मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी माध्यम) इयत्ता १० वी

टीपा लिहा. प्रसारमाध्यमांशी संबंधित व्यावसायिक क्षेत्रे - History and Political Science [इतिहास व राज्यशास्त्र]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

टीपा लिहा.

प्रसारमाध्यमांशी संबंधित व्यावसायिक क्षेत्रे

थोडक्यात टिपा लिहा:

प्रसारमाध्यमांशी संबंधित व्यावसायिक क्षेत्र

टीपा लिहा
Advertisements

उत्तर १

मुद्रित माध्यमे; इलेक्ट्रॉनिक माध्यमे आणि नवमाध्यमे या माध्यमांशी संबंधित अनेक व्यावसायिक क्षेत्रे असतात.

  1. वृत्तपत्रांत अग्रलेख, विविध सदरे, लेख लिहिणारे लेखक,संपादक हवे असतात,
  2. बातम्या जमा करणारे वार्ताहर, तंत्रज्ञ या सर्वांची गरज असते.
  3. इलेक्ट्रॉनिक माध्यमातही कार्यक्रम सादर करणारे कलाकार तंत्रज्ञ, निवेदक इत्यादींची गरज असते.
  4. या सर्व माध्यमांतून सादर केले जाणारे लेख, कार्यक्रम, चर्चा या इतिहासाशी संबंधित असल्यास इतिहास तज्ज्ञांचीही गरज असते.
shaalaa.com

उत्तर २

माध्यमे हे जनसंवादाचे एक क्षेत्र आहे. वर्तमानपत्रे, आकाशवाणी आणि दूरदर्शन ही माध्यमांची काही महत्त्वाची स्वरूपे आहेत. या क्षेत्रातील व्यावसायिक संधी खालीलप्रमाणे आहेत:

  1. वर्तमानपत्रांसाठी लेख लिहिणे, आकाशवाणीवरील कार्यक्रमांचे नियोजन करणे आणि ऐतिहासिक कार्यक्रम व मालिकांचे प्रक्षेपण करणे यासाठी कधीकधी इतिहासाचे ज्ञान असणे अत्यावश्यक असते. यासाठी, इतिहासाचे सखोल ज्ञान असलेल्या व्यक्तींची आवश्यकता असते.
  2. काही वेळा वर्तमानपत्रे ‘५० वर्षांपूर्वी’ किंवा ‘१०० वर्षांपूर्वी’ अशा शीर्षकाखालील स्तंभांचे प्रकाशन करतात. भूतकाळात घडलेल्या महत्त्वपूर्ण सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय घटना समजून घेण्यास हे स्तंभ मदत करतात.
  3. महत्त्वाच्या राष्ट्रीय नेत्यांच्या जयंती किंवा पुण्यतिथी, ऐतिहासिक घटनांचे वर्धापनदिन इत्यादी विविध महत्त्वाच्या प्रसंगी चर्चासत्रे आयोजित करण्यासाठी, आकाशवाणीतर्फे इतिहासकारांना तज्ज्ञ म्हणून आमंत्रित केले जाते. ‘डिस्कव्हरी’, ‘नॅशनल जिओग्राफिक’, ‘हिस्ट्री’ यांसारखी दूरदर्शन वाहने कार्यक्रम तयार करताना इतिहासकारांची मदत घेतात.
  4. शिवाय, दूरदर्शन मालिका आणि चित्रपट तयार करताना इतिहासाचे सखोल ज्ञान असलेल्या व्यक्तींची आवश्यकता असते. चित्रपटाच्या कथानकाचा काळ लक्षात घेऊन त्या काळाशी सुसंगत असे वातावरण, वेशभूषा, अलंकार, केशभूषा, शस्त्रास्त्रे आणि भाषिक अभिव्यक्ती यांसारख्या बाबींची रचना करण्यासाठी, तसेच नेपथ्यातील अचूकता साधण्यासाठी त्यांच्या ज्ञानाची गरज असते.
shaalaa.com
संबंधित व्यावसायिक क्षेत्रे
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 1.5: प्रसारमाध्यमे आणि इतिहास - संक्षिप्त उत्तरे १

APPEARS IN

एससीईआरटी महाराष्ट्र History and Civics [Marathi] 10 Standard SSC
पाठ 1.5 प्रसारमाध्यमे आणि इतिहास
संक्षिप्त उत्तरे १ | Q २ (ब) ३.
बालभारती Itihas va Rajyashastra [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board
पाठ 1.5 प्रसारमाध्यमे आणि इतिहास
स्वाध्याय | Q २. (३) | पृष्ठ ३७

संबंधित प्रश्‍न

दिलेल्या उताऱ्याचे वाचन करून खालील प्रश्नांची उत्तरे लिहा.

डिस्कव्हरी ऑफ इंडिया

        भारताच्या प्राचीन ते अर्वाचीन इतिहासाच्या संदर्भात दूरदर्शनवरून प्रसारित झालेली भारत एक खोज ही मालिका महत्त्वाची आहे. पंडित नेहरू यांच्या 'डिस्कव्हरी ऑफ इंडिया' या ग्रंथावर आधारित ही मालिका होती. श्याम बेनेगल दिग्दर्शित या मालिकेने प्राचीन काळ ते अर्वाचीन काळाचा सामाजिक, सांस्कृतिक आणि राजकीय इतिहास मांडला. सखोल संशोधन आणि सादरीकरण या पातळीवर ही मालिका सरस ठरली.

हडप्पा संस्कृती, वैदिक काळ, रामायण- महाभारताचा अन्वयार्थ, मौर्य कालखंड, अफगाण आणि मोगलांचे आक्रमण, मुघल कालखंड आणि मुघल बादशाह यांचे योगदान, भक्ती चळवळ, छत्रपती शिवाजी महाराजांचे कार्य, समाजसुधारक चळवळी आणि स्वातंत्र्यसंग्राम अशा अनेक घटना या मालिकेतून मांडल्या गेल्या.

या मालिकेत नाट्य, लोककला, प्रबोधनपर माहिती असा आधार घेत नेहरूंच्या रूपातील कलावंत रोशन सेठ प्रास्ताविक व अन्वयार्थ सांगत असत. नेहरूंचा इतिहासाकडे बघण्याचा दृष्टिकोन आणि त्याचे प्रभावी सादरीकरण यांमुळे ही मालिका संपूर्ण भारतभर वाखाणली गेली. 

१. भारत एक खोज ही मालिका कोणत्या ग्रंथावर आधारित होती?

२. भारत एक खोज या मालिकेत नेहरूंची भूमिका कोणी वठवली?

३. भारत एक खोज ही मालिका संपूर्ण भारतभर का वाखाणली गेली?


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×