Question

लोकशाहीचा चौथा स्तंभ ‘वृत्तपत्र’ याविषयी शाळेत निबंधस्पर्धा आयोजित करा.

Answer 1

'वृत्तपत्रिका, लोकशाहीच्या चौथ्या स्तम्भाचं'

भारतीय समाजाच्या सामाजिक-राजकीय जीवनात वृत्तपत्रांची महत्वाची भूमिका आहे. राष्ट्रीय माध्यमे आपल्या लोकशाहीचा चौथा स्तंभ आहेत. लोकमत तयार करणे, जनजागृती करणे आणि विधायक कार्याकडे नेणे यात समाजाप्रती मोठी शक्ती आणि मोठी जबाबदारी आहे. सामूहिक संवाद माध्यमांच्या पहिल्या आणि प्रमुख स्त्रोत म्हणून वृत्तपत्रे लोकप्रियता आणि आदराचा आस्वाद घेतात. छपाई प्रेसच्या सुरुवातीच्या काळात, वृत्तपत्रांकडून दैनिक घटनांची निवेदने केली जात नव्हती तर जाहिरातींच्या माध्यमातून व्यापार आणि उद्योगाला चालना देण्याची अपेक्षा होती. स्वातंत्र्यलढ्याच्या काळात अनेक राष्ट्रीय नेते प्रमुख वृत्तपत्रांचे संस्थापक, संपादक आणि योगदानकर्ते होते. महात्मा गांधी यांनी यंग इंडिया (इंग्रजीत) आणि हरिजन (गुजरातीत) यांसारखी अनेक संपादित केली, ही प्रकाशने वाचकांचे नैतिक शिक्षण करण्यासाठी योगदान देतात, लोकांना योग्य आचरणाकडे प्रेरित करतात आणि शांतिपूर्ण प्रतिकाराच्या त्यांच्या उदात्त कल्पनांचा प्रचार करतात. वृत्तपत्रे कालांतराने विकसित झाली आहेत, त्यांच्या स्वरूपात रंगीत छपाईचा समावेश झाला आहे आणि आधुनिक काळात त्यांची भूमिका अधिक महत्वाची झाली आहे. ते उत्पादनाच्या विविध विभागांत मोठ्या संख्येने लोकांना रोजगार देतात, सरकारसाठी तपासणी आणि संतुलनाचे साधन म्हणून काम करतात आणि योग्य माहितीचे प्रसारण आणि मताच्या स्वातंत्र्यासाठी जबाबदार ठरतात. त्यामुळे वृत्तपत्रे खरोखरच आपल्या लोकशाहीचा चौथा स्तंभ आहेत.