Question

कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा.

(1) कवितेच्या आधारे खालील विधाने योग्य की अयोग्य ते लिहा. (2)

1. सकारात्मक राहा.
2. उतावळे व्हा.
3. खूप हुरळून जा.
4. संवेदनशीलता जपा.

खोद आणखी थोडेसे खाली असतेच पाणी धीर सोडू नको, सारी खोटी नसतात नाणी. घट्ट मिटू नये ओठ गाणे असते गं मनी आर्त जन्मांचे असते रित्या गळणाऱ्या पानी. मूठ मिटून कशाला म्हणायचे भरलेली उघडून ओंजळीत घ्यावी मनातली तळी. झरा लागेलच तिथे खोद आणखी जरासे उमेदीने जगण्याला बळ लागते थोडेसे!

(2) कवितेतील खालील संकल्पना आणि त्यांचे अर्थ यांच्या जोड्या लावा. (2)

कवितेतील संकल्पना	संकल्पनेचा अर्थ
(1) मूठ मिटून कशाला म्हणायचे भरलेली	(i) मनातील सामर्थ्य व्यापक बनवावे.
(2) उघडून ओंजळीत घ्यावी मनातली तळी	(ii) सगळे लोक फसवे नसतात.
	(iii) भ्रामक खोट्या समजुती बाळगू नयेत.

(3) खालील पद्यपंक्तींचा सरळ अर्थ तुमच्या शब्दांत लिहा. (2)

खोद आणखी थोडेसे
खाली असतेच पाणी
धीर सोडू नको, सारी
खोटी नसतात नाणी.

(4) काव्यसौंदर्य (2)

‘झरा लागेलच तिथे, खोद आणखी जरासे’, या ओळीतील विचारसौंदर्य स्पष्ट करा.

Answer 1

(1)

1. हे विधान योग्य आहे.
2. हे विधान अयोग्य आहे.
3. हे विधान अयोग्य आहे.
4. हे विधान योग्य आहे.

(2)

कवितेतील संकल्पना	संकल्पनेचा अर्थ
(1) मूठ मिटून कशाला म्हणायचे भरलेली	(iii) भ्रामक खोट्या समजुती बाळगू नयेत.
(2) उघडून ओंजळीत घ्यावी मनातली तळी	(i) मनातील सामर्थ्य व्यापक बनवावे.

(3) निराश होऊ नकोस. जमीन खणत राहा. आणखी थोडेसे खोड. जमिनीखाली नक्कीच तुला पाणी मिळेल. जिद्दीने प्रयत्न कर. जीवन जगताना हिंमत सोडू नको. सर्व माणसे स्वार्थी नसतात. काही प्रामाणिक माणसेही जगात असतात, हा विश्वास मनात असू दे.

(4) कोणतेही कार्य करताना धीर सोडू नये. खोल खोल मातीखाली निर्मळ झरा असतो. तो प्राप्त करण्यासाठी सतत प्रयत्न करून आणखी थोडेसे खोदावे लागते. हतबल न होता, हिंमत न हारता प्रयत्नरत असावे. दु:खाच्या मातीच्या जाड थराखाली सुखाचा, आनंदाचा अक्षय झरा असतोच. म्हणून निराश न होता ओठ घट्ट मिटून खोदण्याचे म्हणजेच सुख धुंडाळण्याचे कार्य मध्येच थांबवू नये.