Question

पुढील ओळींचे रसग्रहण करा. 

वस्तूंना जीव नसेल कदाचित, पण
जीव नसल्यासारखे वागवू नये त्यांना.

Answer 1

'वस्तू' या कवितेतून कवी द. भा. धामणस्कर यांनी निर्जीव वस्तूंचे आपल्या जीवनातील महत्त्व टिपले आहे. त्यांच्याशी असलेला स्नेह आपण प्रत्येकाने जपावा असा विचार त्यांनी व्यक्त केला आहे.

कवी म्हणतात, की वस्तू जरी निर्जीव दिसत असल्या तरी त्यांना जीव नसल्यासारखे वागवणे अयोग्य ठरेल. वस्तू या मानवाच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी तयार केल्या गेल्या आहेत. त्या आपली सेवा करतात, आपल्या कामी येतात. आपल्या जीवनाचा अविभाज्य भाग असलेल्या या वस्तूंशी प्रेमाने, आदराने वागले गेले, तर त्या सुखावतात. हे लक्षात घेऊन त्यांना जीव नसल्यासारखे वागवू नये असा आशय या काव्यपंक्तींतून कवी व्यक्त करत आहे.

कोणतीही वस्तू निर्जीव असली तरी ती मानवी भावभावनांशी जोडली गेल्यावर अनमोल ठरते. व्यक्ती व ती वस्तू यांच्यात एक नाते तयार होते. ही वस्तू माणसाला दीर्घकाळ साथ देते. तिलाही तिचे स्वतंत्र स्थान/अस्तित्व आहे, तिलाही भावभावना आहेत, असा संवेदनशील भाव कवी प्रस्तुत काव्यपंक्तींद्वारे व्यक्त करत आहे.

प्रस्तुत ओळींमध्ये चिंतनशीलता, भावनोत्कटता व प्रांजळपणा हे विशेष जाणवतात. ही कविता मुक्तछंदातील रचना असून तिचे स्वरूप निवेदनात्मक आहे. साध्या, सोप्या भाषेतून अनोखा आशय कवीने यात मांडला आहे.