Please select a subject first
Advertisements
Advertisements
टिपा लिहा.
भारत वन्यजीवन
Concept: undefined >> undefined
खालील सांख्यिकीय माहितीच्या आधारे साधा स्तंभालेख तयार करा व खालील प्रश्नांची उत्तरे लिहा.
ब्रझील - नागरी लोकसंख्येची टक्केवारी (१९६०-२०१०)
| वर्षे | नागरी लोकसंख्येची टक्केवारी |
| १९६० | ४७.१ |
| १९७० | ५६.८ |
| १९८० | ६६.० |
| १९९० | ७४.६ |
| २००० | ८१.५ |
| २०१० | ८४.६ |
प्रश्न-
- आकडेवारीतील वर्षांतर किती आहे?
- कोणत्या काळात नागरीकरण वेगाने झालेले आढळते?
- आलेखाचे विश्लेषण करणारी पाच वाक्ये लिहा.
Concept: undefined >> undefined
Advertisements
खाली दिलेल्या सांख्यिकीय माहितीच्या आधारे स्तंभालेख काढा व खालील प्रश्नांची उत्तरे लिहा.
ब्रझील - नागरी लोकसंख्येची टक्केवारी (१९६०-२०१०)
| वर्षे | नागरी लोकसंख्येची टक्केवारी |
| १९६० | ४७.१ |
| १९७० | ५६.८ |
| १९८० | ६६.० |
| १९९० | ७४.६ |
| २००० | ८१.५ |
| २०१० | ८४.६ |
प्रश्न-
- वरील आलेख काय दर्शवतो?
- कोणत्या दशकात नागरीकरणाचा वेग कमी झालेला दिसतो?
- १९८० ते १९९० या दशकात नागरी लोकसंख्येत किती टक्क्याने वाढ झाली आहे?
Concept: undefined >> undefined
वेगळा घटक ओळखा:
भारताच्या द्वीपकल्पीय प्रदेशात आढळणारे प्राणी
Concept: undefined >> undefined
भारताचे दरडोई उत्पन्न ब्राझीलपेक्षा कमी आहे, कारण ______.
Concept: undefined >> undefined
भारत व ब्राझील या दोन्ही देशांची अर्थव्यवस्था __________ प्रकारची अर्थव्यवस्था आहे.
Concept: undefined >> undefined
पुढील आलेखाचा अभ्यास करून त्याचे थोडक्यात विश्लेषण करा.

Concept: undefined >> undefined
कोणत्या साधनांमुळे संदेशवहन अतिशय गतिमान झाले आहे?
Concept: undefined >> undefined
टिपा लिहा.
आधुनिक संदेशवहन
Concept: undefined >> undefined
संदेशवहन म्हणजे काय?
Concept: undefined >> undefined
टिपा लिहा.
भारतातील संदेशवहन
Concept: undefined >> undefined
खालील सांख्यिकीय माहितीच्या आधारे बहुरेषालेख तयार करा व खालील प्रश्नांची उत्तरे लिहा.
स्थूल अंतर्देशीय उत्पादनात व्यापाराचा हिस्सा (%)
(भारत व ब्राझील)
| वर्षे | भारत | ब्राझील |
| १९७० | ०८ | १७ |
| १९८० | १५ | २० |
| १९९० | १८ | १५ |
| २००० | २८ | २४ |
| २०१० | ५० | २५ |
| २०१६ | ४० | २६ |
प्रश्न-
- कोणत्या देशाचा स्थूल अंतर्देशीय व्यापारातील हिस्सा जास्त आहे?
- २०१६ मध्ये भारताच्या स्थूल अंतर्देशीय उत्पादनात व्यापाराचा किती हिस्सा होता?
- १९८० मध्ये ब्रझीलच्या स्थूल अंतर्देशीय उत्पादनात व्यापाराचा हिस्सा किती आहे?
Concept: undefined >> undefined
खाली दिलेल्या सांख्यिकीय माहितीच्या आधारे साधा स्तंभालेख काढा व त्याखालील प्रश्नांची उत्तरे लिहा.
भारताची ब्रझील सोबत झालेली निर्यात
(दशलक्ष यु. एस. डॉलरमध्ये)
| वर्षे | निर्यात |
| २००८ | ३७०० |
| २००९ | २२०० |
| २०१० | ४२०० |
| २०११ | ६१०० |
| २०१२ | ५००० |
प्रश्न-
- २००८ ला भारताची निर्यात किती होती?
- भारताची सर्वाधिक निर्यात कोणत्या वर्षी होती?
- २००९ ते २०११ या कालावधीत भारताच्या निर्यातीत किती दशलक्षाने वाढ झाली?
Concept: undefined >> undefined
भारताची प्रमाणवेळ कोणत्या रेखावृत्तावरून निश्चित केली जाते?
Concept: undefined >> undefined
खालील आलेखाचे वाचन करून त्याखालील प्रश्नांची उत्तरे लिहा.

