Advertisements
Chapters
२: सुखस्य मूलं धर्मः धर्मस्य मूलम् अर्थः
३: आत्मवत्सर्वभूतेषु यः पश्यति सः पण्डितः
४: न खलु वयस्तेजसो हेतुः
▶ ५: एषा सा कृतकबुद्धिः मानवबुद्धेः सहकरी
६: मनःपूतं समाचरेत्
७: उपायं चिन्तयेत् प्राज्ञस्तथापायं च चिन्तयेत
८: अन्नाद् आनन्दं प्रति
Chapter ९: कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः
Chapter १०: णमो अरिहन्ताणम
Chapter ११: वर्णोच्चारण-शिक्षा २
Advertisements
Solutions for Chapter ५: एषा सा कृतकबुद्धिः मानवबुद्धेः सहकरी
Below listed, you can find solutions for Chapter ५ of CBSE NCERT for संस्कृत शारदा इयत्ता ९.
NCERT solutions for संस्कृत शारदा इयत्ता ९ ५ एषा सा कृतकबुद्धिः मानवबुद्धेः सहकरी अभ्यासाद् जायते सिन्द्धि: [Pages 61 - 65]
पाठस्य आधारेण अधोलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत-
कृतकबुद्धिः का अस्ति?
अध्यापकः कृतकबुद्धेः कानि उदाहरणानि उक्तवान्?
यन्त्राणि कथं शिक्ष्यन्ते?
‘डेटासेट्’ केषां पाठशाला अस्ति?
कृतकबुद्धि: कुत्र प्रयुज्यते?
शिक्षायां कृतकबुद्धेः उपयोगः कथं भवति?
यदि अशुद्धदत्तांशः दीयते तर्हि का समस्या भवति?
कृतकबुद्धेः दुरुपयोगेन कीदृशं भयम् अस्ति?
‘कृतकबुद्धिः मित्रं भवेत्, न भवेत् स्वामी’ इति वाक्यस्य क: अर्थः?
मेलनं कुरुत-तन्त्रांशानां कार्याणि विचिन्त्य यथोचितं विकल्पं चिनुत -
| स्तम्भः अ | स्तम्भः ब |
| (क) चैट-जीपीटी (Chat-GPT) | १. नैतिकतायाः शिक्षां करोति |
| (ख) डीप्-फेक् (Deepfake) | २. ए.आई. आधारित – शिक्षाप्रणाली |
| (ग) शिक्षक: | ३. पथनिर्देशनं करोति |
| (घ) एलेक्सा (Alexa) | ४. संवादयन्त्रम् |
| (ङ) डेटासेट् (Dataset) | ५. पक्षपातयुक्तं प्रशिक्षणफलम् |
| (च) दीक्षा (DIKSHA) | ६. गीतं गायति, दीपं प्रकाशितं करोति च |
| (छ) अपूर्वानुमेय – नियन्त्रणम् (Predictive Policing) | ७. मिथ्याचित्रस्य निर्माणम् |
| (ज) गूगल मानचित्रं (Google Maps) | ८. चित्रोत्पादनाय ए.आई. अनुप्रयोग: |
| (झ) पूर्वग्रह: | ९. यन्त्रपाठशालाया: नाम |
| (ञ) दॅल्ल्-ई (DALL-E) | १०. अपराधशमनाय प्रयोगः |
अध: प्रदत्तमज्जूषात: शब्दान् चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
| कृतकबुद्धिः, डेटासेट्, शिक्षक:, डीप्-फेक्, सम्वादयन्त्रम्, कृषिक्षेत्रे, प्रशिक्षणम्, पूर्वाग्रहः, नैतिकता |
यन्त्राणां शिक्षणाय ______ नामक: दत्तांशसमूह: उपयुज्यते।
अध: प्रदत्तमज्जूषात: शब्दान् चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
| कृतकबुद्धिः, डेटासेट्, शिक्षक:, डीप्-फेक्, सम्वादयन्त्रम्, कृषिक्षेत्रे, प्रशिक्षणम्, पूर्वाग्रहः, नैतिकता |
चैट-जीपीटी, एलेक्सा, सिरि इत्यादीनि ______ इत्यस्य उदाहरणानि सन्ति।
अध: प्रदत्तमज्जूषात: शब्दान् चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
| कृतकबुद्धिः, डेटासेट्, शिक्षक:, डीप्-फेक्, सम्वादयन्त्रम्, कृषिक्षेत्रे, प्रशिक्षणम्, पूर्वाग्रहः, नैतिकता |
यः मनुष्यवत् प्रश्नोत्तरं करोति, सः ______ इति उच्यते।
अध: प्रदत्तमज्जूषात: शब्दान् चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
