबी व रुंदी काढा.

बेरीज
Advertisements

उत्तर

आयताची लांबी x एकक व रुंदी y एकक मानू.

∴ आयताचे क्षेत्रफळ = xy चौ. एकक

आयताची लांबी 5 एककाने कमी केली आहे.

∴ लांबी = x – 5

आयताची रुंदी 3 एककांनी वाढवली आहे.

∴ रुंदी = y + 3

आयताचे क्षेत्रफळ 9 चौरस एककांनी कमी होते.

∴ आयताचे क्षेत्रफळ = xy – 9

दिलेल्या पहिल्या अटीनुसार,

(x – 5) (y + 3) = xy – 9

∴ xy + 3x – 5y – 15 = xy – 9

∴ 3x – 5y = -9 + 15

∴ 3x – 5y = 6 ...(i)

आयताची लांबी 3 एककांनी कमी केली.

∴ लांबी = x – 3

आयताची रुंदी 2 एककांनी वाढवली.

∴ रुंदी = y + 2

आयताचे क्षेत्रफळ 67 चौरस एककने वाढले.

∴ आयताचे क्षेत्रफळ = xy + 61

दिलेल्या दुसऱ्या अटीनुसार,

(x – 3) (y + 2) = xy + 67

∴ xy + 2x – 3y – 6 = xy + 67

∴ 2x – 3y = 67 + 6

∴ 2x – 3y = 73 ...(ii)

समीकरण (i) ला 3 ने गुणू.

9x – 15y = 18 ...(iii)

समीकरण (ii) ला 5 ने गुणू.

10x – 15y = 365 ...(iv)

समीकरण (iii) मधून समीकरण (iv) वजा करून,

10x – 15y = 365
9x – 15y  = 18
–    +       –      
–x =      –347

∴ x = 347

x = 347 ही किंमत समीकरण (ii) मध्ये ठेवू,

2x – 3y = 73

∴ 2(347) – 3y = 73

∴ 694 – 73 = 3y

∴ 621 = 3y

∴ y = `621/3`

∴ y = 207

∴ आयताची लांबी व रुंदी अनुक्रमे 347 एकक व 207 एकक आहेत.

shaalaa.com
एकसामयिक समीकरणांवरील शाब्दिक उदाहरणे
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 5: दोन चलांतील रेषीय समीकरण - संकीर्ण प्रश्नसंग्रह 5 [पृष्ठ ९२]

APPEARS IN

बालभारती Ganit 1 [Marathi] Standard 9 Maharashtra State Board
पाठ 5 दोन चलांतील रेषीय समीकरण
संकीर्ण प्रश्नसंग्रह 5 | Q (8) | पृष्ठ ९२

संबंधित प्रश्‍न

एका अपूर्णांकाचा छेद अंशाच्या दुपटीपेक्षा 1 ने कमी आहे. अंश व छेद यांत प्रत्येकी 1 मिळवल्यास अंशाचे छेदाशी असलेले गुणोत्तर 3 : 5 होते, तर तो अपूर्णांक काढा.


प्रियांका व दीपिका यांच्या वयांची बेरीज 34 वर्षे आहे. प्रियांका दीपिकापेक्षा 6 वर्षांनी मोठी आहे, तर त्यांची वये काढा


एका प्राणिसंग्रहालयात सिंह आणि मोर यांची एकूण संख्या 50 आहे. त्यांच्या पायांची एकूण संख्या 140 आहे, तर प्राणिसंग्रहालयातील सिंहांची व मोरांची संख्या काढा.


संजयला नोकरीमध्ये काही मासिक पगार मिळतो. दरवर्षी त्याच्या पगारामध्ये निश्चित रकमेची वाढ होते. जर चार वर्षांनी त्याचा मासिक पगार 4,500 रुपये झाला व 10 वर्षांनी मासिक पगार 5,400 रुपये झाला, तर त्याचा सुरुवातीचा पगार व वार्षिक वाढीची रक्कम काढा.


एका दोन अंकी संख्येतील अंकांची बेरीज 9 आहे. जर अंकांची अदलाबदल केली तर मिळणारी संख्या ही आधीच्या संख्येपेक्षा 27 ने मोठी आहे, तर ती दोन अंकी संख्या काढा.


ΔABC मध्ये कोन A चे माप हे ∠B व ∠C या कोनांच्या मापांच्या बेरजेएवढे आहे. तसेच ∠B व ∠C यांच्या मापांचे गुणोत्तर 4:5 आहे. तर त्या त्रिकोणाच्या कोनांची मापे काढा.


एका 560 सेमी लांबीच्या दोरीचे दोन तुकडे असे करायचे आहेत, की लहान तुकड्याच्या लांबीची दुप्पट ही मोठ्या तुकड्याच्या लांबीच्या `1/3` पट आहे, तर मोठ्या तुकड्याची लांबी काढा.


एका स्पर्धा परीक्षेत 60 प्रश्न होते. प्रत्येक प्रश्नांच्या बरोबर उत्तराकरिता 2 गुण आणि चुकीच्या उत्तराकरिता ॠण एक गुण देण्यात येणार होता. यशवंतने सर्व 60 प्रश्न सोडवले तेव्हा त्याला 90 गुण मिळाले, तर त्याची किती प्रश्नांची उत्तरे चुकली होती?


दोन व्यक्तींच्या उत्पन्नांचे गुणोत्तर 9 : 7 आहे व त्यांच्या खर्चांचे गुणोत्तर 4 : 3 आहे. प्रत्येकाची बचत 200 रुपये असेल तर प्रत्येकाचे उत्पन्न काढा.


एका रस्त्यावरील A व B या दोन ठिकाणांमधील अंतर 70 किमी आहे. एक कार A ठिकाणाहून व दुसरी कार B या ठिकाणाहून निघते. जर त्या एकाच दिशेने निघाल्या तर एकमेकींना 7 तासात भेटतात व विरुद्ध दिशेने निघाल्यास 1 तासात भेटतात, तर त्यांचे वेग काढा.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×