हिंदी

अधोलिखितानां सप्रसङ्ग हिन्दीभाषया व्याख्या कार्या। अविद्यया मृत्युं तीर्त्वा विद्ययाऽमृतमश्नुते।

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

अधोलिखितानां सप्रसङ्ग हिन्दीभाषया व्याख्या कार्या।

अविद्यया मृत्युं तीर्त्वा विद्ययाऽमृतमश्नुते।

लघु उत्तरीय
Advertisements

उत्तर

इसका भाव यह है कि अविद्या (कर्म) के द्वारा मनुष्य मृत्यु अथवा सांसारिक बन्धनों को पार करता है तथा विद्या (आत्मज्ञान) के द्वारा अमृतत्व अर्थात् मोक्ष को प्राप्त करता है। केवल विद्या या केवल अविद्या पर्याप्त नहीं है। मनुष्य के कल्याण के लिए विद्या और अविद्या दोनों का समुचित ज्ञान एवं आचरण आवश्यक हैं। यही इस मन्त्र का मुख्य संदेश है।

shaalaa.com
विद्धायाऽमृतमश्नुते
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 1: विद्यायाऽमृतमश्नुते - अभ्यासः [पृष्ठ ५]

APPEARS IN

एनसीईआरटी Sanskrit Shashwati Class 12
अध्याय 1 विद्यायाऽमृतमश्नुते
अभ्यासः | Q 6. (घ) | पृष्ठ ५

संबंधित प्रश्न

ईशावास्योपनिषद् कस्या: संहिताया: भाग:?


जगत्सर्व कीदृशम् अस्ति?


मनसोऽपि वेगवान् क:?


अन्धन्तम: के प्रविशन्ति?


धीरेभ्य: ऋषय: कि श्रुतवन्त:?


विद्यया किं प्राप्नोति?


‘ईशावास्यम्..... कस्यस्विद्धनम्’ इत्यस्य भावं सरलसंस्कृतभाषया विशदयत।


‘अन्धन्तम: प्रविशन्ति ......... विद्यायां रताः’ इति मन्रस्य भावं हिन्दीभाषया आंग्लभाषया वा विशदयत।


मा गृधः ______ 


शतं समा: ______ जिजीविषेत्।


अविद्योपासकाः ______ प्राविशन्ति।


अधोलिखितानां सप्रसङ्ग हिन्दीभाषया व्याख्या कार्या।

तेन त्यक्तेन भुञ्जीथाः।


अधोलिखितानां सप्रसङ्ग हिन्दीभाषया व्याख्या कार्या।

तांस्ते प्रेत्याभिगच्छन्ति ये के चात्महनो जनाः।


प्रकृतिं प्रत्ययं च योजयित्वा पदरचनां कुरुत।

त्यज् + क्त 


प्रकृतिप्रत्ययविभाग: क्रियताम।

तीर्त्वा 


प्रकृतिप्रत्ययविभाग: क्रियताम

तिष्ठत्


अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।

भुञ्जीथाः


अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत ।

शतम्


अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।

कर्माणि


अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।

तमसा 


अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।

अभिगच्छन्ति


अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।

भूयः 


सन्धि सन्धिविच्छेद वा कुरूत-

जिजीविषेत्  + शतं = ______ + ______


सन्धि सन्धिविच्छेद वा कुरूत-

 तत् + धावतः = ______ + ______


सन्धि सन्धिविच्छेद वा कुरूत-

अनेजत् + एकं =  ______


सन्धि सन्धिविच्छेद वा कुरूत-

आहुः + अविद्यया  = ______


सन्धि सन्धिविच्छेद वा कुरूत-

अन्यथेतः = ______ + ______


सन्धि सन्धिविच्छेद वा कुरूत-

तांस्ते = ______ + ______


अधोलिखितानां समुचितं योजनं कुरूत

 धनम्  वायु:
 समा:  आत्मानं ये छ्नन्ति
 असुर्या:  श्रुतवन्त: स्म
 आत्महन:  तमसाऽऽवृताः
 मातरिश्वा  वर्षाणि
  शुश्रुम  अमरतां
 अमृतम्  वित्तम्

अधोलिखितानां पदानां पर्यायपदानि लिखत

नरे


अधोलिखितानां पदानां पर्यायपदानि लिखत

ईशः


अधोलिखितानां पदानां पर्यायपदानि लिखत

कर्म 


अधोलिखितानां पदानां पर्यायपदानि लिखत

विद्या


अधोलिखितानां पदानां पर्यायपदानि लिखत

अविद्या


अधोलिखितानां पदानां विलोमपदानि लिखत ।

एकम्


अधोलिखितानां पदानां विलोमपदानि लिखत ।

तमसा


अधोलिखितानां पदानां विलोमपदानि लिखत ।

उभयम्


अधोलिखितानां पदानां विलोमपदानि लिखत ।

जवीयः


अधोलिखितानां पदानां विलोमपदानि लिखत ।

मृत्युम्


अधोलिखितानि पदानि आश्रित्य वाक्यरचनां कुरूत।

विद्यायाम्


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×