मराठी

सात प्रेक्षणों का माध्य तथा प्रसरण क्रमशः 8 और 16 हैं। यदि इनमें से पाँच प्रेक्षण 2, 4, 10, 12, 14 हैं तो शेष दो प्रेक्षण ज्ञात कीजिए।

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

सात प्रेक्षणों का माध्य तथा प्रसरण क्रमशः 8 और 16 हैं। यदि इनमें से पाँच प्रेक्षण 2, 4, 10, 12, 14 हैं तो शेष दो प्रेक्षण ज्ञात कीजिए।

बेरीज
Advertisements

उत्तर

माना कि वे दो संख्याएँ x और y हैं।

`overline x = 8 = (2 + 4 + 10 + 12 + 14 + x + y)/7`

या 56 = 42 + x + y या x + y = 56 − 42 = 14       ...(i)

σ2 = `1/n^2 [nsumx_i^2 - (sumx_i)^2]`

`[overline x = (sumx_i)/n   ∴ sumx_i = n overline x = 7 xx 8 = 56]`

`σ^2 = 16 = 1/49 [7 xx sumx_i^2 - (56)^2]`

∴ `7sumx_i^2` = 49 × 16 + 56 × 56

या `sumx_i^2` = 7 × 16 + 8 × 56

= 560

या 22 + 42 + 102 + 122 + 142 + x2 + y2

= 560

460 + x2 + y2 = 560

x2 + y2 = 560 – 460 = 100       ...(ii)

समीकरण (i) और (ii) से

x2 + (14 – x)2 = 100

या 2x2 – 28x + 196 – 100 = 0

या x2 – 14x + 48 = 0

∴ (x – 6)(x – 8) = 0

∴ x = 6 या 8

∴ y = 8 या 6

∴ वे दो संख्याएँ 6 और 8 हैं।

shaalaa.com
प्रसरण और मानक विचलन - मानक विचलन
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 13: सांख्यिकी - प्रश्नावली [पृष्ठ २९७]

APPEARS IN

एनसीईआरटी Ganit [Hindi] Class 11
पाठ 13 सांख्यिकी
प्रश्नावली | Q 2. | पृष्ठ २९७
Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×