Advertisements
Advertisements
प्रश्न
अधोलिखितानां सप्रसङ्ग हिन्दीभाषया व्याख्या कार्या।
अविद्यया मृत्युं तीर्त्वा विद्ययाऽमृतमश्नुते।
Advertisements
उत्तर
इसका भाव यह है कि अविद्या (कर्म) के द्वारा मनुष्य मृत्यु अथवा सांसारिक बन्धनों को पार करता है तथा विद्या (आत्मज्ञान) के द्वारा अमृतत्व अर्थात् मोक्ष को प्राप्त करता है। केवल विद्या या केवल अविद्या पर्याप्त नहीं है। मनुष्य के कल्याण के लिए विद्या और अविद्या दोनों का समुचित ज्ञान एवं आचरण आवश्यक हैं। यही इस मन्त्र का मुख्य संदेश है।
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
शतं समा: कथं जिजीविषेत्?
आत्महनो जना: कीदृशं लोकं गच्छन्ति?
पदार्थभोग: कथं करणीय:?
अविद्यया कि तरति?
विद्यया किं प्राप्नोति?
‘ईशावास्यम्..... कस्यस्विद्धनम्’ इत्यस्य भावं सरलसंस्कृतभाषया विशदयत।
'विद्यां चाविद्यां च...... ऽमृतमश्नुते' इति मन्रस्य तात्पर्यं स्पष्टयत।
मा गृधः ______
शतं समा: ______ जिजीविषेत्।
अविद्योपासकाः ______ प्राविशन्ति।
अधोलिखितानां सप्रसङ्ग हिन्दीभाषया व्याख्या कार्या।
एवं त्वयि नान्यथेतोऽस्ति।
अधोलिखितानां सप्रसङ्ग हिन्दीभाषया व्याख्या कार्या।
तांस्ते प्रेत्याभिगच्छन्ति ये के चात्महनो जनाः।
अधोलिखितानां सप्रसङ्ग हिन्दीभाषया व्याख्या कार्या।
अनेजदेकं मनसो जवीयो नैनद्देवा आप्नुवन् पूर्वमर्षत्।
उपनिषन्मन्त्रयो: अन्वयं लिखत -
अन्यदेवाहुर्विद्यया अन्यदाहुरविद्यया।
इति शुश्रुम धीराणां ये नस्तद्विचचक्षिरे॥
अनेजदेकं मनसो जवीयो नैनद्देवा आप्नुवन्पूर्वमर्षत्।
तद्धावतोऽन्यानत्येति तिष्ठत्तस्मिन्नपो मातरिश्वा दधाति॥
प्रकृतिं प्रत्ययं च योजयित्वा पदरचनां कुरुत।
त्यज् + क्त
प्रकृतिं प्रत्ययं च योजयित्वा पदरचनां कुरुत।
कृ + शतृ
प्रकृतिप्रत्ययविभाग: क्रियताम।
प्रेत्य
प्रकृतिप्रत्ययविभाग: क्रियताम-
धावतः
प्रकृतिप्रत्ययविभाग: क्रियताम
जवीय:
अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत-
जगत्यां।
अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।
भुञ्जीथाः
अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत ।
शतम्
अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।
तमसा
अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।
त्वयि
अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।
अभिगच्छन्ति
अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।
प्रविशन्ति
अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।
भूयः
अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।
समाः
सन्धि सन्धिविच्छेद वा कुरूत-
ईशावास्यम् = ______ + ______
सन्धि सन्धिविच्छेद वा कुरूत -
कुर्वन्नेवेह = ______ + ______ + ______
सन्धि सन्धिविच्छेद वा कुरूत-
जिजीविषेत् + शतं = ______ + ______
सन्धि सन्धिविच्छेद वा कुरूत-
अन्यथेतः = ______ + ______
सन्धि सन्धिविच्छेद वा कुरूत-
तांस्ते = ______ + ______
अधोलिखितानां समुचितं योजनं कुरूत
| धनम् | वायु: |
| समा: | आत्मानं ये छ्नन्ति |
| असुर्या: | श्रुतवन्त: स्म |
| आत्महन: | तमसाऽऽवृताः |
| मातरिश्वा | वर्षाणि |
| शुश्रुम | अमरतां |
| अमृतम् | वित्तम् |
अधोलिखितानां पदानां पर्यायपदानि लिखत
ईशः
अधोलिखितानां पदानां पर्यायपदानि लिखत
जगत्
अधोलिखितानां पदानां पर्यायपदानि लिखत
कर्म
अधोलिखितानां पदानां पर्यायपदानि लिखत
धीराः
अधोलिखितानां पदानां पर्यायपदानि लिखत
विद्या
अधोलिखितानां पदानां विलोमपदानि लिखत ।
तिष्ठत्
अधोलिखितानां पदानां विलोमपदानि लिखत ।
मृत्युम्
अधोलिखितानां पदानां विलोम पदानि लिखत -
भासुरम्
अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।
विद्यायाम्
