Advertisements
Chapters
▶ 2: पाथेयम्
3: विजयतां स्वदेशः
Chapter 4: विद्यया भान्ति सद्गुणाः
Chapter 5: कर्मणा याति संसिद्धिम्
Chapter 6: तत् त्वम् असि
Chapter 7: तरवे नमोऽस्तु
Chapter 8: न धर्मवृद्धेषु वयः समीक्ष्यते
Chapter 9: कवयामि वयामि यामि
Chapter 10: भारतीयं विज्ञानम्
Chapter 11: भारतेनास्ति मे जीवनं जीवनम्
Advertisements
Solutions for Chapter 2: पाथेयम्
Below listed, you can find solutions for Chapter 2 of CBSE CBSE for संस्कृत मणिका इयत्ता ९.
CBSE solutions for संस्कृत मणिका इयत्ता ९ 2 पाथेयम् अभ्यासः [Pages 17 - 20]
एकपदेन उत्तरत-
पृथिव्यां कति रत्नानि?
संस्कृतभाषया एकपदेन उत्तराणि लिखत -
केषाम् उद्गमैः तरवः नम्राः भवन्ति?
संस्कृतभाषया एकपदेन उत्तराणि लिखत -
के समृद्धिभिः अपि अनुद्वताः भवन्ति?
संस्कृतभाषया एकपदेन उत्तराणि लिखत -
परं भूषणं किम्?
संस्कृतभाषया एकपदेन उत्तराणि लिखत -
पयोदाः कैः भूरिविलम्बिनः जायन्ते?
संस्कृतभाषया एकपदेन उत्तराणि लिखत -
कः कल्पितमेव जनयति?
संस्कृतभाषया एकपदेन उत्तराणि लिखत -
कस्मिन् परितुष्टे दरिद्र-धनिकयोः भेदः नश्यति?
पूर्णवाक्येन संस्कृतभाषया उत्तराणि लिखत -
गौरवं कथं प्राप्यते?
परोपकारिणां स्वभावः कीदृशः वर्तते?
शोकः किं किं नाशयति?
दरिद्रः कः भवति?
कस्य किं विभूषणम्? त्रीणि उदाहरणानि लिखत।
कः सर्वं प्रसूते?
कीदृशी भूमिः तोयं ददाति?
अधोलिखितवाक्य स्थूलाक्षरपदानि आधृत्य प्रश्न रचयत -
मूढैः पाषाणखण्डेषु रत्नसंज्ञा विधीयते।
अधोलिखितवाक्य स्थूलाक्षरपदानि आधृत्य प्रश्न रचयत -
सद्भिः लीलया प्रोक्तं शिलालिखितमक्षरम्।
अधोलिखितवाक्य स्थूलाक्षरपदानि आधृत्य प्रश्न रचयत -
मध्यमानात् काष्ठात् अग्निर्जायते।
अधोलिखितवाक्य स्थूलाक्षरपदानि आधृत्य प्रश्न रचयत -
वैनतेयः अगच्छन् एकं पदं न गच्छति।
अधोलिखितवाक्य स्थूलाक्षरपदानि आधृत्य प्रश्न रचयत -
ऐश्वर्यस्य विभूषणं सुजनता।
अधोलिखितवाक्य स्थूलाक्षरपदानि आधृत्य प्रश्न रचयत -
उत्साहवतां किञ्चिद् असाध्यं नास्ति।
अधोलिखितवाक्य स्थूलाक्षरपदानि आधृत्य प्रश्न रचयत -
शोकः धैर्यं नाशयति।
अधोलिखितवाक्य स्थूलाक्षरपदानि आधृत्य प्रश्न रचयत -
महान् भवितुं सत्सङ्गतिः अपेक्षिता।
अधोलिखितप्रश्नस्य यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘गच्छन् पिपीलको याति योजनानां शतान्यपि’ अस्मिन् ‘पिपीलकः’ इति कर्तृपदस्य किं क्रियापदं प्रयुक्तम्?
