हिंदी

Arts (English Medium) कक्षा ११ - CBSE Question Bank Solutions

Advertisements
विषयों
अध्याय
विषयों
मुख्य विषय
अध्याय

Please select a subject first

Advertisements
Advertisements
< prev  7821 to 7840 of 8603  next > 

अज्ञानान्धस्य लोकस्य चक्षु; पाणिनिना कया उन्मिलितम्?

[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined

निरुक्‍तं वेदस्य किमुच्यते?

[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined

Advertisements

पुत्रान्‌ हरन्ती व्याप्नी तान्‌ काभ्यां न पीडयेत्‌?

[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined

वर्णविद: कि प्राहु:?

[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined

कौ वर्णों पराश्रितौ?

[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined

वर्णानाम्‌ कति स्थानानि? तानि च कानि इत्यपि स्पष्टं लिखत।

[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined

 कीदृशा: पाठका: अधमा: मता:?

[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined

कीदृशा: पाठका: अधमा: मता:?

[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined

कि प्रोक्तवते पाणिनये नमः?

[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined

अधोलिखितप्रश्नानाम्‌ उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत-

चत्वरश्च : यमा स्मृता:।

[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined

अधोलिखितप्रश्नानाम्‌ उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत-

मन: कार्याग्निमाहन्ति सः मारुत॑ प्रेरयति ।

[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined

अधोलिखितप्रश्नानाम्‌ उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत-

सोदीर्णो मूर्थ्यभिहतो मारूत: वक्त्रमापादूय वर्णान्‌ जनयते।

[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined

अधोलिखितप्रश्नानाम्‌ उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत-

ओ ओऔ तु कण्ठोष्ठजौ स्मृतौ।

[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined

अधोलिखितप्रश्नानाम्‌ उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत-

पाणिनिना अज्ञानजं तम: विमलै: शब्दवारिभि: भिन्‍नम्‌।

[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined

अधोलिखितप्रश्नानाम्‌ उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत-

 साडगं वेदमधीत्य ब्रह्मलोके महीयते।

[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined

शलोकान्वयं समुचितपदै: पूरयत-

त्रिषष्टिश्चतु :षष्टिवा वर्णा: शम्भुमते मता:।
प्राकृते संस्कृते चापि स्वयं प्रोक्ताः: स्वयंभुवा॥

अन्वय:- शम्भुमते प्राकृते ______ चापि त्रिषष्टि______वा वर्णा
स्वय॑भुवा ______ प्रोक्ताः ______(च)
[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined

शलोकान्वयं समुचितपदै: पूरयत-

 येनाक्षरसमाम्नायमधिगम्य महेश्वरात्‌।
कृत्स्न॑ व्याकरण प्रोक्तं तस्मै पाणिनये नम:॥
येन महेश्वरात्‌ ______ अधिगम्य कृत्सन ______ प्रोक्त ______पाणिनये______।
[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined

अधोलिखितश्लोकयो: भाव समुचितपदै: पूरयत-

कथितम्‌, अस्त्रस्वरूपा:, दन्दष्ट्र्याम, विचाराभिव्यक्तये अतिध्यानेन, परमावश्यकम्‌

व्याप्री यथा हरेत्पत्रान्द्रष्ट्राभ्यां न तु पीडयेत्‌।
भीतापतनभेदाभ्यां तद्वद्‌वर्णान्‌ प्रयोजयेत्‌॥

भाव:- कस्यापि भाषाया: यदि उच्चारणं लेखन वा सम्यक्‌ न क्रियते तदा
श्रोता, पाठक: वा सम्यगर्थमवगन्तुं न पारयति॥ अतः सम्यगुच्चारणं सम्यक्‌
लेखन च।______ इद भावमेवाधिकृत्य पाणिनिशिक्षाया: अस्मिन्‌ श्लोके
नागा ______ यत्‌ यथा व्याघ्री पतनभेदाध्यां भीता पुत्रान्‌ ______ हरि
परं एतावद्ध्यानेन येन शावकेषु दन्ताभ्याम्‌ आक्रमण तु सर्वथा न भवति यद्यपि
व्याप्रया: दन्ता: एवं तस्या ______ । एवमेव वर्णानां प्रयोगकर्त्रा अपि
वर्णप्रयोग ______ एब कर्तव्य:।
[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined

