हिंदी

अधोलिखितानां शब्दस्य पुरतः उचितं विलोमशब्दं कोष्ठकात् चित्वा लिखत - (सुधीः, निधिः, मन्दधीः) शब्दाः विलोमशब्दः विमूढधीः ......

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

अधोलिखितानां शब्दस्य पुरतः उचितं विलोमशब्दं कोष्ठकात् चित्वा लिखत -

(सुधीः, निधिः, मन्दधीः)

शब्दाः विलोमशब्दः
विमूढधीः ......
एक शब्द/वाक्यांश उत्तर
Advertisements

उत्तर

शब्दाः विलोमशब्दः
विमूढधीः सुधीः
shaalaa.com
सूक्तय:
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 9: सूक्तयः - अभ्यासः [पृष्ठ ७१]

APPEARS IN

एनसीईआरटी Sanskrit Shemushi Class 10
अध्याय 9 सूक्तयः
अभ्यासः | Q 6. (अ) (ख) | पृष्ठ ७१

संबंधित प्रश्न

एकपदेन उत्तरं लिखत -

अस्मिन् लोके के एव चक्षुष्मन्तः प्रकीर्तिताः?


स्थूलपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -

संसारे विद्वांसः ज्ञानचक्षुर्भिः नेत्रवन्तः कथ्यन्ते।


स्थूलपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -

धैर्यवान् लोके परिभवं न प्राप्नोति।


पाठात् चित्वा अधोलिखितानां श्लोकानाम् अन्वयम् उचितपदक्रमेण पूरयत-

पिता ______ बाल्ये महत् विद्याधनं यच्छति, अस्य पिता किं तपः तेपे इत्युक्तिः ______।


पाठात् चित्वा अधोलिखितानां श्लोकानाम् अन्वयम् उचितपदक्रमेण पूरयत -

येन ______ यत् प्रोक्तं तस्य तत्त्वार्थनिर्णयः येन कर्तु ______ भवेत्, सः ______ इति ______।


अधोलिखितं प्रश्नस्य उत्तरम् लिखत -

मूढः पुरुषः कां वाणीं वदति?


अधोलिखितं प्रश्नस्य उत्तरम् लिखत -

मन्दमतिः कीदृशं फल खादति?


मञ्जूषायाः तद्भावात्मकसूक्ती: विचित्य अधोलिखितकथन समक्षं लिखत -

विद्याधनं महत्

आचारेण तु संयुक्तः सम्पूर्णफलभाग्भवेत्‌।

मनसि एकं वचसि एकं कर्मणि एकं महात्मनाम। 

विद्याधनं सर्वधनप्रधानम्‌।

सं वो मनांसि जानताम।

विद्याधनं धनं श्रेष्ठं तन्मूलमितरद्धनम्‌।

आचारप्रभवो धर्मः सन्तश्चाचारलक्षणाः।


मञ्जूषायाः तद्भावात्मकसूक्ती: विचित्य अधोलिखितकथन समक्षं लिखत -

आचारः प्रथमो धर्मः

आचारेण तु संयुक्तः सम्पूर्णफलभाग्भवेत्‌।

मनसि एकं वचसि एकं कर्मणि एकं महात्मनाम। 

विद्याधनं सर्वधनप्रधानम्‌।

सं वो मनांसि जानताम।

विद्याधनं धनं श्रेष्ठं तन्मूलमितरद्धनम्‌।

आचारप्रभवो धर्मः सन्तश्चाचारलक्षणाः।


मञ्जूषायाः तद्भावात्मकसूक्ती: विचित्य अधोलिखितकथन समक्षं लिखत -

चित्ते वाचि च अवक्रता एव समत्वम्

आचारेण तु संयुक्तः सम्पूर्णफलभाग्भवेत्‌।

मनसि एकं वचसि एकं कर्मणि एकं महात्मनाम। 

विद्याधनं सर्वधनप्रधानम्‌।

सं वो मनांसि जानताम।

विद्याधनं धनं श्रेष्ठं तन्मूलमितरद्धनम्‌।

आचारप्रभवो धर्मः सन्तश्चाचारलक्षणाः।


अधोलिखितानां शब्दस्य पुरतः उचितं विलोमशब्दं कोष्ठकात् चित्वा लिखत -

(परिपक्वः, अपक्वः, क्वथितः)

शब्दाः विलोमशब्दः
पक्वः ......