अधोलिखितप्रश्नस्य यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘नास्ति शोकसमो रिपुः’ अस्मिन् वाक्ये ‘मित्रम्’ इति पदस्य किं विलोमपदं प्रयुक्तम्?
अधोलिखितप्रश्नस्य यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘मार्गारब्धाः सर्वयत्नाः फलन्ति’ अस्मिन् वाक्ये किं कर्तृपदं प्रयुक्तम्?
अधोलिखितप्रश्नस्य यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘स तु भवति दरिद्रो यस्य तृष्णा विशाला’ अस्मिन् वाक्ये ‘विशाला’ इति पदस्य किं विशेष्यपदं प्रयुक्तम्?
अधोलिखितप्रश्नस्य यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘भूमिस्तोयं खन्यमाना ददाति’ अत्र किं विशेषणपदं वर्तते?
अधोलिखितप्रश्नस्य यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘स्थितिरुच्चैः पयोदानां पयोधीनामधः स्थितिः’ अस्मिन् वाक्ये ‘मेघानाम्’ इति पदस्य किं पर्यायपदं प्रयुक्तम्?
स्तम्भद्वये लिखितानां विपरीतार्थकशब्दानां समुचितमेलनं कृत्वा लिखत-
| (क) अर्थवान् | (i) अधः | यथा (क) अर्थवान् | (iii) दरिद्रः |
| (ख) उच्चैः | (ii) परितोषः | ...... | ...... |
| (ग) तृष्णा | (iii) दरिद्रः | ...... | ...... |
| (घ) सज्जनः | (iv) मित्रम् | ...... | ...... |
| (ङ) वल्कलैः | (v) दुर्जनः | ...... | ...... |
| (च) शोकः | (vi) हर्षः | ...... | ...... |
| (छ) रिपुः | (vii) दुकूलैः | ...... | ...... |
अधोलिखितेषु द्वे शुद्धे पर्यायपदे चित्वा लिखत -
तरः - वृक्षः, महीरुहः, महीभृत्।
अधोलिखितेषु द्वे शुद्धे पर्यायपदे चित्वा लिखत -
पयोदः - सागरः, मेघः, वारिदः।
अधोलिखितेषु द्वे शुद्धे पर्यायपदे चित्वा लिखत -
पयोधिः - उदधिः, अम्बुवाहः, जलधिः।
अधोलिखितेषु द्वे शुद्धे पर्यायपदे चित्वा लिखत -
आपः - जलम्, वर्षा, वारि।
अधोलिखितेषु द्वे शुद्धे पर्यायपदे चित्वा लिखत -
भूमिः - पृथ्वी, वसुन्धरा, महीपतिः।
अधोलिखितेषु सूक्तेः शुद्धम् अर्थं चिनुत -
सद्भिस्तु लीलया प्रोक्तं शिलालिखितमक्षरम्।
सज्जनैः क्रीडया एव शिलाखण्डेषु अक्षराणि लिख्यन्ते।
सज्जनाः प्रभुलीलया एव अक्षराणि पाषाणखण्डेषु लिखन्ति।
सज्जनाः यत् किञ्चित् सामान्येन अपि कथयन्ति तत् पाषाणे लिखितम् इव भवति।
अधोलिखितेषु सूक्तेः शुद्धम् अर्थं चिनुत -
मार्गारब्धाः सर्वयत्नाः फलन्ति।
मार्गे दैवयोगेन सर्वे यत्नाः फलन्ति।
ताः एव चेष्टाः फलदायिकाः भवन्ति याः उचितमार्गे सोद्देश्यं प्रारभ्यन्ते।
आरम्भे सर्वे यत्नाः मार्गे फलदायकाः भवन्ति।
अधोलिखितेषु सूक्तेः शुद्धम् अर्थं चिनुत -
अगच्छन् वैनतेयोऽपि पदमेकं न गच्छति।
सततम् अगच्छन् अपि गरुडः शतं क्रोशान् गच्छति।
विनतायाः पुत्रः गरुडः शनैः गच्छन् अपि स्वगन्तव्यं न प्राप्नोति।
तीव्रगामी अपि गरुडः यदि न चलति तर्हि एकं पदमपि न सरति।
अधोलिखितानां भावानां समक्षं तेन भावेन सम्बद्धां पङ्क्तिं लिखत -
उत्साहः
