Advertisements
Chapters
2: पाथेयम्
3: विजयतां स्वदेशः
Chapter 4: विद्यया भान्ति सद्गुणाः
Chapter 5: कर्मणा याति संसिद्धिम्
Chapter 6: तत् त्वम् असि
Chapter 7: तरवे नमोऽस्तु
Chapter 8: न धर्मवृद्धेषु वयः समीक्ष्यते
Chapter 9: कवयामि वयामि यामि
Chapter 10: भारतीयं विज्ञानम्
Chapter 11: भारतेनास्ति मे जीवनं जीवनम्
Advertisements
Solutions for Chapter 1: अविवेकः परमापदां पदम्
Below listed, you can find solutions for Chapter 1 of CBSE CBSE for संस्कृत मणिका इयत्ता ९.
CBSE solutions for संस्कृत मणिका इयत्ता ९ 1 अविवेकः परमापदां पदम् अभ्यासः [Pages 7 - 9]
निम्नलिखितप्रश्नस्य उत्तराणि एकपदेन लिखत -
उज्जयिन्यां किं नाम विप्रः अवसत्?
निम्नलिखितप्रश्नस्य उत्तराणि एकपदेन लिखत -
माधवः केन श्राद्धार्थं निमन्त्रितः?
निम्नलिखितप्रश्नस्य उत्तराणि एकपदेन लिखत -
अक्रियमाणस्य कर्तव्यस्य रसं कः पिबति?
निम्नलिखितप्रश्नस्य उत्तराणि एकपदेन लिखत -
‘किं करोमि’ इति कः चिन्तयति?
निम्नलिखितप्रश्नस्य उत्तराणि एकपदेन लिखत -
कृष्णसर्पः केन दृष्टः?
निम्नलिखितप्रश्नस्य उत्तराणि एकपदेन लिखत -
नकुलं कः व्यापादितवान्?
सम्पदः कं वृणते?
अधोलिखितप्रश्नानाम् उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत -
ब्राह्मणः बालकस्य रक्षायै कम् उपायम् अचिन्तयत्?
ब्राह्मणेन अविचार्य किं कृतम्?
कालः कस्य रसं पिबति?
कीदृशः नकुलः ब्राह्मणस्य चरणयोः अलुठत्?
नकुलेन कः व्यापादितः?
परमापदां पदं किम्?
सम्पदः कीदृश्यः भवन्ति?
अधोलिखितवाक्य स्थूलपदानि आश्रित्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -
माधवः उज्जयिन्याम् अवसत्।
अधोलिखितवाक्य स्थूलपदानि आश्रित्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -
ब्राह्मणी शिशोः रक्षार्थं ब्राह्मणं नियोज्य स्नातुं गता।
अधोलिखितवाक्य स्थूलपदानि आश्रित्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -
ब्राह्मणः दारिद्र्यात् अचिन्तयत्।
अधोलिखितवाक्य स्थूलपदानि आश्रित्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -
यदि कार्यं क्षिप्रं न क्रियते तदा कालः तस्य रसं पिबति।
अधोलिखितवाक्य स्थूलपदानि आश्रित्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -
स ब्राह्मणः नकुलं बालरक्षायाम् व्यवस्थापयत्।
अधोलिखितवाक्य स्थूलपदानि आश्रित्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -
नकुलः समीपम् आगच्छन्तं कृष्णसर्पम् अमारयत्।
अधोलिखितवाक्य स्थूलपदानि आश्रित्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत -
नकुलस्य मुखं पादाः च रक्तेन विलिप्ताः।
अधोलिखितप्रश्नस्य यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘अस्ति उज्जयिन्यां माधवः नाम विप्रः।’ अस्मिन् वाक्ये किं क्रियापदं प्रयुक्तम्?
अधोलिखितप्रश्नस्य यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘किन्तु बालस्य अत्र रक्षकः नास्ति।’ अत्र किं कर्तृपदं वर्तते?
अधोलिखितप्रश्नस्य यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘ब्राह्मणं दृष्ट्वा नकुलः रक्तविलिप्तमुखपादः तस्य चरणयोः अलुठत्।’ अस्मिन् वाक्ये किं विशेष्यपदं प्रयुक्तम्?
अधोलिखितप्रश्नस्य यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘बालकः सुस्थः सर्पश्च व्यापादितः तिष्ठति।’ अत्र ‘बालकः सुस्थः’ इत्यनयोः पदयोः किं विशेषणपदम् अस्ति?
अधोलिखितप्रश्नस्य यथानिर्देशम् उत्तरत -
‘यदि सत्वरं न गच्छामि’ इत्यत्र ‘शीघ्रम्’ इति पदस्य किं पर्यायपदं प्रयुक्तम्?