| कृतकबुद्धिः, डेटासेट्, शिक्षक:, डीप्-फेक्, सम्वादयन्त्रम्, कृषिक्षेत्रे, प्रशिक्षणम्, पूर्वाग्रहः, नैतिकता |
यदा पक्षपातयुक्तः दत्तांशः प्रयुज्यते तर्हि कृतकबुद्धिः अपि ______ करोति।
अध: प्रदत्तमज्जूषात: शब्दान् चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
| कृतकबुद्धिः, डेटासेट्, शिक्षक:, डीप्-फेक्, सम्वादयन्त्रम्, कृषिक्षेत्रे, प्रशिक्षणम्, पूर्वाग्रहः, नैतिकता |
______ सदैव करुणां, विवेकं च शिक्षयन्ति, कृतकबुद्धिः तु तस्य सहायिका अस्ति।
अध: प्रदत्तमज्जूषात: शब्दान् चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
| कृतकबुद्धिः, डेटासेट्, शिक्षक:, डीप्-फेक्, सम्वादयन्त्रम्, कृषिक्षेत्रे, प्रशिक्षणम्, पूर्वाग्रहः, नैतिकता |
कृतकबुद्धिः यन्त्राणि अभ्यासेन ______ प्राप्नुवन्ति।
अध: प्रदत्तमज्जूषात: शब्दान् चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
| कृतकबुद्धिः, डेटासेट्, शिक्षक:, डीप्-फेक्, सम्वादयन्त्रम्, कृषिक्षेत्रे, प्रशिक्षणम्, पूर्वाग्रहः, नैतिकता |
मिथ्याचित्रं, मिथ्यावाणी च यदि कृतकबुद्ध्या निर्मीयते तर्हि सः दोषः ______ इति कथ्यते।
अध: प्रदत्तमज्जूषात: शब्दान् चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
| कृतकबुद्धिः, डेटासेट्, शिक्षक:, डीप्-फेक्, सम्वादयन्त्रम्, कृषिक्षेत्रे, प्रशिक्षणम्, पूर्वाग्रहः, नैतिकता |
ड्रोनस्य माध्यमेन बीज-वपनं, भूमिक्षमतापरीक्षणं च ______ भवति।
अध: प्रदत्तमज्जूषात: शब्दान् चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत -
| कृतकबुद्धिः, डेटासेट्, शिक्षक:, डीप्-फेक्, सम्वादयन्त्रम्, कृषिक्षेत्रे, प्रशिक्षणम्, पूर्वाग्रहः, नैतिकता |
यदा कृतकबुद्धिः विवेकहीनतया उपयुज्यते तर्हि ______ हानिं प्राप्नोति।
पाठे आगतानां शब्दानाम् आधारेण शब्दजालं प्रदत्तम् अस्ति। अत्र वामतः दक्षिणं (यथा－कृतकबुद्धिः) उपरितः अधः (यथा－डेटासेट्) च उदाहरणानुसारं नूतन-पदानां रेखाड्कनं कुरुत इति।
वर्गचित्रजालम्
अधोलिखितानि वाक्यानि पठित्वा शुद्धम् ( ✓ ) अशुद्धं (x) वा चिनुत -
| (क) आर्य: यशिका च विद्यालये कृतकबुद्धेः उपयोगं कुरुत। | ( ) |
| (ख) कृतकबुद्धि: केवलं विनोदानुकूलम् उपकरणम् अस्ति। | ( ) |
| (ग) अथर्वः अपि शिक्षायां कृतकबुद्धेः प्रयोगं करोति। | ( ) |
| (घ) अक्षतः चैट्बोट् इत्यस्य साहाय्येन उपन्यासलेखनं करोति। | ( ) |
| (ङ) ए.आइ. डीप्-फेक् इत्यपि कश्चन दुरुपयोगः अस्ति। | ( ) |
| (च) आर्यः चित्रनिर्माणाय कृतकबुद्धे : साहाय्यं प्राप्नोति। | ( ) |
| (छ) शिक्षक: गम्भीरतया चैट्बोट् वाक्यानां मूल्याङ्कनं करोति। | ( ) |
एतत् चित्रम् आधारीकृत्य संस्कृतभाषायां पज्च वाक्यानि रचयत -
अधोलिखित-वाक्यं कर्तृपदं-क्रियापदं च चिनुत -
| कर्तृपदम् | क्रियापदम् | |
| आर्य: संगणकस्य उपयोगं कुर्वन् आसीत्। | ...... | ...... |
अधोलिखित-वाक्यं कर्तृपदं-क्रियापदं च चिनुत -
| कर्तृपदम् | क्रियापदम् | |
| यशिका कृतकबुद्धेः उपयुक्तानाम् उपयोगान् वर्णयति। | ...... | ...... |
अधोलिखित-वाक्यं कर्तृपदं-क्रियापदं च चिनुत -
| कर्तृपदम् | क्रियापदम् | |