अधोलिखितानां शब्दस्य पुरतः उचितं विलोमशब्दं कोष्ठकात् चित्वा लिखत -

(उद्विग्नता, विलासिता, उद्योगः)

शब्दाः विलोमशब्दः
आलस्यम्‌ ......

अधोलिखितानां शब्दस्य पुरतः उचितं विलोमशब्दं कोष्ठकात् चित्वा लिखत -

(पौरुषी, कोमला, कटोरा)

शब्दाः विलोमशब्दः
परुषा ......

अधस्तात्‌ समासविग्रहः दीयते तस्य समस्तपदम् पाठाधारेण दीयताम् -

विग्रहः समस्तपदम् समासनाम
तत्त्वार्थस्य निर्णयः ....... षष्ठी तत्पुरुषः

अधस्तात्‌ समासविग्रहः दीयते तस्य समस्तपदम् पाठाधारेण दीयताम् -

विग्रहः समस्तपदम् समासनाम
वाचि पटुः ....... सप्तमी तत्पुरुषः

अधस्तात्‌ समासविग्रहः दीयते तस्य समस्तपदम् पाठाधारेण दीयताम् -

विग्रहः समस्तपदम् समासनाम
धर्म प्रददाति इति (ताम) ..... उपपदतत्पुरुषः

अधोलिखित शब्दस्य त्रयः समानार्थकाः शब्दाः मञ्जूषायाः चित्वा लिख्यन्ताम् -

चित्तम् - ______, ______, ______

शब्द-मज्जूषा

लोचनम्‌, नेत्रम्‌, भूरि, शुभम्‌, परिषद्‌, मानसम्‌, मनः, सभा, नयनम्‌, आननम्‌, चेतः, विपुलम्‌, संसद्‌, बहु, वक्त्रम्‌, वदनम्‌, शिवम्‌, कल्याणम्‌

अधोलिखित शब्दस्य त्रयः समानार्थकाः शब्दाः मञ्जूषायाः चित्वा लिख्यन्ताम् -

सभा - ______, ______, ______

शब्द-मज्जूषा

लोचनम्‌, नेत्रम्‌, भूरि, शुभम्‌, परिषद्‌, मानसम्‌, मनः, सभा, नयनम्‌, आननम्‌, चेतः, विपुलम्‌, संसद्‌, बहु, वक्त्रम्‌, वदनम्‌, शिवम्‌, कल्याणम्‌

अधोलिखितं पद्यांशं पठित्वा प्रद्तप्रश्नान्‌ संस्कृतेन उत्तरत।

पिता यच्छति पुत्राय बाल्ये विद्याधनं महत्‌।
पिताऽस्य किं तपस्तेपे इत्युक्तिस्तत्कृतज्ञता।।

(i) एकपदेन उत्तरत। (केवलं प्रश्नद्वयम्)        1

(क) पिता कदा विद्याधनं यच्छति?

(ख) पिता कस्मै विद्याधनं यच्छति?

(ग) क: तपः तेपे?

(ii) पूर्णवाक्येन उत्तरत। (केवलं प्रश्नद्वयम्)      2

(क) का उक्ति: कृतज्ञता?

(ख) पिता पुत्राय कीदृशं विद्याधनं यच्छति?

(ग) पिता पुत्राय बाल्ये कीदृशं धनं यच्छति?

(iii) निर्देशानुसारम्‌ उत्तरत। (केवलं प्रश्नद्वयम्)     2

(क) 'सुताय' इति पदस्य पर्यायपदं किम्‌?

(ख) 'महत्‌' इति पदस्य विशेष्यपदं किम्‌?

(ग) 'यच्छति' इति पदस्य कर्तृपदं किम्‌?


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×