Please select a subject first
Advertisements
Advertisements
सङ्ख्याः अङ्कैः लिखत।
नव
Concept: व्याकरणवीथि [दशमी कक्षा]
सङ्ख्याः अक्षरैः लिखत।
७१
Concept: व्याकरणवीथि [दशमी कक्षा]
मञ्जूषातः नामानि सर्वनामानि च पृथक्कुरुत।
| नाम | सर्वनाम |
(मञ्जूषा - मम, राजा, सः, नदी, एतस्मिन्)
Concept: व्याकरणवीथि [दशमी कक्षा]
मञ्जूषातः क्रियापदानि धातुसाधित-विशेषणानि च पृथवकुरुत।
| क्रियापदम् | धातुसाधित -विशेषणम् |
(मञ्जूषा - अकथयत्, मुक्तः, जानाति, भेतव्यम्, वहतु)
Concept: व्याकरणवीथि [दशमी कक्षा]
सङ्ख्या: अङ्कै: लिखत।
एकत्रिंशत - ______
Concept: व्याकरणवीथि [दशमी कक्षा]
मञ्जूषात: नामानि सर्वनामानि च पृथक्कुरुत।
| नाम | सर्वनाम |
| ______ | ______ |
(मञ्जूषा - अरण्ये, वयम्, नदी, ता:, रथै:)
Concept: व्याकरणवीथि [दशमी कक्षा]
मञ्जूषात: क्रियापदानि धातुसाधित-विशेषणानि च पृथक्कुरुत।
| क्रियापदम् | धातुसाधित विशेषणम् |
| ______ | ______ |
(मञ्जूषा - आनयति, हत:, अगच्छत्, कर्तव्यम्, भवेत्)
Concept: व्याकरणवीथि [दशमी कक्षा]
मञ्जूषातः समानार्थकशब्दान् चित्वा लिखत।
कुसुमम् = ______।
Concept: व्याकरणवीथि [दशमी कक्षा]
मञ्जूषातः विरुदार्थकशब्दान् चित्वा लिखत।
लघुः × ______।
Concept: व्याकरणवीथि [दशमी कक्षा]
मञ्जूषातः समानार्थकशब्दान् चित्वा लिखत।
मृगः = ______।
Concept: व्याकरणवीथि [दशमी कक्षा]
मञ्जूषातः विरुदार्थकशब्दान् चित्वा लिखत।
बद्ध: × ______।
Concept: व्याकरणवीथि [दशमी कक्षा]
समय-स्तम्भमेलनं कुरुत।
| 'अ' | 'आ' | |
| (1) | पञ्चवादनम् | ६.३० |
| (2) | सपाद अष्टवादनम् | ५.०० |
| ८.१५ |
Concept: समयः।
चित्रं दृष्ट्वा नामानि लिखत।
 |
| __________ |
Concept: चित्रपदकोष:।
समय-स्तम्भमेलनं कुरुत।
| 'अ' | 'आ' |
| (1) सार्ध षड्वादनम् | १.१० |
| (2) दशाधिक-एकवादनम् | ३.०० |
| ६.३० |
Concept: समयः।
सूचनानुसार कृती: कुरुत।
सम्यग् उक्तं त्वया। (वाच्यपरिवर्तनं कुरुत।)
Concept: स एव परमाणुः।
समानार्थकशब्दान् लिखत।
सूर्यः
Concept: स एव परमाणुः।
गद्यांशं पठित्वा निर्दिष्टाः कृतीः कुरुत।
| (अर्णवः जपाकुसुमं गृहीत्वा प्रविशति। तस्य पिता विज्ञानस्य प्राध्यापकः। सः पुस्तकपठने मग्नः। तस्य पार्श्वे उत्पीठिकायां सूक्ष्मेक्षिका वर्तते।) | |
| अर्णवः | पितः, अस्माकम् उद्यानाद् जपाकुसुमम् आनीतं मया। कियन्तः सूक्ष्माः तस्य परागकणाः। |
| पिता | सूक्ष्मेक्षिकया पश्य, तेषां कणानां रचनाम् अपि द्र्ष्टुं शक्नोषि! (अर्णवः तथा करोति।) |
| पिता | कि दृष्टं त्वया? |
| अर्णवः | पितः, अद्भुतम् एतत्। अत्र परागकणस्य सूक्ष्माणि अङ्गानि दृश्यन्ते। |
| पिता | अर्णव, एतानि परागकणानाम् अङ्गानि त्वं सूक्ष्मेक्षिकया द्रष्टुं शक्नोषि। परन्तु एतद् विश्वं परमाणुभ्यः निर्मितम्। ते परमाणवः तु सूक्ष्मेक्षिकया अपि न दृश्यन्ते। |
| अर्णवः | परमाणुः नाम किम्? |
| पिता | अस्तु। कथयामि। मुष्टिमात्रान् तण्डुलान् महानसतः आनय। |
| अर्णवः | (तथेति उक्त्वा पाकगृहात् तण्डुलान् आनयति।) स्वीकरोतु, तात। |
(1) अवबोधनम्। (3 तः 2) (3)
(क) उचितं पर्यायं चित्वा वाक्यं पुनर्लिखत। (1)
(1) एतद् विश्वं ______ निर्मितम्। (तण्डुलेभ्यः/परमाणुभ्यः)
(2) अर्णवः उद्यानात् ______ गृहीत्वा प्रविशति। (कमलं/जपाकुसुमं)
(ख) वाक्यं पुनर्लिखित्वा सत्यम्/असत्यम् इति लिखत। (1)
परमाणवः सूक्ष्मेक्षिकया दृश्यन्ते।
(ग) एषः गद्यांशः कस्मात् पाठात् उद्धृतः? (1)
(2) प्रवाहि जालं पूरयत। (2)
(तण्डुलान् आनयति।, सूक्ष्मेक्षिकया पश्यति।, जपाकुसुमं गृहीत्व प्रविशति।, परमाणुविषये पृच्छति।)
Concept: स एव परमाणुः।
