Question

फरक लिहा.

केंद्रित वस्ती आणि विखुरलेली वस्ती.

केंद्रित व विखुरलेल्या वस्त्यांमधील फरक लिहा.

Answer 1

केंद्रित वस्त्या आणि विखुरलेल्या वस्त्यांमधील फरक खालीलप्रमाणे आहेत:

1. केंद्रित वस्त्यांमध्ये, घरे एकमेकांच्या जवळ असतात. दुसरीकडे, विखुरलेल्या वस्त्यांमध्ये, घरे एकमेकांपासून दूर असतात.
2. केंद्रित वस्त्यांमध्ये सामाजिक सेवा उपलब्ध असतात. दुसरीकडे, विखुरलेल्या वस्त्यांमध्ये सामाजिक सेवा फारशा उपलब्ध नसतात.
3. केंद्रित वस्त्यांमध्ये लोकसंख्येचा आकार तुलनेने मोठा असतो. दुसरीकडे, विखुरलेल्या वस्त्यांमध्ये लोकसंख्येचा आकार तुलनेने मर्यादित असतो.

Answer 2

	केंद्रित वस्ती	विखुरलेली वस्ती
(१)	वसाहत स्थानावर परिणाम करणारे घटक जेव्हा प्रतिकूल असतात, तेव्हा इतर कारणांमुळे माणसाचा जास्तीत जास्त एकत्रकेंद्रित, जवळजवळ राहण्याचा कल असतो. संरक्षण, सुरक्षित स्थान हे केंद्रित व त्यांचे प्रमुख कारण असते. त्यामुळे अशा ठिकाणी वस्त्यांचे केंद्रीकरण झालेले दिसते.	वसाहत स्थानावर परिणाम करणारे घटक बहुतांशी प्रमाणात अनुकूल असतात, तेव्हा त्यांना स्थान निवडण्यासाठी जास्त स्वातंत्र्य प्राप्त होते. त्यामुळे अशा प्रदेशात वस्त्या एकमेकांपासून दूर दूर विखुरलेल्या स्वरूपात आढळतात.
(२)	पर्वत पायथा, पर्वत माथा, वनांचा प्रदेश, वाळवंटातील पाण्याची जागा, मरूदयान, तलाव, विहिरी त्यांच्या सभोवती केंद्रित वस्ती आढळतात.	नद्यांची सुपीक मैदाने, सागर किनारे, जलसिंचनाच्या सोयी असणारे प्रदेश अशा प्रदेशात विखुरलेल्या अवस्थेत वस्त्या आढळतात.