| शिक्षक: बालेभ्यः सतर्कताया: आवश्यकतां सूचयति। | ...... | ...... |
अधोलिखित-वाक्यं कर्तृपदं-क्रियापदं च चिनुत -
| कर्तृपदम् | क्रियापदम् | |
| अथर्वः अपि कस्यचित् रोबोटिक्-यन्त्रस्य ज्ञानं दत्तवान्। | ...... | ...... |
अधोलिखित-वाक्यं कर्तृपदं-क्रियापदं च चिनुत -
| कर्तृपदम् | क्रियापदम् | |
| वेदः अपि कृतकबुद्धेः दोषान् विवेचयति। | ...... | ...... |
अधोलिखितेषु वाक्यं विशेषणं विशेष्यं च चिनुत -
| विशेषणम् | विशेष्यम् | |
| अद्यतनं संगणकयन्त्रम् अतिसक्रियम् अस्ति। | ...... | ...... |
अधोलिखितेषु वाक्यं विशेषणं विशेष्यं च चिनुत -
| विशेषणम् | विशेष्यम् | |
| वेदस्य गवेषणं गम्भीरम् आसीत्। | ...... | ...... |
अधोलिखितेषु वाक्यं विशेषणं विशेष्यं च चिनुत -
| विशेषणम् | विशेष्यम् | |
| यशिकाया: प्रस्तुति: सुबोधा आसीत्। | ...... | ...... |
अधोलिखितेषु वाक्यं विशेषणं विशेष्यं च चिनुत -
| विशेषणम् | विशेष्यम् | |
| शिक्षकस्य सन्देशः सुस्पष्ट आसीत्। | ...... | ...... |
अधोलिखितेषु वाक्यं विशेषणं विशेष्यं च चिनुत -
| विशेषणम् | विशेष्यम् | |
| आर्यस्य दृष्टिकोणः आधुनिक: आसीत्। | ...... | ...... |
Solutions for ५: एषा सा कृतकबुद्धिः मानवबुद्धेः सहकरी
NCERT solutions for संस्कृत शारदा इयत्ता ९ chapter ५ - एषा सा कृतकबुद्धिः मानवबुद्धेः सहकरी
Shaalaa.com has the CBSE Mathematics संस्कृत शारदा इयत्ता ९ CBSE solutions in a manner that help students grasp basic concepts better and faster. The detailed, step-by-step solutions will help you understand the concepts better and clarify any confusion. NCERT solutions for Mathematics संस्कृत शारदा इयत्ता ९ CBSE ५ (एषा सा कृतकबुद्धिः मानवबुद्धेः सहकरी) include all questions with answers and detailed explanations. This will clear students' doubts about questions and improve their application skills while preparing for board exams.
Further, we at Shaalaa.com provide such solutions so students can prepare for written exams. NCERT textbook solutions can be a core help for self-study and provide excellent self-help guidance for students.
Concepts covered in संस्कृत शारदा इयत्ता ९ chapter ५ एषा सा कृतकबुद्धिः मानवबुद्धेः सहकरी are .
Using NCERT संस्कृत शारदा इयत्ता ९ solutions एषा सा कृतकबुद्धिः मानवबुद्धेः सहकरी exercise by students is an easy way to prepare for the exams, as they involve solutions arranged chapter-wise and also page-wise. The questions involved in NCERT Solutions are essential questions that can be asked in the final exam. Maximum CBSE संस्कृत शारदा इयत्ता ९ students prefer NCERT Textbook Solutions to score more in exams.
Get the free view of Chapter ५, एषा सा कृतकबुद्धिः मानवबुद्धेः सहकरी संस्कृत शारदा इयत्ता ९ additional questions for Mathematics संस्कृत शारदा इयत्ता ९ CBSE, and you can use Shaalaa.com to keep it handy for your exam preparation.
