SSC (English Medium) १० वीं कक्षा - Maharashtra State Board Important Questions

उतारा वाचून सूचनेनुसार कृती करा.

१. कोण ते लिहा. (२)

1. दारिद्रयाशी संघर्ष करणारी - ______
2. मनाने श्रीमंत असणारे - ______
3. अनवाणी शाळेत जाणारे - ______
4. लेखकाच्या कुटुंबाला मदत करणारे - ______

२. योग्य जोड्या लावा: (२)

३. व्याकरण: (२)

खालील वाक्यांतील अधोरेखित शब्दांची जात ओळखून लिहा:

1. ती खचली नाही.
2. आर्थिक परिस्थिती पूर्णपणे, खालावलेली.

४. स्वमत: (२)

‘आई हीच प्रत्येक मुलाची पहिली शिक्षक असते,’ हे विधान सोदाहरण स्पष्ट करा.

सूर्य आणि पणती यांच्यातील संवाद स्वत:च्या कल्पनेने लिहा.

कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा:

(1) योग्य पर्याय निवडा.             (2)

(1) सैनिकाचे औक्षण केले जाते ______.
(i) भरलेल्या अंतःकरणाने
(ii) डोळ्यांतील आसवांच्या ज्योतींनी
(iii) तबकातील निरांजनाने
(iv) भाकरीच्या तुकड्याने

(2) कवितेतील ‘दीनदुबळे’ म्हणजे ______.
(i) कष्टाचे, पैशाचे सामर्थ्य नसलेले
(ii) सैनिकाबरोबर लढणारे
(iii) शारीरिकदृष्ट्या सक्षम नसलेले
(iv) सैनिकांच्या कार्याचा अभिमान बाळगणारे देशवासीय

(2) कृती करा:        (2)

1. डोळे भरून पाहावे असे दृश्य -
2. अपुरे वाटणारे सामर्थ्य -

(3) प्रस्तुत कवितेतील खालील शब्दांचा अर्थ लिहा:            (2)

1. औक्षण -
2. द्रव्य -
3. शौर्य -
4. आसवे -

(4) काव्यसौंदर्य:            (2)

‘अशा असंख्य ज्योतींची
तुझ्यामागून राखण’

या ओळीतील अर्थसौंदर्य स्पष्ट करा.

खालील कवितेसंबंधी दिलेल्या मुद्दयांच्या आधारे कृती सोडवा.

कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा.

(1) चौकटी पूर्ण करा. (2)

1. डोळे भरून पहावी अशी - ______
2. मुठीमध्ये नसलेले - ______

(2) एका वाक्यात उत्तरे लिहा. (2)

1. कष्टाचे सामर्थ्य अपुरे केव्हा वाटते?
2. सैनिकांचे पाऊल जिद्दीचे का वाटते?

(3) प्रस्तुत कवितेतील शब्दांचा अर्थ लिहा. (2)

1. द्रव्य -
2. आसवे -
3. औक्षण -
4. कल्लोळ -

(4) ‘सैनिक सीमेवर तैनात असतो म्हणून आपण सुरक्षित राहतो’, या विधानातील भाव स्पष्ट करा. (2)

‘निसर्ग हा मोठा जादूगर आहे’, हे विधान वाळवंटी प्रदेशाच्या संदर्भात कसे लागू पडते, ते ‘जगणं कॅक्टसचं’ या पाठाच्या आधारे सविस्तर लिहा.

टिपा लिहा.

कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा.

1. चौकटी पूर्ण करा. (2)

1. मुळावर घाव घातले; तरी मुकाट सहन करणारे - ______
2. अलगद उतरणारे थेंब - ______

2. आकृती पूर्ण करा. (2)

3. प्रस्तुत कवितेतील खालील शब्दांचा अर्थ लिहा. (2)

1. मुकाट -
2. मुसाफिर -
3. संथ -
4. मौन व्रत - 

4. काव्यसाैंदर्य: (2)

'जगावं कसं तर? हिरव्या झाडासारखं' या ओळीतील अर्थसाैंदर्य स्पष्ट करा.

खालील कवितेसंबंधी दिलेल्या मुद्दयांच्या आधारे कृती सोडवा:

खालील कवितेसंबंधी दिलेल्या मुद्दयांच्या आधारे कृती सोडवा.

उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा.