- वरील आलेखाचा प्रकार कोणता?
- या आलेखात कोणत्या बाबी दर्शविल्या आहेत?
- कोणत्या वर्षी एकूण राष्ट्रीय उत्पन्नाची टक्केवारी सारखी आहे?
- 2010 मध्ये भारताचे एकूण राष्ट्रीय उत्पन्न किती टक्के आहे?
- 2000 मध्ये कोणत्या देशाचे एकूण राष्ट्रीय उत्पन्नाची टक्केवारी जास्त आहे?
- 2016 मध्ये भारत व ब्राझील यांच्या एकूण राष्ट्रीय उत्पन्नात किती टक्क्यांचा फरक आहे?
Concept: undefined >> undefined
सूचना के अनुसार शब्द में परिवर्तन कीजिए:

Concept: undefined >> undefined
निम्नलिखित पठित गद्यांश पढ़कर दी गई सूचनाओं के अनुसार कृतियाँ कीजिए:
|
साँझ हो चली थी, डिब्बे को बत्तियाँ जलने लगी थीं, लोगों ने अपने-अपने होल्डॉल बिछाने शुरू कर दिए। मैंने भी थककर चूर हो जाने के कारण सिरदर्द की एक गोली खाई और लेटना चाहा। सहयात्री ने देखा तो पूछा- “क्या आपको सिरदर्द हो रहा है?'' मैंने कहा - “जी हाँ।” बोले - “आप ऐसी-वबैसी गोलियाँ क्यों खाते हैं, इससे रिएक्शन हो सकता है। फिर पूछा - “कल क्या खाया था। रास्ते में कहीं पूरी-कचौड़ी तो नहीं खा ली? अरे! ये रेलवे ठेकेदार कल की बासी पूरी-कचौड़ी को उबलती कड़ाही में डालकर ताजा के नाम पर बेचते हैं। कहेंगे हाथ लगाकर देख लो, गरम है कि नहीं। उन्हें तो अपनी जेब गरम करनी है।” “मैं तो घर से पराँठे लेकर चलता हूँ। रास्ते में कोई और पराँठेवाला मिल जाता है तो दो और दो-चार मिलाकर खाने में मजा आ जाता है।'” फिर पूछा - “आपको सिरदर्द कितने समय से है? क्या यह पैतृक बीमारी है या केवल आपको ही है?'' मैंने कहा - ''मेरे परिवार में सभी के सिर हैं, अतएव सबको सिरदर्द होना स्वाभाविक है।'' |
(1) उत्तर लिखिए: (2)
(i)

(ii)

(2) (i) गदयांश में आए अंग्रेजी शब्द ढूँढ़ुकर लिखिए: (1)
- ____________
- ____________
(ii) निम्नलिखित शब्द के दो पर्यायवाची शब्द लिखिए: (1)
रास्ता = (1) ______; (2) ______
(3) “रेल यात्रा पर जाने से पहले आरक्षण की आवश्यकता है” इस संदर्भ में 25 से 30 शब्दों में अपने विचार लिखिए। (2)
Concept: undefined >> undefined
निम्नलिखित पठित पद्यांश पढ़कर दी गई सूचनाओं के अनुसार कृतियाँ कीजिए:
|
सोंधी-सोंधी-सी सुगंध, माटी से बोली, चारों ओर हुई हरियाली कहे मयूरा, बाग-बगीचे, ताल-तलैया सब मुस्काएँ, |
(1) संजाल पूर्ण कीजिए: (2)

(2) पदयांश को अंतिम चार पंक्तियों का सरल अर्थ 25 से 30 शब्दों में लिखिए। (2)
Concept: undefined >> undefined
निम्नलिखित पठित गद्यांश पढ़कर दी गई सूचनाओं के अनुसार कृतियाँ कीजिए:
| धीरे-धीरे गाँववाले को खोए हुए आदमी के कई गुर्णो के बारे में पता 'वलने लगा। वह पशु-पश्षियों से बातें करता प्रतीतहोता। लगता था जैसे वह पशु-पक्षियों की भाषा जानता हो। यह आँधी, तूफान, चक्रवात आने, ओले पड़ने या टिड्डियों केहमले के बारे में गाँववालों को पहले ही आगाह कर देता । उसकी भविष्यवाणी के कारण गाँववाले मुसीबतों से बच जाते। जब'एक बार गाँव में सूखे की स्थिति उत्पन्न हो गई तो खोए हुए आदमी ने आकाश की ओर देखकर न जाने किस भाषा में किसदेवता से प्रार्थना की । कुछ ही समय बाद गाँव में मूसलाधार बारिश होने लगी। सूखी-प्यासी मिट्टी तृप्त हो गई। बच्चे-बड़े सभी इस झमाझम बारिश में भीगने का भरपूर आनंद लेने लगे। उस दिन से खोया हुआ आदमी गाँव में सबका चहेता हो गया। |
(1) आकृति पूर्ण कीजिए: (2)
| खोए हुए आदमी के गुण | |
| (i) ______ | (ii) ______ |
(2) (i) गद्यांश में आए शब्द-युग्म दूँढकर लिखिए: (1)
- ______
- ______
(ii) निम्नलिखित शब्दों के लिए गद्यांश में आए हुए पर्यायवाची शब्द लिखिए: (1)
- वर्षा - ______
- देहात - ______
(3) 'वाणी की मधुरता' विषय पर 25 से 30 शब्दों में अपने विचार लिखिए: (2)
Concept: undefined >> undefined
निम्नलिखित पठित पद्यांश पढ़कर दी गई सूचनाओं के अनुसार कृतियाँ कीजिए:
| 'कस्तूरी कुंडल बसै, मृग ढूँढ़ै बन माहिं। ऐसे घट में पीव है, दुनिया जानै नाहिं॥ 'जिन ढूँढ़ा तिन पाइयाँ, गहिरे पानी पैठ। जो बौरा डूबन डरा, रहा किनारे बैठ॥ जो तोको काँटा बुवै, ताहि बोइ तू फूल। तोहि फूल को फूल है, बाको है तिरसूल ॥ |
(1) कृति पूर्ण कीजिए: (2)
| (i) लिखिए | फूल बोने का परिणाम | ______ |
| कौंटे बोने का परिणाम | ______ | |
| (ii) लिखिए | किनारे पर यह बैठा रहता है | ______ |
| वन में कस्तूरी यह ढूँढ़ता है | ______ |
(2) पहली दो पंक्तियों का सरल अर्थ 25 से 30 शब्दों में अपने विचार लिखिए। (2)
Concept: undefined >> undefined
