हिंदी

आठ प्रेक्षणों का माध्य तथा प्रसरण क्रमश: 9 और 9.25 हैं। यदि इनमें से छः प्रेक्षण 6, 7, 10, 12, 12, और 13 हैं, तो शेष दो प्रेक्षण ज्ञात कीजिए।

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

आठ प्रेक्षणों का माध्य तथा प्रसरण क्रमश: 9 और 9.25 हैं। यदि इनमें से छः प्रेक्षण 6, 7, 10, 12, 12, और 13 हैं, तो शेष दो प्रेक्षण ज्ञात कीजिए।

योग
Advertisements

उत्तर

मान लीजिए वे दो संख्याएँ x और y हैं।

∴ `overline x = 9 = (6 + 7 + 10 + 12 + 12 + 13 + x + y)/8`

या 72 = 60 + x + y

∴ x + y = 12         ....(i)

प्रसरण σ2 = `1/n^2 [nsumx_i^2 - (sumx_i)^2]`

∴ `sumx _i = 9`

∴ `9.25 = 1/64 [8 xx sumx_i^2 - (sumx_i)^2]`

∴ `sumx_i = 72`

`8 xx sumx_i = 9.25 xx 64 + 72 xx 72`

= 592 + 5184

= 5776

∴ `sumx_i^2 = 5776/8`

= 722

या `sumx_i^2 = 722`

= 62 + 72 + 102 + 122 + 122 + 132 + x2 + y2

722 = 36 + 49 + 100 + 144 + 144 + 169 + x2 + y2

= 642 + x2 + y2

x2 + y2

= 722 – 642

= 80

∴ x2 + y2 = 80          ....(ii)

समीकरण (i) और (ii) से

या x2 + (12 – x)2 = 80

या 2x2 – 24x + 144 = 80

या x2 – 12x + 32 = 0

(x – 4)(x – 8) = 0

∴ x = 4 या 8

∴ y = 8 या 4

अतः वे दो संख्याएँ 4 और 8 हैं।

shaalaa.com
प्रसरण और मानक विचलन - मानक विचलन
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 13: सांख्यिकी - प्रश्नावली [पृष्ठ २९७]

APPEARS IN

एनसीईआरटी Ganit [Hindi] Class 11
अध्याय 13 सांख्यिकी
प्रश्नावली | Q 1. | पृष्ठ २९७
Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×