शलोकान्वयं समुचितपदै: पूरयत-

नेत्रहीनस्थ, वर्णोच्चाणम्‌, पाणिनये, ज्ञानरूपिणा, पाणिनीय-शिक्षा, सूत्ररचनाउपि,उद्घाटितम

 

अज्ञानान्धस्य लोकस्य ज्ञानाज्जजशलाकया।
चक्षुरुन्मीलितं येन तस्मै पाणिनये नम:॥

 

भाव:- प्राचीनकाले गुरुशिष्यपरम्परया एव सर्व ज्ञानं प्रदीयते सम शनै: शने: पुस्तकानि स्वरूपं प्राप्नुवन्ति येन जना: स्वाध्यायेन अपि ज्ञान प्राप्तुं समर्था: अभवन्‌ पश्चातू  _____प्रारब्धा। वेदमन्त्राणम्‌ उच्चारणेन सह एव______ अपि शिक्षाया: रूपे प्रसिदृधमभवत्‌ अस्मिन्‌ प्रसडगे एवं ______अपि विशिष्ट स्थानम्‌। अतएवं कवि: अत्र कथयति यत्‌ अज्ञानेन ______ लोकस्य पाणिनीयशिक्षाया:______अज्जनेन शलाकया च नेत्रम्‌ येन'______तस्मै ______ नव हुदा नमाम:।

[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined

यथायोग्यं योजयत-

(क)  स्वरा विंशतिरेकश्च कालतो नियमा अचि।
(ख) आत्मा बुद्ध्या समेत्यार्थानु हस्त: कल्पो5थ पठयते।
(ग)  हस्वो दीर्घ: प्लुत इति उर: कण्ठ: शिरस्तथा।
(घ)  छन्द: पादौ तु वेदस्य मनो युडक्‍ते विवक्षया।
(डः) यादयश्च स्मृता हयष्टौ स्पर्शानां पञ्चविंशति:।
(च) अष्टौ स्थानानि वर्णाममू चत्वारश्च यमा: स्मृता:।
[11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Chapter: [11] अथ शिक्षां प्रवक्ष्यामि
Concept: undefined >> undefined
< prev  7821 to 7840 of 8603  next > 
Advertisements
Advertisements
CBSE Arts (English Medium) कक्षा ११ Question Bank Solutions
Question Bank Solutions for CBSE Arts (English Medium) कक्षा ११ Accountancy
Question Bank Solutions for CBSE Arts (English Medium) कक्षा ११ Business Studies
Question Bank Solutions for CBSE Arts (English Medium) कक्षा ११ Computer Science (C++)
Question Bank Solutions for CBSE Arts (English Medium) कक्षा ११ Economics
Question Bank Solutions for CBSE Arts (English Medium) कक्षा ११ English Core
Question Bank Solutions for CBSE Arts (English Medium) कक्षा ११ English Elective - NCERT
Question Bank Solutions for CBSE Arts (English Medium) कक्षा ११ Entrepreneurship
Question Bank Solutions for CBSE Arts (English Medium) कक्षा ११ Geography
Question Bank Solutions for CBSE Arts (English Medium) कक्षा ११ Hindi (Core)
Question Bank Solutions for CBSE Arts (English Medium) कक्षा ११ Hindi (Elective)
Question Bank Solutions for CBSE Arts (English Medium) कक्षा ११ History
Question Bank Solutions for CBSE Arts (English Medium) कक्षा ११ Mathematics
Question Bank Solutions for CBSE Arts (English Medium) कक्षा ११ Political Science
Question Bank Solutions for CBSE Arts (English Medium) कक्षा ११ Psychology
Question Bank Solutions for CBSE Arts (English Medium) कक्षा ११ Sanskrit (Core)
Question Bank Solutions for CBSE Arts (English Medium) कक्षा ११ Sanskrit (Elective)
Question Bank Solutions for CBSE Arts (English Medium) कक्षा ११ Sociology
Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×