Advertisements
Advertisements
प्रश्न
‘शुकनासोपदेशः’ इति पाठम् आधृत्य मन्त्रिणा शुकनासेन प्रदत्तोपदेशस्य सारं सङ्केपेण संस्कृतभाषया लिखत।
Advertisements
उत्तर
‘शुकनासोपदेशः’ नाम पाठम् मध्ये मन्त्रिणा शुकनासेन राजपुत्राय यथार्थोपदेशः कृतः अस्ति। सः उपदेशः राजधर्मस्य, राज्यपालनस्य, जीवनवृत्तेः च विषये अत्यन्तं उपयोगीः अस्ति।
शुकनासः उक्तवान् - यः नरः राजपुत्रः भवति, तेन विद्यायुक्तः, विनयवान्, सत्यवादी, धर्मनिष्ठः च भवितव्यम्। राजा केवलं राज्यस्य अधिपः न, अपि तु प्रजाजनानां पिता इव भवेत्। तेन प्रजाजनानां हितं सर्वदा चिन्तनीयम्।
सः अवदत् यत् अविद्वान् राजा राज्यं नाशयति, विद्वान् तु राज्यं उन्नयति। अतः राजपुत्रेण नीतिशास्त्रं, अर्थशास्त्रं, सैन्यशास्त्रं च अध्ययनं कर्तव्यम्।
उपसंहारे सः उक्तवान् - यः राजा धर्मे स्थितः, प्रजास्नेही, दयालुः च भवति, तस्य राज्यं दीर्घकालं स्थिरं च भवति। एषः एव शुकनासोपदेशस्य सारः।
