Advertisements
Advertisements
प्रश्न
अधोलिखितानां सप्रसङ्ग हिन्दीभाषया व्याख्या कार्या।
अविद्यया मृत्युं तीर्त्वा विद्ययाऽमृतमश्नुते।
Advertisements
उत्तर
इसका भाव यह है कि अविद्या (कर्म) के द्वारा मनुष्य मृत्यु अथवा सांसारिक बन्धनों को पार करता है तथा विद्या (आत्मज्ञान) के द्वारा अमृतत्व अर्थात् मोक्ष को प्राप्त करता है। केवल विद्या या केवल अविद्या पर्याप्त नहीं है। मनुष्य के कल्याण के लिए विद्या और अविद्या दोनों का समुचित ज्ञान एवं आचरण आवश्यक हैं। यही इस मन्त्र का मुख्य संदेश है।
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
ईशावास्योपनिषद् कस्या: संहिताया: भाग:?
जगत्सर्व कीदृशम् अस्ति?
आत्महनो जना: कीदृशं लोकं गच्छन्ति?
पदार्थभोग: कथं करणीय:?
अविद्यया कि तरति?
विद्यया किं प्राप्नोति?
‘ईशावास्यम्..... कस्यस्विद्धनम्’ इत्यस्य भावं सरलसंस्कृतभाषया विशदयत।
‘अन्धन्तम: प्रविशन्ति ......... विद्यायां रताः’ इति मन्रस्य भावं हिन्दीभाषया आंग्लभाषया वा विशदयत।
इदं सर्वं जगत् ______
मा गृधः ______
अधोलिखितानां सप्रसङ्ग हिन्दीभाषया व्याख्या कार्या।
तेन त्यक्तेन भुञ्जीथाः।
अधोलिखितानां सप्रसङ्ग हिन्दीभाषया व्याख्या कार्या।
न कर्म लिप्यते नरे।
अधोलिखितानां सप्रसङ्ग हिन्दीभाषया व्याख्या कार्या।
तस्मिन्नपो मातरिश्वा दधाति।
अधोलिखितानां सप्रसङ्ग हिन्दीभाषया व्याख्या कार्या।
एवं त्वयि नान्यथेतोऽस्ति।
अधोलिखितानां सप्रसङ्ग हिन्दीभाषया व्याख्या कार्या।
अनेजदेकं मनसो जवीयो नैनद्देवा आप्नुवन् पूर्वमर्षत्।
उपनिषन्मन्त्रयो: अन्वयं लिखत -
अन्यदेवाहुर्विद्यया अन्यदाहुरविद्यया।
इति शुश्रुम धीराणां ये नस्तद्विचचक्षिरे॥
अनेजदेकं मनसो जवीयो नैनद्देवा आप्नुवन्पूर्वमर्षत्।
तद्धावतोऽन्यानत्येति तिष्ठत्तस्मिन्नपो मातरिश्वा दधाति॥
प्रकृतिं प्रत्ययं च योजयित्वा पदरचनां कुरुत।
तत् + तसिल्
प्रकृतिप्रत्ययविभाग: क्रियताम।
प्रेत्य
प्रकृतिप्रत्ययविभाग: क्रियताम।
तीर्त्वा
प्रकृतिप्रत्ययविभाग: क्रियताम
तिष्ठत्
प्रकृतिप्रत्ययविभाग: क्रियताम
जवीय:
अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।
धनम्
अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।
भुञ्जीथाः
अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।
त्वयि
अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।
अभिगच्छन्ति
अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।
धीराणां
अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।
भूयः
सन्धि सन्धिविच्छेद वा कुरूत-
ईशावास्यम् = ______ + ______
सन्धि सन्धिविच्छेद वा कुरूत -
कुर्वन्नेवेह = ______ + ______ + ______
सन्धि सन्धिविच्छेद वा कुरूत-
तत् + धावतः = ______ + ______
सन्धि सन्धिविच्छेद वा कुरूत-
अनेजत् + एकं = ______
सन्धि सन्धिविच्छेद वा कुरूत-
तांस्ते = ______ + ______
अधोलिखितानां समुचितं योजनं कुरूत
| धनम् | वायु: |
| समा: | आत्मानं ये छ्नन्ति |
| असुर्या: | श्रुतवन्त: स्म |
| आत्महन: | तमसाऽऽवृताः |
| मातरिश्वा | वर्षाणि |
| शुश्रुम | अमरतां |
| अमृतम् | वित्तम् |
अधोलिखितानां पदानां पर्यायपदानि लिखत
नरे
अधोलिखितानां पदानां पर्यायपदानि लिखत
कर्म
अधोलिखितानां पदानां पर्यायपदानि लिखत
धीराः
अधोलिखितानां पदानां विलोमपदानि लिखत ।
एकम्
अधोलिखितानां पदानां विलोमपदानि लिखत ।
उभयम्
अधोलिखितानां पदानां विलोमपदानि लिखत ।
जवीयः
अधोलिखितानां पदानां विलोम पदानि लिखत -
भासुरम्
अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।
विद्यायाम्
