Question

पुढील विधान सकारण स्पष्ट करा.

लॉर्ड कर्झनने बंगालची फाळणी करायचे ठरवले.

Answer 1

१९ जुलै १९०५ रोजी भारताचे व्हाइसरॉय लॉर्ड कर्झन यांनी बंगालच्या फाळणीची घोषणा केली. १६ ऑक्टोबर १९०५ रोजी ही फाळणी झाली आणि त्यात मुस्लिम बहुल पूर्वेकडील भाग बहुल हिंदू बहुल पश्चिमेकडील भागांपासून वेगळे झाले.

फाळणीची कारणे अशी होती:

1. बंगाल भौगोलिकदृष्ट्या मोठा असल्याने आणि त्याची लोकसंख्या लक्षणीयरीत्या जास्त असल्याने प्रशासकीय कारणांमुळे फाळणीला चालना देण्यात आली.
2. औपचारिकपणे जाहीर झालेल्या फाळणीमागील कारण म्हणजे बंगाल प्रांत खूप मोठा होता. त्यामुळे एकाच राज्यपालाकडून त्याचे प्रशासन करणे कठीण होते आणि त्यामुळे प्रशासकीय कारणांसाठी त्याचे विभाजन केले जाणार होते.
3. बंगालचा पूर्वेकडील प्रदेश दुर्लक्षित आणि अप्रशासित होता. प्रांताचे विभाजन करून, पूर्वेकडे एक सुधारित प्रशासन स्थापन करता आले आणि नंतर लोकसंख्येला नवीन शाळा आणि रोजगाराच्या संधींचा फायदा होईल.
4. फाळणीमागील खरे कारण प्रशासकीय नसून राजकीय होते. पूर्व बंगालमध्ये मुस्लिमांचे आणि पश्चिम बंगालमध्ये हिंदूंचे वर्चस्व होते. फाळणी हा ब्रिटिशांच्या फोडा आणि राज्य करा धोरणाचा आणखी एक भाग होता.