अधोलिखितानां भावानां समक्षं तेन भावेन सम्बद्धां पङ्क्तिं लिखत -
सन्तोषः
अधोलिखितानां भावानां समक्षं तेन भावेन सम्बद्धां पङ्क्तिं लिखत -
क्षमा
अधोलिखितानां भावानां समक्षं तेन भावेन सम्बद्धां पङ्क्तिं लिखत -
सत्सङ्गतिः
अधोलिखितानां भावानां समक्षं तेन भावेन सम्बद्धां पङ्क्तिं लिखत -
परोपकारः
अधोलिखितानां भावानां समक्षं तेन भावेन सम्बद्धां पङ्क्तिं लिखत -
शीलम्
समुचितपदै: रिक्तस्थानानि पूरयत -
अनुद्धताः ______ समृद्धिभिः।
समुचितपदै: रिक्तस्थानानि पूरयत -
पृथिव्यां त्रीणि रत्नानि ______ सुभाषितम्।
समुचितपदै: रिक्तस्थानानि पूरयत -
सोत्साहानां नराणां नास्ति ______।
समुचितपदै: रिक्तस्थानानि पूरयत -
नास्ति ______ रिपुः।
समुचितपदै: रिक्तस्थानानि पूरयत -
स्थितिरुचैः ______ अधः स्थितिः ______।
समुचितपदै: रिक्तस्थानानि पूरयत -
वयमिह परितुष्टाः ______ त्वं ______।
समुचितपदै: रिक्तस्थानानि पूरयत -
सद्भिः लीलया प्रोक्तं ______।
अधोलिखितम् अन्वयं पूरयत -
तरवः ______ नम्राः भवन्ति, ______ घनाः भूरिविलम्बिनः (भवन्ति), सत्पुरुषाः ______ अनुद्धता: (भवन्ति), परोपकारिणाम् एष एव स्वभावः (भवति)।
Solutions for 2: पाथेयम्
CBSE solutions for संस्कृत मणिका इयत्ता ९ chapter 2 - पाथेयम्
Shaalaa.com has the CBSE Mathematics संस्कृत मणिका इयत्ता ९ CBSE solutions in a manner that help students grasp basic concepts better and faster. The detailed, step-by-step solutions will help you understand the concepts better and clarify any confusion. CBSE solutions for Mathematics संस्कृत मणिका इयत्ता ९ CBSE 2 (पाथेयम्) include all questions with answers and detailed explanations. This will clear students' doubts about questions and improve their application skills while preparing for board exams.
Further, we at Shaalaa.com provide such solutions so students can prepare for written exams. CBSE textbook solutions can be a core help for self-study and provide excellent self-help guidance for students.
Concepts covered in संस्कृत मणिका इयत्ता ९ chapter 2 पाथेयम् are .
Using CBSE संस्कृत मणिका इयत्ता ९ solutions पाथेयम् exercise by students is an easy way to prepare for the exams, as they involve solutions arranged chapter-wise and also page-wise. The questions involved in CBSE Solutions are essential questions that can be asked in the final exam. Maximum CBSE संस्कृत मणिका इयत्ता ९ students prefer CBSE Textbook Solutions to score more in exams.
Get the free view of Chapter 2, पाथेयम् संस्कृत मणिका इयत्ता ९ additional questions for Mathematics संस्कृत मणिका इयत्ता ९ CBSE, and you can use Shaalaa.com to keep it handy for your exam preparation.
