Question

खालील विषयावर सुमारे २०० ते २५० शब्दांत निबंध लिहा:

समुद्र आटला तर .......

Answer 1

समुद्र आटला तर .......

समुद्र हा पृथ्वीवरील जीवनाचा मूलाधार आहे. पृथ्वीच्या पृष्ठभागाचा सुमारे तीन चतुर्थांश भाग समुद्राने व्यापलेला आहे. तो केवळ पाण्याचा साठा नसून हवामानाचे संतुलन राखणारा, असंख्य जीवसृष्टीचा आश्रयदाता आणि मानवाच्या अर्थकारणाचा आधारस्तंभ आहे. पण जर कल्पना केली की समुद्र आटला तर काय होईल? ही कल्पनाच भयावह आहे.

समुद्र आटला तर सर्वप्रथम पर्यावरणाचा समतोल बिघडेल. समुद्रातील पाणी बाष्पीभवन होऊन पाऊस पडतो. जर समुद्रच नसेल, तर पर्जन्यचक्र कोलमडेल. पाऊस कमी होईल किंवा पूर्णपणे थांबेल. नद्या, तलाव, विहिरी कोरड्या पडतील. शेती उद्ध्वस्त होईल आणि अन्नधान्याची टंचाई निर्माण होईल. परिणामी दुष्काळ, उपासमार आणि स्थलांतर यांसारख्या समस्या तीव्र होतील.

समुद्रात असंख्य जलचर प्राणी आणि वनस्पती राहतात. मासे, प्रवाळ, शिंपले, समुद्री शेवाळ इत्यादींचे अस्तित्वच संपुष्टात येईल. जैवविविधतेला मोठा धक्का बसेल. अन्नसाखळी विस्कळीत होईल. मत्स्यव्यवसायावर अवलंबून असलेल्या लाखो लोकांचे जीवन संकटात येईल. अनेक उद्योगधंदे बंद पडतील आणि बेरोजगारी वाढेल.

समुद्र हवामान नियंत्रित ठेवण्याचे महत्त्वाचे कार्य करतो. तो उष्णता शोषून घेतो आणि पृथ्वीचे तापमान संतुलित ठेवतो. समुद्र आटल्यास पृथ्वीचे तापमान अत्यंत वाढेल. उष्णतेच्या लाटा, वादळे आणि नैसर्गिक आपत्तींचे प्रमाण वाढेल. जीवन असह्य बनेल.

समुद्रमार्गे होणारा व्यापार पूर्णपणे ठप्प होईल. आंतरराष्ट्रीय संबंधांवर परिणाम होईल. अनेक देशांची अर्थव्यवस्था कोलमडेल. पर्यटन उद्योगही संपुष्टात येईल. समुद्रकिनाऱ्यांची शोभा आणि सांस्कृतिक वारसा नाहीसा होईल.

म्हणूनच समुद्राचे महत्त्व अनन्यसाधारण आहे. “समुद्र आटला तर” ही केवळ कल्पना असली तरी ती आपल्याला पर्यावरण संरक्षणाची जाणीव करून देते. पाणी संवर्धन, प्रदूषण नियंत्रण आणि नैसर्गिक साधनसंपत्तीचे जतन करणे ही आपली जबाबदारी आहे. समुद्र वाचवला तरच जीवन वाचेल.