माझ्या बालमित्रांनो , मी तुमच्या एवढा होतो तेव्हा अगदी तुमच्या सारखाच खेळकर, खोडकर व उपद्व्यापी होतो. माझा जन्म पुण्यातच एका गरीब कुटुंबात झाला. माझे वडील त्या वेळेस पोलीसखात्या मध्ये तुटपुंज्या पगारावर नोकरी करत होते. तेव्हा साहजिकच गरीब कुटुंबाच्या वाट्याला येणारे सारे कष्ट व दु:खे आम्ही भोगत होतो. अशा परिस्थितीत वडिलांना आम्हां मुलांसाठी खेळणी विकत घेणे शक्यच नव्हते. दुसऱ्या मुलांच्या हातात खेळणी पाहून आम्हांला त्यांचा हेवा वाटत असे. तरी पण गल्ली तील मुलांना जमा करून उन्हातान्हात विटीदांडू खेळणे, पतंग उडवणे, कधीमधी कॅम्प मधील कॅनॉलमध्ये चोरून पोहणे; कैऱ्या , पेरू पाडून त्यांचा यथेच्छ स्वाद घेणे, घरात जळणासाठी आणलेल्या लाकडांतूनच बॅट व स्टं प तयार करणे व कुठून तरी जुन्या पुराणा बॉल पैदा करून क्रिकेट खेळणे असा माझा दिवसभराचा कार्यक्रम असायचा. संध्याकाळी घरी येईपरीयंत माझ्या बद्दल बऱ्याच तक्रारी आईच्या कानांवर आलेल्या असायच्या . दिवसभराच्या खेळाने भूक तर खूपच लागलेली असायची. घरात पाऊल ठेवतो न ठेवतो तोच पाठीवर धम्म कलाडू व चापटपोळ्यांचा यथेच्छ वर्षाव व्हायचा. मग मी घरात एका कोपऱ्यात जाऊन रडत बसायचा ! तिथेच झोप लागायची आणि जागं यायची ती आईच्या प्रेमळ कुशीत.

(१) कारणे लिहा.  ०२
(i) लेखकाच्या वडिलांना त्यांच्या मुलांसाठी खेळणी विकत घेणे शक्य नव्ह ते कारण ...........................
(ii) लहानपणी लेखकाच्या पाठीवर घरातल्यांकडून धम्म कलाडू व चापटपोळ्यांचा यथेच्छ वर्षाव व्हायचा कारण ..................................

(२) आकृती पूर्ण करा. ०२

(३) खालील शब्दांसाठी  उताऱ्यात आलेले समान अर्थाचे शब्द शोधून लिहा. ०२
(i) दीन

(ii) निद्रा

(iii) श्रम

(iv) हस्त

(४) स्व मत- लेखकाच्या बालपणीच्या आठवणींवरून त्यांच्या तील तुम्हाला जाणवलेल्या गुणवैशिष्ट्यांविषयी मत लिहा. ०२

उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा:

(1) कोण, ते लिहा: (2)

1. निरंजनचा सर्व खर्च करणारे -
2. निरंजनला मावशीकडे सोडून पुन्हा न परतलेला -

(2) का ते लिहा: (2)

1. निरंजन वार लावून जेवायचा, कारण ______
2. निरंजन झटून अभ्यास करायचा, कारण ______

(3) तुम्हांला अभिप्रेत असलेली आदर्श विद्यार्थ्याची गुणवैशिष्ट्ये लिहा. (3)

उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा.

(1) खालील विधाने चूक की बरोबर ते लिहा. (2)

1. पहाटे चार वाजता शेवटची गाडी इथून जाते.
2. निरंजनने धावतच स्टेशनमास्तरांना गाठले.
3. स्टेशन इथून खूप दूर होतं.
4. पुलावरचे रूळ चांगल्या स्थितीत होते.

(2) आकृतिबंध पूर्ण करा. (2)

(3) स्वमत. (3)

तुम्हांला अभिप्रेत असलेली आदर्श विद्यार्थ्यांची गुणवैशिष्ट्ये लिहा.

खालील कवितेसंबंधी दिलेल्या मुद्दयांच्या आधारे कृती सोडवा.

खालील दिलेल्या मुद्द्यांच्या आधारे कृती सोडवा.

खालील दिलेल्या मुद्द्यांच्या आधारे कृती सोडवा.

नमुना कृती.

खालील निवेदन वाचा व त्याखालील कृती सोडवा.

खालील निवेदन वाचा व त्याखालील कृती सोडवा.

वरील उताऱ्याचा १/३ एवढा सारांश तुमच्या शब्दांत लिहा.