घटनाक्रमानुसारं वाक्यानि पुस्तिकायां लिखत -
(क) ब्राह्मणः नकुलं बालरक्षार्थं व्यवस्थाप्य गच्छति।
(ख) उज्जयिन्यां माधवो नाम विप्रः वसति।
(ग) ब्राह्मणः श्राद्धं गृहीत्वा प्रत्यागच्छति।
(घ) ब्राह्मणः श्राद्धार्थं राज्ञा निमन्त्रितः भवति।
(ङ) ब्राह्मणः श्राद्धार्थं राज्ञः प्रासादं गच्छति।
(च) नकुलः बालकस्य समीपम् आगच्छन्तं सर्पं मारयति।
(छ) ब्राह्मणः सुस्थं पुत्रं दृष्ट्वा विषादमनुभवति।
(ज) नकुलस्य मुखं रक्तविलिप्तं भवति।
(झ) ब्राह्मणः रक्तविलिप्तमुखं नकुलं दृष्ट्वा चिन्तयति- ‘नूनं खादितः मे पुत्रः अनेन नकुलेन।’
(ञ) सहसा क्रियां न विदधीत।
अधोलिखितकथनयोः उचितभावार्थं चिनुत -
सहसा विदधीत न क्रियाम् -
कार्यं सर्वदा एव विचार्य कर्तव्यम्।
कार्यं यदा कदा एव विचार्य कर्तव्यम्।
कानिचित् कार्याणि एव विचार्य कर्तव्यानि न तु सर्वाणि।
अधोलिखितकथनयोः उचितभावार्थं चिनुत -
क्षिप्रमक्रियमाणस्य कालः पिबति तद्रसम् -
कालः कार्यस्य आनन्दं नाशयति।
कार्यस्य आनन्दः स्वयम् एव नश्यति।
कार्यस्य स्वादः न्यूनः भवति।
समुचितप्रतीपमेलनं कुरुत -
| पदम् | ||
| (क) आदानम् | ....... | दूरम् |
| (ख) समीपम् | ....... | अपसृत्य |
| (ग) दारिद्र्यम् | ....... | अविवेकः |
| (घ) विवेकः | ....... | प्रदानम् |
| (ङ) उपसृत्य | ....... | सम्पन्नता |
अत्र विशेषणानि दत्तानि। एतानि अधोलिखितविशेष्यैः सह योजयत -
विशेषणानि - चिरकालपालितः, पुत्रनिर्विशेषः, कृष्णः, रक्तविलिप्तमुखपादः, सुस्थः, व्यापादितः, उपकारकः, मृतः
| विशेष्याणि - | नकुलः | बालकः | सर्पः |
| ....... | ....... | ....... | ....... |
| ....... | ....... | ....... | ....... |
| ....... | ....... | ....... | ....... |
CBSE solutions for संस्कृत मणिका इयत्ता ९ 1 अविवेकः परमापदां पदम् योग्यताविस्तार: [Page 11]
शब्दनिर्माणं कुरुत -
समीपे तिष्ठति = .....
शब्दनिर्माणं कुरुत -
दूरे तिष्ठति = ......
शब्दनिर्माणं कुरुत -
निकटे तिष्ठति = ......
शब्दनिर्माणं कुरुत -
गृहे तिष्ठति = ......
शब्दनिर्माणं कुरुत -
विमाने तिष्ठति = .......
शब्दनिर्माणं कुरुत -
समाधौ तिष्ठति = .....
रिक्तस्थानानि पूरयत -
सः पालकः यः ______
रिक्तस्थानानि पूरयत -
सः नर्तकः यः ______
रिक्तस्थानानि पूरयत -
सः गायकः यः ______।
रिक्तस्थानानि पूरयत -
सः याचकः यः ______।
रिक्तस्थानानि पूरयत -
सः धावकः यः ______।
Solutions for 1: अविवेकः परमापदां पदम्
CBSE solutions for संस्कृत मणिका इयत्ता ९ chapter 1 - अविवेकः परमापदां पदम्
Shaalaa.com has the CBSE Mathematics संस्कृत मणिका इयत्ता ९ CBSE solutions in a manner that help students grasp basic concepts better and faster. The detailed, step-by-step solutions will help you understand the concepts better and clarify any confusion. CBSE solutions for Mathematics संस्कृत मणिका इयत्ता ९ CBSE 1 (अविवेकः परमापदां पदम्) include all questions with answers and detailed explanations. This will clear students' doubts about questions and improve their application skills while preparing for board exams.
Further, we at Shaalaa.com provide such solutions so students can prepare for written exams. CBSE textbook solutions can be a core help for self-study and provide excellent self-help guidance for students.
Concepts covered in संस्कृत मणिका इयत्ता ९ chapter 1 अविवेकः परमापदां पदम् are .
Using CBSE संस्कृत मणिका इयत्ता ९ solutions अविवेकः परमापदां पदम् exercise by students is an easy way to prepare for the exams, as they involve solutions arranged chapter-wise and also page-wise. The questions involved in CBSE Solutions are essential questions that can be asked in the final exam. Maximum CBSE संस्कृत मणिका इयत्ता ९ students prefer CBSE Textbook Solutions to score more in exams.
Get the free view of Chapter 1, अविवेकः परमापदां पदम् संस्कृत मणिका इयत्ता ९ additional questions for Mathematics संस्कृत मणिका इयत्ता ९ CBSE, and you can use Shaalaa.com to keep it handy for your exam preparation.
