मञ्जूषायाः उचितं पदं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत – (पुत्रः आगच्छति।) अमितः मातः! अतीव बुभुक्षा बाधते माम्। किं भोजन सज्जम्? अम्बा आम् पुत्र! ______ कुरु। अमितः किं ______? अम्बा तोरिका। अमितः अहो बहिर्गन्तव्यम्।विलम्बः भवति। बुभुक्षा नास्ति। अम्बा (हसन्ती) ‘तोरिका’ इति कथने ______ समाप्ता किम्? अमितः (हसन्) एवं नास्ति मातः! अम्बा तहिं ______ कुत्र खादिष्यसि? अमितः न जानामि। अम्बा तहिं आगच्छा। उष्णं शाकं ______ च खाद। अमितः अस्तु, शीघ्रं खादित्वा। गच्छामि। रोटिका, शाकं रोटिकां च, बुभुक्षा, पक्वम्, भोजनम्

(पुत्रः आगच्छति।) अमितः मातः! अतीव बुभुक्षा बाधते माम्। किं भोजन सज्जम्? अम्बा आम् पुत्र! भोजनम् कुरु। अमितः किं पक्वम्? अम्बा तोरिका। अमितः अहो बहिर्गन्तव्यम्।विलम्बः भवति। बुभुक्षा नास्ति। अम्बा (हसन्ती) ‘तोरिका’ इति कथने बुभुक्षा समाप्ता किम्? अमितः (हसन्) एवं नास्ति मातः! अम्बा तहिं रोटिका कुत्र खादिष्यसि? अमितः न जानामि। अम्बा तहिं आगच्छा। उष्णं शाकं रोटिकां च खाद। अमितः अस्तु, शीघ्रं खादित्वा। गच्छामि।

मञ्जूषायाः उचितं पदं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत –(पुत्रः आगच्छति।)अमितः मातः! अतीव बुभुक्षा बाधते माम्। किं भोजन सज्जम्?अम्बाआम् पुत्र! ______ कुरु।

प्रश्न

मञ्जूषायाः उचितं पदं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत –

(पुत्रः आगच्छति।)
अमितः	मातः! अतीव बुभुक्षा बाधते माम्। किं भोजन सज्जम्?
अम्बा	आम् पुत्र! ______ कुरु।
अमितः	किं ______?
अम्बा	तोरिका।
अमितः	अहो बहिर्गन्तव्यम्। विलम्बः भवति। बुभुक्षा नास्ति।
अम्बा	(हसन्ती) ‘तोरिका’ इति कथने ______ समाप्ता किम्?
अमितः	(हसन्) एवं नास्ति मातः!
अम्बा	तहिं ______ कुत्र खादिष्यसि?
अमितः	न जानामि।
अम्बा	तहिं आगच्छा। उष्णं शाकं ______ च खाद।
अमितः	अस्तु, शीघ्रं खादित्वा। गच्छामि।

रोटिका, शाकं रोटिकां च, बुभुक्षा, पक्वम्, भोजनम्

रिक्त स्थान भरें

उत्तर

(पुत्रः आगच्छति।)
अमितः	मातः! अतीव बुभुक्षा बाधते माम्। किं भोजन सज्जम्?
अम्बा	आम् पुत्र! भोजनम् कुरु।
अमितः	किं पक्वम्?
अम्बा	तोरिका।
अमितः	अहो बहिर्गन्तव्यम्। विलम्बः भवति। बुभुक्षा नास्ति।
अम्बा	(हसन्ती) ‘तोरिका’ इति कथने बुभुक्षा समाप्ता किम्?
अमितः	(हसन्) एवं नास्ति मातः!
अम्बा	तहिं रोटिका कुत्र खादिष्यसि?
अमितः	न जानामि।
अम्बा	तहिं आगच्छा। उष्णं शाकं रोटिकां च खाद।
अमितः	अस्तु, शीघ्रं खादित्वा। गच्छामि।

shaalaa.com

कारकोपपदविभक्ति:

क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?

Q 1 Q 4 Q 2

अध्याय 6: कारकोपपदविभक्तिः - अभ्यासः 2 [पृष्ठ ६३]

APPEARS IN

एनसीईआरटी Sanskrit Abhyaswaan Bhav [English] Class 9

अध्याय 6 कारकोपपदविभक्तिः
अभ्यासः 2 | Q 1 | पृष्ठ ६३

संबंधित प्रश्न

अधोलिखितम् अनुच्छेद पठित्वा कर्तृपवानि चित्वा लिखत –

वृक्षे अनेके खगाः वसन्ति। ते परस्परं प्रेम्णा व्यवहरन्ति। एकदा एकः वानरः तत्र आगच्छत्। सः शाखासु कूर्दति। खगाः दुःखिताः भवन्ति। ते न जानन्ति कथं अस्य प्रतिकारः कर्तव्यः। पुनः ते अचिन्तयन्-वयं मिलित्वा अस्य उपरि प्रहार कुर्मः।तदा वानरः आगच्छत्। ते तस्य उपरि प्रहारम् अकुर्वन्। वानरः आहतः अभवत्। ततः परं सः कदापि तत्र न आगच्छत्।

______ ______ ______

उदाहरणानुसारं सार्थक पदं लिखत –

वा

रः

न

उदाहरणानुसारं सार्थक पदं लिखत –

शा

खा

सु

उदाहरणानुसारं शब्दरचनां कुरुत –

यथा-वानराः

उचितविभक्तिं प्रयुज्य रिक्तस्थानानि पूरयत –

परस्परं ______ च कुर्वन्ति। (वार्तालाप)

उचितविभक्तिं प्रयुज्य रिक्तस्थानानि पूरयत –

______ च पश्यन्ति। (वृक्ष, पुष्प, बहुव.)

उचितपदेन रिक्तस्थानानि पूरयत –

गृहे आनन्दमयं वातावरण ______ भवति।

उचितपदेन रिक्तस्थानानि पूरयत –

रङ्गशालायः शोभा ______ भवति।

कोष्ठकप्रदत्तपदैः सह उचितविभक्तिं प्रयुज्य रिक्तस्थानानि पूरयत –

______ ते चिरकालात् पंक्तौ तिष्ठन्ति। (आहार)

कोष्ठकप्रदत्तपदैः सह उचितविभक्तिं प्रयुज्य रिक्तस्थानानि पूरयत –

ते रात्रौ बहिः ______ गच्छन्ति। (भोजन)

कोष्ठकप्रदत्तपदैः सह उचितविभक्तिं प्रयुज्य रिक्तस्थानानि पूरयत –

स्व ______ किं किं कुरुते मानवः।(प्रसन्नता)

अधोलिखितशब्दान् उदाहरणानुसारं लिखत –

पत्त्रं
पत्राय	पत्रेभ्याम्	पत्रेभ्यः

पुष्पम्
______	______	______

पंचमीविभक्तियुक्तपदं उदाहरणानुसारं चिह्नितं कुरुत –

यथा- काष्ठात् अग्निः जायते मध्यमानात्।
धैयात् कदाचित् स्थितिम् आप्नुयात् सः।

उदाहरणानुसारं लिखत –

शब्दः	विभक्तिः	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
यथा- मित्रम्	पञ्चमी	मित्रम्	मित्राभ्याम्	मित्रेभ्यः
गात्रम्	______	______	______	______